Star Trek (de oorspronkelijke serie)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Star Trek
Star Trek Logo
Star Trek Logo
Genre Sciencefiction
Bedenker Gene Roddenberry
Hoofdrollen William Shatner
Leonard Nimoy
DeForest Kelley
Nichelle Nichols
James Doohan
George Takei
Walter Koenig
Muziek "Theme from Star Trek" van Alexander Courage
Land van oorsprong Verenigde Staten
Taal Engels
Gerelateerde series Andere series uit het Star Trekfranchise
Uitzendingen
Start 8 september 1966
Einde 2 september 1969
Afleveringen 79
Website
(en) IMDb-profiel
(en) TV.com
Portaal  Portaalicoon   Televisie

Star Trek is een sciencefictiontelevisieserie bedacht door Gene Roddenberry. De serie is de eerste van de Star Trekseries en -films. Tegenwoordig wordt de serie ook vaak Star Trek: The Original Series of Classic Trek genoemd om hem te onderscheiden van de andere series.

De serie werd uitgezonden van 8 september 1966 t/m 2 september 1969. Er werden 80 afleveringen geproduceerd, waarvan er 79 zijn uitgezonden. Hoewel de serie na relatief korte tijd werd stopgezet, kreeg hij een sterke aanhang van fans en vormde het begin van een fenomeen. Het succes van het programma leidde tot vijf extra televisieseries en elf films. Het Guinness Book of Records vermeldt de serie dan ook als de serie met de meeste spin-offs.

Verhaal[bewerken]

Het is de 23e eeuw. De aarde is samen met veel andere planeten lid van de Verenigde Federatie van Planeten.

De serie volgt de avonturen van de bemanning van het ruimteschip de Enterprise. Dit schip onder bevel van kapitein James T. Kirk (William Shatner) en Mr. Spock (Leonard Nimoy) is op een vijf jaar durende missie om het heelal te verkennen. Elke aflevering begon met de woorden:

Space...the Final Frontier. These are the voyages of the starship Enterprise. Its five-year mission: to explore strange new worlds, to seek out new life and new civilizations, to boldly go where no man has gone before.

Toen Star Trek debuteerde op NBC in 1966 was het nog niet meteen een hit. De kijkcijfers waren laag, en gedurende het tweede seizoen dreigde de serie al te moeten stoppen. Toch kreeg de serie langzaam steeds meer aanhang van fans, die een derde seizoen eisten. Dit kwam er ook. NBC verplaatste de serie echter naar vrijdagavond, waardoor de kijkcijfers afnamen. Aan het eind van het derde seizoen werd de serie dan ook stopgezet. Maar tijdens de herhalingen in de jaren erna werd de serie steeds populairder.

Prijzen[bewerken]

Hoewel hij ze nooit heeft gewonnen, werd Star Trek genomineerd voor de volgende Emmy Awards:

  • Outstanding Dramatic Series (Gene Roddenberry en Gene L. Coon), 1967
  • Outstanding Dramatic Series (Gene Roddenberry), 1968
  • Outstanding Supporting Actor (Leonard Nimoy as Mr. Spock), 1967, 1968, 1969
  • Outstanding Guest Appearance (Frank Gorshin as Commissioner Bele), 1969
  • Individual Achievement in Art Direction and Allied Crafts (Jim Rugg), 1967
  • Individual Achievement in Cinematography (Darrell Anderson, Linwood G. Dunn, and Joseph Westheimer), 1967
  • Individual Achievement in Film and Sound Editing (Douglas Grindstaff), 1967
  • Outstanding Achievement in Film Editing (Donald R. Rode), 1968
  • Special Classification of Individual Achievement for Photographic Effects (The Westheimer Company), 1968
  • Outstanding Achievement in Art Direction and Scenic Design (John Dwyer and Walter M. Jeffries), 1969
  • Outstanding Achievement in Film Editing (Donald R. Rode), 1969
  • Special Classification Achievements for Photographic Effects (The Howard A. Anderson Company, The Westheimer Company, Van der Veer Photo Effects, Cinema Research), 1969.

Acht van de afleveringen werden genomineerd voor een van de grootste prijzen uit de wereld van sciencefiction; de Hugo Award, in de categorie "Best Dramatic Presentation". In 1967 waren de genomineerde afleveringen "The Naked Time", "The Corbomite Maneuver", en "The Menagerie". In 1968 waren de nominaties: "Amok Time", "Mirror, Mirror", "The Doomsday Machine", "The Trouble with Tribbles", en "The City on the Edge of Forever". Star Trek won in beide jaren prijzen voor de afleveringen "The Menagerie" en "The City on the Edge of Forever".

