Rijksgraaf
Een rijksgraaf is een adellijke titel die afkomstig is uit het Heilige Roomse Rijk.
Historie van de titel[bewerken]
Dit keizerrijk, dat van 800 tot 1806 bestond, was een lappendeken van honderden kleine en grote gebieden. De keizer was de leenheer en het staatshoofd maar in de praktijk waren de heren heer en meester in hun gebied. Dat konden abten, graven, hertogen en bisschoppen zijn, ook zelfs een enkele koning.
De oude rijksgraven waren als college vertegenwoordigd in het Duitse parlement, de Rijksdag, bijvoorbeeld de graven van de Westfaalse gravenbank. Toen de keizers na 1600 veel nieuwelingen tot rijksgraaf verhief, ontstond er een tweedeling. De nieuwe rijksgraven waren meestal geen rijksstand of kreitsstand en waren dus niet vertegenwoordigd in de Rijksdag of op de Kreitsdag. Om toegelaten te worden tot deze college's moest de graaf over een rijksonmiddellijk gebied beschikken. Niet de keizer, maar de graven beslisten over de toelating tot hun bank.
Uitzonderingen[bewerken]
- Sommigen rijksgraven werden toch toegelaten zonder gebied, dit waren de personalisten.
- Een meer select gezelschap in de rijksdag vormden de rijksvorsten. Ook hier waren personalisten en vorsten die geen rijksstand waren.
- Een aparte groep rijksvorsten waren de keurvorsten.
Toen het keizerrijk in 1806 werd opgeheven, bleven sommige geslachten de titel rijksgraaf voeren. Hiermee wilden zij zich onderscheiden van de families die later door de Duitse vorsten tot graaf werden verheven.
Rijksgraven tegenwoordig[bewerken]
De Nederlandse families Van Aldenburg Bentinck en Van Rechteren Limpurg ontlenen aan hun vroegere bezit in Duitsland het recht om zich rijksgraaf te noemen, zij behoorden tot de gemediatiseerden. Van Limburg Stirum behoorde niet tot deze groep, maar is wel nog oudere adel dan de eerste twee.
In België dragen nog meerdere families de titel van Rijksgraaf (Comte du Sainte-Empire) waaronder de prinselijke familie de Mérode die afkomstig is uit het Westfaalse plaatsje Merode nabij Aken. Andere grote huizen zoals de hertogen van Arenberg en Croÿ-Dülmen behoren tot de rijksvorstenstand. De twee laatsten behoren tot de gemediatiseerden.
