Stadswacht
_-_van_Stadswacht_Hengelo_(Ov).JPG)
Een stadswacht is in Nederland en Vlaanderen een gemeentelijk toezichthouder. Enkele gangbare namen zijn dorpswacht, toezichthouder, parkwacht, of in Vlaanderen ook gemeenschapswacht of gemachtigd opzichter. De taken en bevoegdheden van stadswachten verschillen per gemeente.
Organisatorisch kunnen stadswachten deel uitmaken van de gemeente of in dienst zijn van een daartoe opgerichte stichting. Zij werken samen met de politie. Zij hebben in het algemeen een bij hun functie passende opleiding gevolgd. Stadswachten vindt men in de meeste grote en middelgrote gemeenten, en in een deel van de overige gemeenten.
Inhoud |
Geschiedenis [bewerken]
De eerste stadswachten werden aangesteld in de tweede helft van de jaren 1980. Dit gebeurde als werkgelegenheidsproject, dus om mensen werk te bieden, eerst met behoud van uitkering en later als zogenoemde melkertbanen (Nederland) of als PWA-er (Vlaanderen). Bezuinigingen bij de rijksoverheid hebben later geleid tot verwatering hiervan.
Taken [bewerken]
In enkele grotere Nederlandse gemeenten zijn diversen handhavende diensten zoals parkeerpolitie, milieupolitie en stadswacht samengevoegd in een dienst handhaving.
De taken van de stadswacht zijn preventief, dienstverlenend en corrigerend. Zij worden voor het overgrote deel uitgevoerd op straat.
- Surveillance en toezicht houden op de openbare orde, bijdragen aan de veiligheid en netheid, bijvoorbeeld met betrekking tot agressie op straat, hondenpoep, wildplassen en graffiti
- handhaving van en toezicht op betaald parkeren, en opmaken processen verbaal ten behoeve van parkeerboetes
- uitschrijven processen verbaal voor overtredingen van de Algemene Plaatselijke Verordening
- signaleren van ongewenste situaties en gemeentelijke diensten daarvan in kennis stellen, bijvoorbeeld met betrekking tot de groenvoorzieningen, openbare verlichting en vervuiling
- dienstverlening aan burgers en toeristen, zoals de weg wijzen, bemiddelen bij conflicten op straat of verdwaalde kinderen helpen
- toezicht en bewaking bijvoorbeeld in gemeentehuizen, parken, stranden, treinen, stations en bij evenementen.
In Nederland heeft de stadswacht steeds meer een politietaak gekregen, vooral in de grote steden. Mede door centralisatie van de politie als gevolg van de komst van de nationale politie verandert in grotere gemeenten de toezichttaak steeds meer in een semipolitiedienst. De criteria waaraan stadswachten moeten voldoen worden daardoor zwaarder. In de toekomst zal een diploma "Handhaver toezicht & veiligheid" (HTV mbo 3) verplicht worden gesteld voor elke toezichthouder met BOA-bevoegdheid.
Bevoegdheden [bewerken]
Een stadswacht heeft in elk geval de bevoegdheden die elke burger heeft, zoals aanhouding bij het op heterdaad betrappen op een misdrijf, het inschakelen van de politie en het aanspreken van mensen op hun gedrag. In Vlaanderen heeft een stadswacht geen extra bevoegdheid: hij/zij zal dus bij vaststelling van misdrijf of overtreding vooral een communicatieve opdracht hebben naar burgers en politiediensten. In Nederland zijn de meeste stadswachten echter buitengewoon opsporingsambtenaar (BOA), wat onder andere inhoudt dat zij bevoegd zijn tot het uitschrijven van processen-verbaal en het vorderen van inzage identiteitsbewijs, en gerechtigd zijn tot gebruik van geweld en het dragen van geweldsmiddelen zoals handboeien en wapenstok.
Uitrusting [bewerken]
Stadswachten zijn gekleed in uniform, welke per gemeente verschilt. Veel gemeenten hebben niet meer de aanduiding "Stadswacht" op het uniform maar handhaving op de mouw, schouder en rug. Stadswachten kunnen (in Nederland) beschikken over politiebevoegdheden zoals handboeien, wapenstok of pepperspray, een dienstauto en/of portofoons, maar niet over een dienstwapen.
 |
Zie de categorie Stadswachten in Nederland van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden. |
Bronnen, noten en/of referenties
|
