Tao Te Ching
Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
 Taoïstische geschriften |
||||||||||
| Naam (taal-varianten) | ||||||||||
| Traditioneel | 道德經 | |||||||||
| Vereenvoudigd | 道德经 | |||||||||
| Hanyu pinyin | Dàodéjīng | |||||||||
| Wade-Giles | Tao Te Ching | |||||||||
|
||||||||||
Het boek Tao Te Ching of Daodejing is een van de belangrijkste geschriften van het taoïsme, dat naast het confucianisme en boeddhisme een van de grote drie Chinese filosofieën is. Het boek stamt uit de 6e eeuw v.Chr. De teksten zijn eerst mondeling overgeleverd en rond 300 voor Christus opgeschreven. Alhoewel het niet duidelijk is of het werk afkomstig is van één of meerdere auteurs, wordt Laozi ('meester Lao' of 'oude meester') meestal beschouwd als de schrijver.
Inhoud |
[bewerken] Tekst
De Tao Te Ching is een bundel van 81 korte teksten, die zowel ontologische als ethische aspecten van het leven behandelen. Het bespreekt hoe de wereld in elkaar zit, maar ook hoe men in het leven "juist" handelt. Het eerste hoofdstuk begint met het woord Tao (道) dat 'de Weg' betekent, het tweede hoofdstuk met Te (德) dat 'deugd, dapperheid, integriteit' betekent, vandaar de titel Tao Te Ching: 'Boek (jing: 經) van Tao en Te', ook vaak vertaald als 'Het boek van de Weg en de Deugd' of een variant daarop.
Centraal staan in de Tao Te Ching 'het volgen van de Tao' en Wu wei, het niet ingrijpen, het loslaten', dat wil zeggen, je niet verzetten tegen de loop der dingen, maar daar spontaan in meegaan.
In de vertaling van John Willemsens begint de Tao Te Ching als volgt:
- Het Tao dat genoemd wordt, is niet het eeuwige Tao,
want de namen die wij noemen, zijn geen eeuwige namen.
Hemel en Aarde zijn naamloos geboren;
noemen is enkel de moeder der dingen.
Wie geen verlangens koestert, aanschouwt hun mysterie;
wie wel verlangens koestert, aanschouwt hun gedaante.
De twee zijn in wezen hetzelfde;
pas dan krijgen ze elk een eigen naam.
We zouden beide een mysterie kunnen noemen
en nog geheimzinniger is de poort aller mysteriën.
- De Tao Te Tjing van Lao-Tse, vertaling John Willemsens, 1990/1999 [1]
[bewerken] Commentaren
Twee belangrijke commentaren op de Tao Te Ching zijn het commentaar van Wang Bi en dat van Heshanggong. Het commentaar van Wang Bi is het meest nagevolgd. Wang Bi legt de Daodejing uit als een handleiding voor vorsten. Het commentaar van Heshanggong ('de heer aan de bovenloop van de Rivier') is veel ouder, en minder gangbaar. Heshanggong legt de Tao Te Ching heel anders uit dan Wang Bi, namelijk niet als een handleiding om een land te besturen, maar als een handleiding over hoe het lichaam te besturen, en zo onsterfelijk te worden.
[bewerken] Vertalingen
De Tao Te Ching is waarschijnlijk het meest vertaalde boek ter wereld, Niet alle vertalingen zijn echter even correct. Veel hangt ook van de interpretatie af. Dit kan erg moeilijk zijn, aangezien het op vele manieren vertaald kan worden en zo ook op vele wijze geinterpeteerd. Zie hieronder een voorbeeld hiervan.
Hier links staan de eerste zes Chinese karakters van de Tao Te Ching. Van boven naar beneden zijn dat:
- in het Kantonees:
Toow-----Hoh-------Toow------Feej---------Seung-------Toow
- in het Mandarijns:
dao------ke--------dao-------fei----------chang-------dao
(weg) (kunnen) (weg) (niet zijn) (bestendig) (weg)
Veel vertalingen luiden: "De Tao die begaan kan worden, is niet de eeuwige Tao."
Er wordt onderscheid gemaakt tussen een eeuwig 'ontologisch' Tao en een 'gemanifesteerd' Tao.
Ofwel hier in deze wereld kan men het "echte", eeuwige "Tao" niet onder woorden brengen, kennen of begaan naar de aard ervan. Het Tao wordt dan niet een gewone weg, een weg die je kan gaan of volgen, maar een symbool voor iets dat niet onder woorden gebracht kan worden: vandaar dat "Tao" dan onvertaald blijft.
Er zijn ook opvattingen dat dit onderscheid niet gemaakt behoort te worden. (bijvoorbeeld door Prof. Dr. J.J.L. Duyvendak, zie zijn vertaling van 1942) In dat geval wordt zo'n vertaling meer letterlijk en van een geheel andere interpretatie, ongeveer zo:
De weg die als juiste weg beschouwd wordt, is geen bestendige weg.
Een interpretatie, "In deze wereld kan je nergens zeker van zijn", ligt dan voor de hand.
Dit geeft aan hoe moeilijk de vertaling van de Tao Te Ching is. Elke vertaling weerspiegelt tot op zekere hoogte de opvattingen van de vertaler, daarom is het aanbevelingswaardig meerdere vertalingen te lezen.
Recente Nederlandse vertaling:
- Laozi: Daodejing (opnieuw vert. uit het Chinees naar de oudere tekstversie met commentaar van Heshanggong door B.J. Mansvelt Beck), Utrecht: Servire, 2002, ISBN 90-215-3773-7
[bewerken] Externe links
- Vertalingen op internet:
- Nederlandse vertaling - Lao tzu begrijpen wil zeggen; Leven als Lao tzu
- Lijst van vertalingen - ruim 150 online vertalingen, waaronder vijf in het Nederlands
- Nederlandse vertaling - versie John Willemsens
- Nederlandse vertaling - versie Roeland Schweitzer
- Engelse vertaling - 15 verschillende versies, onder andere de vertaling van Feng
- Nederlandse navertelling door Erdwin Spits
- 老子 Lǎozĭ 道德經 Dàodéjīng - 拼音 Pīnyīn + 王弼 WángBì + 馬王堆 Mǎwángduī + 郭店 Guōdiàn: Verschillende taalversie's
