Ombudsman
Een ombudsman of ombudsvrouw is een onpartijdige klachtbehandelaar die desgevraagd of ongevraagd onderzoek verricht naar de behoorlijkheid van gedragingen van overheden of van particuliere instellingen en bedrijven. Het woord ombudsman stamt uit het Zweeds, waarin het vertegenwoordiger betekent. Het komt oorspronkelijk van het Oudnoords umbuds man. Het eerste Zweedse gebruik dateert uit 1552.
Inhoud |
Nederland [bewerken]
Particulier initiatief [bewerken]
Het begrip ombudsman werd in 1969 geïntroduceerd door VARA-programmamaker Tom Pauka. Hij bedacht na een vakantie in Zweden een televisieprogramma, dat eerst Geachte Ombudsman heette en daarna De Ombudsman. De Stichting De Ombudsman is een spin-off van het televisieprogramma dat vooral bekend werd toen Marcel van Dam het presenteerde. De stichting is gespecialiseerd in juridische dienstverlening. Zij ondersteunt mensen die niet in staat zijn voor hun recht op te komen. Er komen in Nederland ook ombudsfunctionarissen voor bij bijvoorbeeld onderwijsinstellingen en dagbladredacties. Op donderdag 10 januari 2013 werd bekend gemaakt dat Stichting de Ombudsman per 1 juni 2013 ophoudt te bestaan.
Overheid [bewerken]
In 1982 werd de Nationale ombudsman ingesteld. Deze onafhankelijke functionaris behoort tot de Hoge colleges van staat. De functie wordt sinds 2005 vervuld door Alex Brenninkmeijer. Zijn in Den Haag gevestigde kantoor oordeelt bij klachten over gedragingen van ambtenaren en bestuursorganen van rijk, provincies, gemeenten, openbare lichamen, waterschappen en gemeenschappelijke regelingen, tenzij er hier al een eigen ombudsfunctie is ingesteld. Verschillende gemeenten kennen namelijk een eigen ombudsman. Nederland kent sinds 2011 ook een speciale Kinderombudsman. Kinderombudsman Marc Dullaert controleert niet alleen of de kinderrechten door overheden nageleefd worden, maar ook door organisaties in het onderwijs, de kinderopvang, de jeugdzorg en de gezondheidszorg.
België [bewerken]
In België zijn er sinds 1995 twee federale ombudsmannen (fr. médiateur fédéral). Ook verscheidene regionale overheden (zoals de Vlaamse overheid) en gemeentelijke overheden (zoals die van Antwerpen, Gent, Brugge en Sint-Niklaas) hebben een ombudsman. Ook bij dienstverlenende (semi-)overheidsbedrijven zoals de Post of de spoorwegen kunnen klanten een beroep doen op een ombudsman. Tegenstanders zijn van mening dat deze dienst het voormalige partijpolitieke dienstbetoon vervangt dat meestal enkel maar door de grootste partijen en/of meerderheidspartijen bekostigd kon worden. Zo is de vacante ombudsfunctie in Sint-Niklaas voorlopig vervangen door de coalitie-gezinde klantendienst.
Ook België kent een onafhankelijk platform waar het mogelijk is om als consument rechtstreeks in contact te komen met een bedrijf. 'TalkToo' fungeert als kennisbank voor zowel consumenten als bedrijven en streeft er daarenboven naar om een keurmerk te zijn voor klantvriendelijkheid. Op die manier kan de consument een doordachte keuze maken bij het kiezen van een product, winkel of leverancier. Verder heeft België ook enkele federale ombudsmannen zoals bijvoorbeeld de Vlaamse ombudsman voor telecommunicatie. Ook via FOD Economie kunnen Belgen een klacht neerleggen tegen gelijk welk Belgisch bedrijf.
Europese Unie [bewerken]
Er bestaat ook een Europese Ombudsman die klachten onderzoekt over wanbeheer bij de instellingen en organen van de Europese Unie. De Griek Nikiforos Diamandouros vervult sinds 2003 deze functie.
Volksrepubliek China [bewerken]
| Ombudsman | ||||||
| Naam (taalvarianten) | ||||||
| Traditioneel | 申訴專員公署 | |||||
| Jyutping (Standaardkantonees) | san1 sou3 zyun1 jyun4 gung1 cyu5 | |||||
|
||||||
Hongkong [bewerken]
De Office of The Ombudsman is een onafhankelijk orgaan dat bij wet geregeld gewaarborgd wordt. Het werd 1989 opgericht als antwoord op de vele klachten over de fouten in de Hongkongse publieke sector. Burgers kunnen bij de ombudsman komen als ze een geschil met de overheid niet opgelost krijgen. De huidige (2013) Hongkongse ombudsman is Alan Lai Nin die al sinds 2009 daarin werkzaam is.
Externe links [bewerken]
Websites van overheden
- de Nationale ombudsman (NL)
- de Kinderombudsman (NL)
- Checklist Nederlandse gemeenten met een eigen ombudsman (NL)
- de Federale Ombudsman (BE)
- de Vlaamse Ombudsdienst (VL)
- de Europese Ombudsman (EU)
Websites van particuliere initiatieven
