Video Graphics Array

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Een (uitgebreide) insteekkaart voor de VGA-standaard.
De poort voor VGA en hoger.
De connector voor VGA en hoger.

VGA ofwel Video Graphics Array is een standaard voor het weergeven van beelden op een computermonitor.

De VGA-standaard werd ontwikkeld door IBM en is door de jaren heen uitgegroeid als de de facto standaard voor het aansturen van computerschermen. De VGA-standaard werd door IBM in 1987 geïntroduceerd.

De standaardindeling van een VGA-scherm is 640×480 pixels. Ieder pixel is vierkant en de beeldverhouding van het scherm is dus 4:3. Vierkante pixels zijn duidelijker en mooier om te zien en maken de grafische programmatuur eenvoudiger. Al gauw kwamen er videokaarten en schermen die meer pixels konden tonen, van 800×600 tot 1600×1200. Sommige videokaarten hebben een stuurprogramma nodig om deze hogere resoluties te kunnen tonen.

De signalen van de videokaart naar de monitor zijn bij de oudere standaarden CGA en EGA digitaal. Maar omdat er meer kleuren nodig waren heeft men voor analoge signalen gekozen.

Het principe van VGA-aansturing is gebaseerd op analoge aansturing met behulp van gescheiden kleuren. Deze drie kleuren, rood, groen en blauw (RGB) worden apart over een lijn gestuurd en de horizontale en verticale uitlijning wordt door een horizontale en verticale sync (=synchronisatie) aangestuurd. Het grote voordeel van RGB-aansturing t.o.v. composite is dat er met RGB veel hogere resoluties haalbaar zijn. De VGA-poort van de pc gebruikt altijd een D-type connector met 15 pinnen. De gebruikte analoge grafische kaarten accepteren aparte sync en een 'sync-on-green' signaal en een standaard bereik van 55 Hz tot ruim 75 Hz.

De VGA-videokaarten kunnen ook door programma's aangestuurd worden alsof het CGA of EGA-videokaarten zijn. Sommige typen kunnen ook de Hercules-kaart emuleren.

Hoewel er sinds 1987 veel nieuwe standaarden zijn gekomen (SVGA, XGA, etc.) met een veel hogere en betere resolutie blijft VGA de standaard die door elke personal computer wordt ondersteund.

Een VGA-videokaart bevat drie RAMDAC-chips waarmee digitale data omgevormd worden tot analoge data, zodat de gegevens op het scherm getoond kunnen worden.

Pinout[bewerken]

Pin Retourpin Signaal richting signaalniveau
1 6 rood naar monitor 75 Ω, 0,7 V p-p
2 7 groen
3 8 blauw
13 10 horizontale sync naar monitor TTL
14 verticale sync
11 Monitor-id bit 0 van monitor
12 Monitor-id bit 1 of SDA
4 Monitor-id bit 2
15 Monitor-id bit 3 of SLC
5 aarde
9 +5 V naar monitor

Uitfasering en nieuwere standaarden[bewerken]

De VGA-standaard heeft als nadeel dat de overdracht analoog is. Dat was geschikt voor oude beeldschermen met een beeldbuis waarbij het analoge signaal via versterkers op de beeldbuis werd gezet.

Omdat tegenwoordig de beeldschermen de signalen digitaal verwerken, is het omslachtig om de signalen analoog over te sturen. In dat geval moet de computer de digitale signalen naar analoog omzetten, daarna via de VGA standaard naar het beeldscherm sturen, die het analoge signaal weer digitaal maakt. Hierbij ontstaat drie keer kwaliteitsverlies (twee keer converteren, en de overdracht via de VGA-kabel).

In 2013 hebben nieuwe apparaten nog vaak een VGA-aansluiting om toch nog oude apparaten aan te kunnen sluiten. Er wordt echter steeds meer gebruik gemaakt van nieuwe standaarden (zoals DVI, HDMI en DisplayPort).

Het leek er op dat de DVI-standaard de nieuwe standaard zou worden, maar in 2009 was de DVI-standaard al weer enigszins achterhaald. Zoals het er nu naar uit ziet wordt HDMI naast de standaard voor hoge definitie multimedia-apparatuur, ook de nieuwe digitale standaard voor computermonitoren. In 2013 wordt de VGA standaard door zowel Intel als AMD uitgefaseerd. Anno 2014 beschikken de meeste beeldschermen en grafische kaarten over een HDMI-connector.

Bronnen, noten en/of referenties