Theremin
| Theremin | ||||
 |
||||
| Een modernere versie (2005) | ||||
| Classificatie | ||||
| Gerelateerde instrumenten | ||||
| elektrotheremin, ondes-Martenot | ||||
| Meer artikelen | ||||
| antenne | ||||
|
||||
Een theremin is een elektronisch muziekinstrument dat bespeeld wordt door de afstand tussen de handen en twee antennes te variëren. De speler raakt het instrument niet aan. De theremin werd uitgevonden door Léon Theremin in 1919. In 1923 kwam dan de opvolger van de theremin: de Aetherophone, een soortgelijk instrument dat lang niet zo populair werd als de theremin.
De rechterhand beïnvloedt de toonhoogte en de linkerhand het geluidsvolume. Doordat minimale bewegingen al hoorbaar zijn, klinkt het instrument bijzonder expressief. De klank lijkt op die van een vrouwelijke operastem of een viool.
Bekende bespelers van de theremin zijn Jimmy Page, Clara Rockmore (een studente van Léon Theremin), Fay Lovsky, Thorwald Jørgensen, Jean-Michel Jarre, Carolina Eyck, Pamelia Kurstin en Lydia Kavina.
De theremin — bespeeld door Celia Sheen[1] — is te horen in de titelmuziek van de serie Midsomer Murders. Jimmy Page (Led Zeppelin) speelde onder andere op theremin in 'Whole lotta love', óók live on stage.
In de jaren 50 werd dit instrument vaak gebruikt in sciencefictionfilms, als er een ufo of vliegende schotel in beeld voorbijkwam. En ook in de herkenningsmelodie van de originele serie van "Star Trek" - met onder meer Captain Kirk en Mister Spock - was de theremin overduidelijk te horen.
Inhoud |
Verwante instrumenten [bewerken]
Over de vraag of op een bepaalde geluidsopname een theremin te horen is, bestaan nogal wat misverstanden. Er bestaan namelijk diverse andere instrumenten die een theremin-achtig geluid voortbrengen.
In 1958 werd bijvoorbeeld door Bob Whitsell de elektrotheremin ontwikkeld. In tegenstelling tot de theremin wordt dit instrument mechanisch aangestuurd (door middel van een schuifje). Een bekend nummer waarin de elektrotheremin wordt gebruikt is Good Vibrations van The Beach Boys.
In veel boeken en tijdschriften voor zelfbouwelektronica rond de jaren 1970-'80 stonden schema's voor theremins die met lichtgevoelige cellen (LDR's) werkten. Deze konden bespeeld worden door het licht van een erboven hangende lamp met de handen af te schermen.
Ook de ondes-Martenot maakt gebruik van een elektronenbuis om geluid te genereren.
Trivia [bewerken]
- Mode Records heeft een cd uitgegeven met alleen muziek voor theremin, composities van Percy Grainger, Bohuslav Martinů, Joseph Schillinger, Friedrich Wilckens, Isidor Achron, Lydia Kavina en Vladimir Komarov.