In 1968 won de aflevering "The City on the Edge of Forever," geschreven door Harlan Ellison, de prestigieuze Writers Guild of America Award voor “Best Original Teleplay”.

Creatie[bewerken]

Roddenberry was al geruime tijd fan van sciencefiction. In 1960 kwam hij met het voorstel voor Star Trek, een serie over een groot ruimteschip dat het heelal moest verkennen. Roddenberry’s idee werd beïnvloed door A. E. van Vogts verhalen van de Space Beagle, Eric Frank Russells Marathon-verhalen en de film Forbidden Planet. Er worden ook vaak verbanden gelegd met de serie Rocky Jones, Space Ranger.[1] Roddenberry liet zich ook inspireren door de Horatio Hornblower-romans. Het personage Kirk was min of meer Hornblower in de ruimte.[2] Roddenberry had zelf al veel ervaring met het schrijven van westerns.

In 1964 maakte Roddenberry een drie jaar durende ontwikkelingsdeal met het tv-productiebedrijf Desilu. In Roddenberry's originele concept heette de protagonist nog Kapitein Robert April van de "S.S. Yorktown". Later veranderde hij dit in Christopher Pike. De pilotaflevering genaamd "The Cage" werd gemaakt in 1964, met acteur Jeffrey Hunter in de rol van Pike.

In de tijd dat Star Trek werd gemaakt was de rassensegregatie nog sterk aanwezig in Amerikaanse films en televisieseries. Roddenberry wilde echter afstand doen van deze stereotypes en een cast samenstellen van mannen en vrouwen uit verschillende bevolkingsgroepen. Hij deed dit op basis van de gedachte dat in de 23e eeuw racisme en seksisme niet meer zouden bestaan. Naast mensen gaf hij ook enkele buitenaardse wezens een grote rol in de serie, zoals Spock, die half mens en half Vulcan was.

Andere kenmerken van Star Trek werden min of meer bedacht om problemen bij de productie op te lossen. De kenmerkende machine waarmee crewleden werden “opgestraald” werd bedacht als manier om de crew snel van het schip naar een planeet te laten reizen en vice-versa zonder dat daarvoor telkens de landing van een ruimteschip hoefde te worden gefilmd. De communicator werd geïntroduceerd om als plot te dienen in veel afleveringen, zodat de crew vast kon komen te zitten omdat het ding kapot was en ze derhalve geen contact meer hadden met het schip.[2]

Het Star Trek-concept werd voor het eerst aangeboden aan het CBS-netwerk, maar dit wees het concept af omdat men meer zag in de serie Lost In Space. Star Trek werd toen aangeboden aan NBC, die eerst akkoord ging maar de eerste pilotaflevering afkeurde. NBC was echter wel onder de indruk van het idee, en maakte daarom de ongebruikelijke beslissing om een tweede pilot te maken. Dit werd "Where No Man Has Gone Before". Alleen het personage Spock kwam ook weer voor in deze tweede pilot. Alle andere personages uit de eerste pilot werden vervangen in de tweede. Deze tweede pilot introduceerde de hoofdpersonages Kapitein Kirk (William Shatner), hoofdmonteur en Luitenant Scott (James Doohan) en Luitenant Sulu (George Takei). Personages als Dr. Leonard McCoy (DeForest Kelley) en Luitenant Uhura (Nichelle Nichols) werden later in de serie geïntroduceerd. Roddenberry’s beslissing om een Aziaat (Sulu) en een Afro-Amerikaan (Uhura) grote niet-stereotype rollen te geven was een gewaagde beslissing.

Het schip Enterprise werd ontworpen door Matt Jefferies. Kostuumontwerper William Ware Theiss maakte de bekende uniformen voor de crew. Wah Chang, die al eerder werkte voor Walt Disney, werd gevraagd de rekwisieten te ontwerpen.

De serie introduceerde veel zaken die standaard zouden worden in latere sciencefictionwerken; de warp drive, teleportatie, draadloze communicators en scanners, energiewapens, laseroperaties, een cloaking device voor ruimteschepen en computers die konden praten.

Personages[bewerken]

Star Trek maakte van de relatief onbekende crew beroemdheden. Kelley deed al eerder mee in films en televisieseries, maar altijd in kleine rollen. Shatner en Nimoy hadden ook al ervaring met televisieseries, maar waren beide vrijwel onbekend bij het grote publiek. Hoewel de serie hen beroemd maakte, kregen de meeste acteurs last van het Swiebertje-effect (typecasting).

De drie hoofdpersonages waren Kirk, Spock, en McCoy. De schrijvers speelden vaak in op hun verschillende persoonlijkheden. In veel verhalen botsten de persoonlijkheden van de drie.

