Vertoog

Met vertoog of discours (Engels: discourse, Frans: discours) geeft men het spreken van een bepaalde groep op een bepaald niveau (politiek, wetenschap, 'alledaags') aan, waarmee de betreffende groep de werkelijkheid structureert en daarmee (impliciet) vastlegt wat zij voor moraliteit en waarheid houdt. Het begrip wordt vaak in verband gebracht met de Franse filosoof Michel Foucault en de Duitse filosoof Jürgen Habermas en is afkomstig van de Franse psychoanalyticus Jacques Lacan. Lacan introduceert het begrip om meer grip te krijgen op het onderbewuste van de mens. De mens wordt na zijn geboorte ingevoerd in de taal en wordt daarmee ingevoerd in een epistemologisch construct dat mede bepaalt wie hij is (subject) en hoe hij is. Het begrip discours verwijst naar zo'n construct van samenhangende begrippen waarbinnen een individu subject is en de wereld betekenis heeft. Foucault zal dit begrip later in een historisch perspectief plaatsen en concluderen dat elk tijdvak zijn eigen discours kent. Hij zal dit epistèmè noemen.

Foucault beschouwt het vertoog als een materieel verschijnsel. Het oefent dus macht uit in de samenleving. Vertogen zijn in de samenleving verbonden aan allerlei procedures; niet iedereen mag zo maar alles zeggen. Het onderwerp kan namelijk taboe zijn, de spreker is niet gekwalificeerd etc.

Geplaatst op: 14-11-2009

Dit artikel is een beginnetje over taal. U wordt uitgenodigd op bewerken te klikken om uw kennis aan dit artikel toe te voegen.