Tongaans

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Dit artikel gaat over de Polynesische taal gesproken in Tonga. Voor de Bantoetaal die in Malawi wordt gesproken, zie Tonga (taal).
Tongaans
Gesproken in: Tonga en andere landen.
Regio: Polynesië
Moedertaalsprekers: 105.000 (1998)
Rank: ? (niet in de top 100)
Taalfamilie: Austronesisch

 Malayo-Polynesisch
  Tongaans

Officiële status:
Officiële taal van: Tonga
Taalcodes
ISO 639-1 to
ISO 639-2 ton
SIL ton

Tongaans (faka-Tonga) is een Austronesische taal die wordt gesproken op de eilanden van Tonga. Het heeft ongeveer 100.000 sprekers en is de officiële taal van het koninkrijk. De structuur van de zin is de VSO-volgorde.

Verwante talen[bewerken]

Tongaans is een van de vele talen binnen de Polynesische tak van de Austronesische talen valt, samen met onder andere Hawaïaans, Maori, Samoaans en Tahitiaans.

Het woord "taboe" is een leenwoord uit het Tongaans.

Lettergrepen[bewerken]

  • Iedere lettergreep heeft exact één klinker. Het aantal lettergrepen in een woord is dus gelijk aan het aantal klinkers dat het woord heeft.
  • Iedere lettergreep mag niet meer dan 1 medeklinker hebben.
  • Combinaties van medeklinkers zijn niet mogelijk. Ng valt niet onder deze regel, aangezien het een (1) klank is.
  • Iedere lettergreep moet op een klinker eindigen.
  • De nadruk valt gewoonlijk op de een-na-laatste lettergreep van een woord met twee of meer lettergrepen. Het kan onder bepaalde omstandigheden echter verschoven worden naar een andere lettergreep: De meest voorkomende reden is dat er een lange klinker is die de nadruk moet krijgen.

Onderverdeling in talen[bewerken]

  • Taal voor de Koning
  • Taal voor de Hou'eiki (de edelen)
  • Taal voor het Volk

Literatuur[bewerken]

Tongaans wordt meer gesproken dan geschreven. Alleen de bijbel, het Boek van Mormon en een aantal andere boeken zijn in het Tongaans geschreven. Er zijn niet genoeg mensen die de taal kunnen lezen om het publiceren van boeken in het Tongaans commercieel interessant te maken. De meeste literatuur in Tonga is in het Engels.

Er zijn thans geen week- en maandbladen in het Tongaans, maar er zijn er de volgende kranten in de taal, wekelijks, sommige 2x per week:

  • Ko e Kalonikali ʻo Tonga
  • Ko e Keleʻa
  • Taimi ʻo Tonga
  • Talaki
  • Ko e Tauʻatāina

Maandelijkse of 2 maandelijkse publicaties, al kerkelijk.

In vroegere tijden (rond 2000 en daarvoor) waren er een paar maand- of kwartaalbladen, maar behalve de eerste was hun verschijning onregelmatig of maar voor beperkte duur voordat zij weer verdwenen. Bovendien waren slechts enkele artikelen daadwerkelijk in het Tongaans geschreven.

  • Matangi Tonga
  • Lali
  • Tongan Woman (Tongaanse Vrouw)

Externe links[bewerken]

Wikipedia-logo-v2.svg Zie de Tongaanse uitgave van Wikipedia.