Sleepboot

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
De stoomsleepboot ss Furie voor het Nationaal Sleepvaartmuseum in Maassluis
De Chinese zeesleeper De Da bij het Benguela Belize olieplatform voor de kust van Cabinda.
De Zeehond, een multifunctionele sleep- en interventieboot in Oostende

Een sleepboot is een relatief klein schip met een groot motorvermogen en een speciale trekschroef of schroeven dat wordt gebruikt in de sleepvaart. Sleeplijnen worden doorgaans bevestigd op een beting, sleephaak of sleeptrommel.

Types[bewerken]

Sleepboten zijn er voor verschillende doeleinden:

Zeesleepboot[bewerken]

Deze krachtige schepen zijn uitgerust om lange reizen te maken en grote objecten zoals boorplatformen, drijvende dokken, en drijvende kranen over lange afstanden te verslepen. Bij zeesleepboten was de manoeuvreerbaarheid vroeger van minder belang, maar tegenwoordig worden ook deze schepen uitgerust om zeer nauwkeurig te kunnen manoeuvreren.

Een variant op de zeesleepboot is de bergings-zeesleepboot. Dit type is uitgerust met een veelheid aan bergingsmateriaal, zoals vaste en transportabele pompen, las- en brandgerei, lek-dichtings materiaal, brandblusinstallaties, etc. Dit type sleepboot werd gedurende het stormseizoen in strategische havens gestationeerd, in afwachting van een in nood verkerend schip. De verbeterde kwaliteit van de schepen en de hoge investerings- en bemanningskosten maken het nieuw in de vaart brengen een onmogelijkheid waarmee dit speciale type zeesleepboot dus aan het uitsterven is.

Sinds het laatste kwart van de 20e eeuw wordt de zeesleper langzaam verdrongen door de multifunctionele bevoorradings- en ankerbehandelingssleepboot. Dit is een sleepboot die niet alleen kan slepen, maar ook lading mee kan nemen en ankers kan installeren voor booreilanden.

Kustsleepboot[bewerken]

Deze sleepboten kunnen zowel voor kortere sleepreizen als in de havendienst worden ingezet.

Havensleepboot[bewerken]

Havensleepboot Stier uitgerust met twee Voith-Schneider propellers

Dit zijn sleepboten die grote zeeschepen helpen met het veilig in- en uitvaren van havens. Ook assisteren ze vaak met aan- en afmeren van grote zeeschepen. Om voor deze doeleinden geschikt te zijn, moeten ze niet alleen veel trekkracht hebben, maar ook enorm nauwkeurig kunnen manoeuvreren. Voor deze soort sleepboten zijn dan ook een heleboel voortstuwings- en sleepmethoden bedacht, die allang veel verder gaan dan de normale schroefboten. Er zijn drie hoofdtypen voortstuwing ontstaan: de cycloidale voortstuwing met als beste voorbeeld het Voith-Schneider patent, de Z-drive of azimuthing aandrijvingen en natuurlijk de conventionele schroefvoortstuwing. De schroefconfiguratie kan zijn conventioneel (schroef en roer aan het achterschip), tractor tug configuratie waarbij de schroeven azimuth thruster of Voith-Schneider op 1/3 van de lengte vanaf het voorschip zitten, en de zogenaamde stern-drive waarmee wordt bedoeld azimuthing of cycloidale aandrijving onder het achterschip. Een tussenvorm is de combi-sleepboot, welke conventionele voortstuwing heeft aangevuld met een azimuthing thruster in het voorschip.

Conventionele binnenvaartsleepboot

Binnenvaartsleepboot[bewerken]

Dit type sleepboot opereert in havens en op de rivieren. Er bestaan globaal een drietal typen. De eerste en oudste is de conventionele sleepboot, daarnaast de duwboot welke dus een object opduwt en een tussenvariant, de duw/sleepboot. Dit treffen we vaak aan bij oudere sleepboten die op deze wijze multi-functioneel en dus beter inzetbaar zijn. Het voordeel van de duwboot is dat het schroefwater vrij weg kan stromen, terwijl bij een conventionele sleepboot dit - gedeeltelijk of geheel - tegen het te slepen object stroomt waardoor extra weerstand ontstaat en dus meer vermogen nodig is voor hetzelfde resultaat.

Paaltrek[bewerken]

De trekkracht van een sleepboot wordt gemeten door de sleepboot te laten trekken aan een speciaal hiervoor geschikte bolder, beting of paal. Tussen de sleepdraad en de paal wordt een meetinrichting gehangen en er wordt gemeten hoeveel ton de sleepboot trekt als hij volle kracht vooruit draait. Dit resulteert in een zogenaamde bollard pull of paaltrekkracht en deze wordt als maatgevend beschouwd. Deze kan bij hedendaagse zeeslepers wel oplopen tot honderden tonnen. De sterkste op dit moment is de Lewek Fulmar met 402 ton bollard pull. Deze boot wordt in de offshore ingezet, speciaal bij installatiewerk op diep water. Als zodanig opereert de boot niet in de sleepvaartmarkt. De sterkste sleepboot op de sleepvaartmarkt is de 250 ton trekkende Nikolay Chiker (in Russische overheidsdienst) en het zusterschip Fotiy Krylov, dat al jaren verhuurd is aan het Griekse sleep- en bergingsbedrijf Tsavliris.

Innovatie[bewerken]

Een nieuw type sleepboot is de carrousel sleepboot. Deze is ontwikkeld door Novatug. De sleepdraad wordt hierbij vastgemaakt aan een ring die rond de accommodatie kan draaien. Hierdoor is de sleepboot extreem goed te manoeuvreren tijdens het slepen, zonder dat speciale en dus dure voorstuwingssystemen benodigd zijn.

Beroemde sleepboten[bewerken]

Externe links[bewerken]