Semafoon

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Verschillende buzzers van Motorola

Een semafoon (ook wel: bieper/pieper, pager, buzzer) is een apparaat dat kan worden gebruikt om iemand een signaal of een tekstbericht te sturen. Daarvoor is een semafoon uitgerust met één of meer telefoonnummers, die door de oproeper kunnen worden gekozen. Als reactie op de oproep wordt door de semafoon een audiosignaal afgegeven, knippert er een controlelampje of verschijnt er een bericht in het venster (e.e.a. afhankelijk van de mogelijkheden en de instellingen van de semafoon). Naast semafoons bestaan er ook zogenaamde alarmontvangers.

Een semafoon voor lokaal gebruik werkt met lokale radiosignalen, bijvoorbeeld toegepast in een restaurant waar deze aan een klant wordt meegegeven om hem te melden dat hij de bereide maaltijd kan afhalen.

Oorspronkelijk[bewerken]

Introductie van de semafoon in Nederland (september 1964)

Het oorspronkelijke semafoonnetwerk kwam tot stand in de jaren 60. Het werkte met vier zenders in Nederland en België. De semafooncentrale bevond zich in Den Haag en was bereikbaar onder een nummer dat begon met 065 (vanuit België 003165).

Het semafoonnetwerk werkte met vier frequenties ('kanalen') die zeer dicht bij elkaar lagen. Deze frequenties lagen iets onder de 87,5 MHz en waren dan ook meestal te ontvangen met een gewone FM-radio. Men hoorde dan een melodietje dat ongeveer 700 ms duurde en steeds werd herhaald. Wie een afstemmeter had kon zien dat de frequentie steeds iets veranderde. Af en toe klonk er een ander melodietje - dan werd er een oproep uitgezonden.

Om storing te vermijden gebruikten de vier zenders op elk moment steeds verschillende kanalen. Bijvoorbeeld: Lopik zond op een zeker moment uit op kanaal 1, Smilde op kanaal 2 en de Belgische zenders op 3 en 4. Na 700 ms koos elke zender een ander kanaal: Lopik 2, Smilde 3, en de Belgische zenders 4 en 1. Moest er een oproep worden uitgezonden voor een abonnee wiens ontvanger op kanaal 3 werkte, dan werd die oproep door elk van de vier zenders uitgezonden op een moment dat die zender op kanaal 3 uitzond.

Er waren drie ontvangers beschikbaar:

  • Escort, ter grootte van een koffertje
  • Minor, ter grootte van een pocketboek
  • Piccolo, ter grootte van een pakje sigaretten

De eerste twee ontvangers hadden drie signaallampjes, gemarkeerd 1, 2 en 4. Door een of twee lampjes te laten branden, waren er zes codes mogelijk. Het model Piccolo had een 7-segments-display om een cijfer te tonen.

De Escort en de Minor decodeerden de hoogte van elk toontje. Bij een passende combinatie werd het alarm geactiveerd. De Picolo werkte al digitaal. Je hoorde op de radio soms een soort ratel tussen de piepjes. Door op digitaal te gaan kon men meer nummers uitgeven. De Escort had een hand vol zaklantaarnbatterijen nodig, de Minor had een verwisselbaar oplaadbaar batterypack waar 5 penlight AA accu's in zaten. De Minor had maar één penlight nodig en werkte daar weken lang op. Ook had de Picolo een ingebouwde loopantenne terwijl de Escort en de Picolo een uittrekbare staafantenne hadden. Bekend is de foto van de vissende dokter die naast zijn visspullen een Escort heeft staan en wacht voor een oproep om naar de bevalling te komen.

Semafoon en gsm[bewerken]

Semafoons werden tot ver in de jaren 90 veel gebruikt, maar uiteindelijk nagenoeg verdrongen door gsm-telefonie, waarmee personen rechtstreeks kunnen worden gebeld.

Als tussenvorm is in Nederland nog enige jaren het Greenhopper-netwerk door KPN geëxploiteerd. Deze toestellen functioneerden als semafoon, maar konden daarnaast in de nabijheid van een Greenpoint of van een basisstation ook als telefoon worden gebruikt. Ook deze techniek is verdwenen ten voordele van de gsm.

Semafonie tegenwoordig[bewerken]

Semafoons zijn vandaag de dag nog steeds in gebruik, en worden geëxploiteerd door twee commerciële partijen, CallMax en KPN. De overheid heeft voor haar hulpdiensten een eigen semafonienetwerk aangelegd, namelijk P2000. Dit is een landelijk semafoonnet dat speciaal voor overheidsdiensten is opgezet.

Halverwege jaren negentig was het gebruik van de Buzzer en Maxer erg populair. De Buzzer was een semafoon zonder abonnement waarmee bereikbaarheid voor het grote publiek beschikbaar werd. De Buzzer was vooral onder jongeren zeer populair. Echter toen de mobiele telefoon zijn intrede deed verloor de Buzzer aan populariteit. Als gevolg van het op 1 november 2005 sluiten van de semafonienetten Nationaal 1 en Benelux zijn een deel van de Buzzers en semafoons van weleer niet meer te gebruiken. Dit geldt in het bijzonder voor de semafoons en buzzers met nummers die beginnen met 06-5. De Maxer was erg populair omdat deze grootschalig werd gebruikt tijdens grote marketingsacties van Pepsi en Free Record shop.

Van alle semafoon- en Buzzernummers beginnend met 06-5 is de licentie afgelopen en deze dienen door KPN teruggegeven te worden aan de OPTA.

Eind juni 2006 maakte Belgacom bekend met zijn semafoondiensten te stoppen. De huidige klanten, vooral hulpdiensten, zullen gebruikmaken van het recenter TETRA-netwerk A.S.T.R.I.D.

Toekomst[bewerken]

Het semafoonnetwerk blijft in de toekomst operationeel in de vorm van het POCSAG- of ERMES-netwerk. Het POCSAG-netwerk wordt onderhouden en geëxploiteerd door de landelijke semafonieoperator Callmax en het ERMES-netwerk door KPN. De ERMES-licentie voor semafonie van KPN loopt af in 2016.[1]

Bron[bewerken]

  1. KPN krijgt nieuwe vergunning paging-netwerk, TelecomPaper.com