Het Spockpersonage werd eerst afgewezen door netwerken omdat hij met zijn puntoren en wenkbrauwen te veel een “duivels” uiterlijk zou hebben. In publicatiemateriaal werden zijn oren en wenkbrauwen zelfs weggecensureerd. Maar Spock werd uiteindelijk een van de bekendste en beroemdste personages uit de serie.

Rolverdeling[bewerken]

Personage Acteur Positie Soort/volk Bijzonderheden
James Tiberius Kirk William Shatner Kapitein Mens
Spock Leonard Nimoy Science officer Half vulcan, half mens
Dr. Leonard H. Bones McCoy Jackson DeForest Kelley Scheepsarts Mens Beste vriend en vertrouweling van Kapitein Kirk
Montgomery E. Scotty Scott James Doohan Hoofd boordwerktuigkundige Mens
Nyota Uhura Nichelle Nichols Hoofd communicatie Mens
Hikaru Sulu George Takei Stuurman Mens
Pavel Chekov Walter Koenig Navigator Mens Vanaf het tweede seizoen
Christine Chapel Majel Barrett Verpleegster Mens Assistente van Dr. McCoy

Afleveringen[bewerken]

1rightarrow blue.svg Zie Lijst van afleveringen van Star Trek (de oorspronkelijke serie) voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Voor de afleveringen van Star Trek werden zowel bekende sciencefictionschrijvers (Robert Bloch, Norman Spinrad, Harlan Ellison en Theodore Sturgeon) als tv-schrijvers ingehuurd.

Verschillende thema’s kwamen aan bod in de serie. De serie stelde vaak hedendaagse situaties aan de kaak zoals seksisme, racisme, nationalisme en globale oorlog.

Afleveringen als "The Apple", "Who Mourns for Adonais?", en "The Return of the Archons" vertonen subtiel anti-religieuze thematieken. "Bread and Circuses" en "The Omega Glory" hebben thema’s die meer pro-religieus en patriottisch zijn. Veel afleveringen moesten achteraf worden herschreven vanwege de censuur die NBC toepaste.

De Original Series stond ook bekend voor zijn gevoel voor humor, zoals Spock en McCoys “vriendschappelijke” gekibbel. Afleveringen als "The Trouble with Tribbles", "I, Mudd" en "A Piece of the Action" werden geschreven als komedies.

Beste afleveringen[bewerken]

Volgens Entertainment Weekly,[3] zijn dit de 10 beste afleveringen van Star Trek:

  1. The City on the Edge of Forever
  2. Space Seed
  3. Mirror, Mirror (TOS aflevering)|Mirror, Mirror
  4. The Doomsday Machine (TOS aflevering)|The Doomsday Machine
  5. Amok Time
  6. The Devil in the Dark
  7. The Trouble with Tribbles
  8. This Side of Paradise (TOS aflevering)|This Side of Paradise
  9. The Enterprise Incident
  10. Journey to Babel

Muziek[bewerken]

Intro[bewerken]

De intromuziek van de serie is voor velen herkenbaar. Deze werd gecomponeerd door Alexander Courage, en is ook gebruikt in een aantal Star Trek-spin-off-afleveringen en films. De tekst werd geschreven door Gene Roddenberry zonder Courage' medeweten, en zonder de intentie om ooit een gezongen versie uit te brengen.

Achtergrond[bewerken]

Vanwege budgetredenen maakte de serie volop gebruik van oude muziek of muziek geschreven voor andere afleveringen. Van de 79 afleveringen hadden maar 31 unieke achtergrondmuziek die specifiek voor die aflevering was gecomponeerd.

Star Trek 2.0 op G4[bewerken]

Op 10 april 2006 begon G4 met het uitzenden van een interactieve versie van Star Trek genaamd "Star Trek 2.0". Hierbij kan men online chatten en de "Spock Market" gebruiken[4]. Berichten van de online chat kunnen worden getoond tijdens de uitzending samen met "Trek Stats" en "Trek Facts."

Geremasterde serie[bewerken]

In september 2006 begon CBS Paramount Television met het uitzenden van een verbeterde versie van Star Trek: The Original Series in high definition, en met nieuwe CGI-effecten.[5] Dit wordt gedaan onder toezicht van Mike Okuda, technisch consultant van latere series. In sommige gevallen zijn zelfs nieuwe acteurs toegevoegd aan de achtergrond van enkele scènes.[6]

De eerste geremasterde aflevering die werd uitgezonden was "Balance of Terror" in het weekend van 16 september 2006.

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. Boek “The Star Trek Compendium”, isbn=0671791451
  2. a b Boek “The Making of Star Trek”, oclc=23859
  3. Entertainment Weekly Special Edition Jan. 18, 1995
  4. Star Trek 2.0
  5. Original Star Trek Getting a CGI Makeover!
  6. Behind the Scenes at CBS Digital