Pedaal (fiets)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Pedaal van een gewone fiets.
LOOK-pedalen.
Een draaiend fietspedaal

Een trapper, of pedaal, is een onderdeel van een fiets waarop de berijder met een van zijn voeten duwt om vooruit te komen.

Trappers kunnen van kunststof of metaal gemaakt worden en zijn aan de voor- en achterkant voorzien van gele reflectoren wat de wet voorschrijft. Fietsen hebben vrijwel altijd twee trappers.

Montage[bewerken]

Het linker pedaal wordt gemonteerd met linkse schroefdraad, om te voorkomen dat het tijdens het fietsen loskomt door mechanische precessie. Hoewel het linkerpedaal rechtsom draait ten opzichte van de crank, drukt de kracht van de voet de schroefdraad tegen de fitting op een punt dat linksom draait (tegen de klok in) ten opzichte van de crank. Dit resulteert door de wrijving in een linksom draaiende beweging van het schroefdraad, waardoor een rechtse schroefdraad langzaam losgedraaid zou worden. Vandaar dat het linkerpedaal een linkse schroefdraad gebruikt, wat betekent dat je bij de montage het linkerpedaal linksom moet vastdraaien.

Omdat het rechterpedaal aan de andere zijde zit, is de draairichting omgekeerd ten opzichte van het linkerpedaal. Voor het rechterpedaal wordt daarom gewone rechtse schroefdraad gebruikt om te voorkomen dat het pedaal los wordt gedraaid tijdens het fietsen.

Bij het monteren kan het best het schroefdraad worden ingevet. Dit voorkomt roest en zorgt ervoor dat ze niet vast komen te zitten.

De meeste pedalen worden met een steeksleutel gemonteerd. Bij sommige pedalen is een gewone steeksleutel te dik. Bovendien kunnen pedalen erg vast zitten, zodat er veel kracht moet worden gezet. Beide bezwaren zijn op te lossen met een pedaalsleutel, dat is een steeksleutel die platter en langer is dan een gewone steeksleutel.

Er zijn ook pedalen die met een inbussleutel gemonteerd worden.

Juiste houding van de voet[bewerken]

Om efficiënt te kunnen fietsen is het gewenst dat de bal van de voet op het pedaal rust. De meeste gewone fietsers hebben het pedaal echter in de holte tussen hak en zool. Het rijden met toeclips is een goede manier om de juiste houding aan te wennen.

Reflectoren[bewerken]

In Nederland is het verplicht dat de pedalen zijn voorzien van gele reflectoren. De op- en neergaande pedalen maken een fiets voor het achteropkomende verkeer duidelijk zichtbaar.

Er bestaan pedalen met rode leds die door een ingebouwde dynamo worden aangedreven. Deze zijn in Nederland niet toegestaan, zelfs niet als de leds gecombineerd zijn met de verplichte gele reflectoren, maar de kans is klein dat de politie er bezwaar tegen zal maken.

Racefiets[bewerken]

Racefietsen werden altijd met andere pedalen uitgerust dan gewone stadsfietsen. Om goed grip te hebben op de pedalen, waren ze vroeger van metaal, met een zogenaamde toeclip (teenklem) waarin de punt van de schoen werd gestoken.

De nieuwe generatie fietspedalen heeft een kliksysteem, waardoor ze aan de schoen vastklikken. Hiervoor is het nodig dat een passend metalen plaatje aan de schoenzool wordt gemonteerd. Nadeel daarvan is dat zo'n schoen niet goed geschikt om op te lopen - het plaatje wordt ermee beschadigd. Een klikverbinding kan worden losgemaakt door met de hak van de voet een buitenwaarts draaiende beweging te maken.

Zie ook[bewerken]