Pion (schaken)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Alle pionnen in de uitgangspositie

Een pion is een van de stukken van het schaakspel. Soms rekent men de pionnen niet tot de stukken (men spreekt dan van stukken en pionnen).

Elke speler heeft aan het begin van het spel acht pionnen tot zijn beschikking. In de beginstand staan de witte pionnen op de tweede rij en de zwarte pionnen op de zevende rij opgesteld.

Loop van de pion[bewerken]

Als de pion nog in de beginpositie staat dan mag hij één of twee velden vooruit geplaatst worden. Daarna mag de pion slechts één veld vooruit. Hij mag daarentegen diagonaal één veld vooruit slaan. Dit wordt ook wel samengevat als: "een pion loopt recht en slaat schuin". Verder mag een pion een andere pion en passant slaan, direct nadat deze door twee velden vooruit gezet te zijn naast de desbetreffende pion is komen te staan.

Als een pion de achterste rij bereikt, dan moet hij direct promoveren tot een stuk van dezelfde kleur, naar keuze een dame, toren, loper of paard. Meestal wordt de dame gekozen. Zodoende kunnen meerdere dames van dezelfde kleur op het bord verschijnen. Als niet de dame wordt gekozen, dan heet dat een minorpromotie.

De pion verschilt in diverse aspecten van de andere stukken. De belangrijkste: hij mag niet achteruit, hij slaat anders dan dat hij gaat en en hij kan promoveren. Verder heeft de pion de laagste waarde van alle schaakstukken.

Pionnenketen[bewerken]

8 Chess l40.png Chess d40.png Chess l40.png Chess d40.png Chess l40.png Chess d40.png Chess l40.png Chess d40.png
7 pd pd Chess d40.png Chess l40.png Chess d40.png Chess l40.png pd pd
6 Chess l40.png pd pd Chess d40.png Chess l40.png Chess d40.png Chess l40.png Chess d40.png
5 Chess d40.png Chess l40.png Chess d40.png Chess l40.png Chess d40.png Chess l40.png Chess d40.png Chess l40.png
4 Chess l40.png Chess d40.png pl pl Chess l40.png Chess d40.png Chess l40.png Chess d40.png
3 Chess d40.png pl Chess d40.png Chess l40.png Chess d40.png Chess l40.png Chess d40.png Chess l40.png
2 pl Chess d40.png Chess l40.png Chess d40.png Chess l40.png Chess d40.png Chess l40.png pl
1 Chess d40.png Chess l40.png Chess d40.png Chess l40.png Chess d40.png Chess l40.png Chess d40.png Chess l40.png
a b c d e f g h
Wit heeft hier een pionnenketen en een geïsoleerde pion, zwart heeft twee pionnenketens.

Een pionnenketen of -ketting is een formatie van gelijkgekleurde pionnen in een schaakspel waarbij deze of via een diagonaal of via een rechte lijn met elkaar verbonden zijn. Dergelijke pionnen kunnen elkaar eenvoudig dekken en zorgen voor een stabiele keten, terwijl een pion alleen een eenvoudig aanvalsobject wordt.

Strategie[bewerken]

Hoewel een pion relatief weinig waarde heeft, speelt hij toch een belangrijke rol in het schaakspel. Juist door de geringe waarde kan een pion doorgaans niet tegen een ander stuk geruild worden zonder er materieel op achteruit te gaan. Daarnaast kunnen stukken zich achter pionnen verschuilen, en daarmee de stukken van de tegenstander blokkeren. In het middenspel worden soms gevechten uitgevochten om één pion omdat dit, vooral op hoog niveau, doorslaggevend kan zijn.

Benamingen[bewerken]

De pionnen worden vaak aangeduid naar de lijn waarop ze staan, bijvoorbeeld c-pion. Andere benamingen zijn:

  • Randpion (a en h)
  • Vleugelpion (a, b, c, f, g, h)
  • Centrumpion (d en e)

Ook worden ze benoemd naar het stuk dat oorspronkelijk op die lijn stond. De c- en f-pionnen zijn dus loperpionnen.

Taalgebruik[bewerken]

Omdat een pion in het schaakspel minder waarde heeft dan andere stukken, wordt de benaming pion ook wel overdrachtelijk gebruikt om relatief onbelangrijke personen te duiden.

Zie ook[bewerken]