Vitiligo

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Vitiligo
Vitiligo03.jpg
Coderingen
ICD-10 L80
ICD-9 709.01
Portaal  Portaalicoon   Geneeskunde
Vitiligo bij een paard
Vitiligo

Vitiligo (ook leukoderma genoemd) is een huidziekte, waarbij bepaalde pigmentafwijkingen optreden vanwege verstoringen in de productie van het huidpigment melanine. De patiënt ontwikkelt meer of minder uitgebreide, scherp begrensde maar onregelmatig gevormde plekken waar het huidpigment verdwenen is, vaak symmetrisch verdeeld op het lichaam of de ledematen. Vooral bij mensen met een donkere huid geeft dit een zeer opvallend en (door de patiënt zelf ervaren als) ontsierend effect en de ongepigmenteerde huid kan in de zon ook makkelijk verbranden. Langs de randen van de plekken vormen zich soms donkere plekken. Dit komt vooral veel voor in de schaamstreek, bij mannen op het scrotum. De donkere plekken veranderen soms van structuur en plaats, en blijven vaak niet stabiel maar blijven meestal wel beperkt tot een bepaald gedeelte van de huid en breiden zich vaak niet verder uit. Vitiligo kan overal op de huid van het menselijk lichaam voorkomen en wordt vaak als een probleem ervaren als het in bijvoorbeeld de gelaatsstreek ontstaat of als er op het lichaam meerdere plekken ontstaan.

Vitiligo over een groot deel van het gehele lichaam komt minder voor. Mensen met deze pigmentafwijking mogen niet te lang blootgesteld worden aan zonlicht aangezien zij minder beschermd zijn tegen UV-straling.

Vitiligo gaat soms gepaard met andere auto-immuunziekten, zoals Hypothyreoïdie en lichen sclerosus. Meestal staat de ziekte echter op zichzelf.

Algemeen kader[bewerken]

Vitiligo is een verworven depigmentatie van de huid, waarbij huidcellen onvoldoende in staat zijn om het aminozuur tyrosine om te zetten in het huidpigment melanine.

De oorzaak is onbekend. Het betreft waarschijnlijk een T-cel gemedieerde, multifactoriële auto-immuunziekte die leidt tot destructie van melanocyten. De aandoening komt voor bij 0,1 - 2% van de bevolking, ongeacht ras en geslacht. Vitiligo manifesteert zich doorgaans tussen het tiende en dertigste levensjaar. Genetische factoren spelen mogelijk een rol en een associatie met andere auto-immuunaandoeningen is beschreven. De combinatie tussen vitiligo en lichen sclerosus is niet ongebruikelijk. Voorkeurslocaties voor vitiligo zijn de regio anogenitalis, hand, rug, voeten, gelaat, oksels en andere lichaamsplooien. De met vitiligo gepaard gaande depigmentaties kunnen, vooral als zij aanwezig zijn op de 'zichtbare' delen van de huid, psychisch zeer belastend zijn.

Lichttherapie UV-bestraling is een veelgebruikte therapie voor vitiligo. Hierbij tracht men repigmentatie op te wekken vanuit resterende melanocytenpopulaties in haarzakjes. Deze behandeling is ontstaan vanuit de observatie dat bij zonverbranding wel eens gedeeltelijke repigmentatie optrad vanuit de haarzakjes. Indien de behandeling met alleen UV licht plaatsvindt, zijn de resultaten ronduit teleurstellend. Soms treedt er maar gedeeltelijk repigmentatie op, wat vaak nog ontsierender is dan wanneer het helemaal niet lukt. Dit is aanzienlijk anders indien de behandeling plaatsvindt met UV licht in combinatie met liposomaal verpakte kheline. In dat geval treedt er bij het overgrote merendeel van de patiënten een aanzienlijke tot en met volledige repigmentatie op, met name als de vitiligo plekken in het gelaat, op de borst of de rug gelokaliseerd zijn. [1]

Transplantatie Indien lichttherapie geen effect heeft, kunnen deze hardnekkige plekken met een transplantatie behandeld worden. Hierbij wordt gezonde huid weggehaald en in de plaats van de aangetaste huid aangebracht. Er zijn verschillende transplantatie-technieken in omloop. Uit oogpunt van doeltreffendheid en bijwerkingen wordt sinds kort de voorkeur gegeven aan een blaardaktransplantatie. De zogeheten punch graft biopsy methode is in het verleden vaak in Nederland toegepast, maar heeft vanwege zowel therapeutisch alsook cosmetisch tegenvallende resultaten aan populariteit moeten inboeten.

Camouflage Indien de vitiligo minstens drie jaar stabiel is, is het mogelijk de witte plekjes te pigmenteren met permanente make-up (=tatoeage). Dit is vooral mogelijk bij de echte witte en niet al te grote plekken.

Corticosteroiden Behandeling met lokale corticosteroïden in combinatie met gedoseerd zonlicht of smalspectrum UV-B fototherapie tracht de immuunrespons te onderdrukken of moduleren. De ervaringen in de wetenschappelijke literatuur zijn wisselend.

Het belang van vitaminen[bewerken]

Klinisch onderzoek heeft uitgewezen dat veel vitiligopatiënten abnormaal lage concentraties foliumzuur, vitamine B12 en vitamine C hebben. Pantotheenzuur (vitamine B5), foliumzuur en vitamine B12 zijn de B-vitaminen die betrokken zijn bij de synthese van het huidpigment melanine.

In een onderzoek[2] kon het gebruik van vitamine B12 (1 mg per dag) en foliumzuur (2 x 5 mg per dag) gedurende (minimaal) drie maanden, in combinatie met blootstelling aan zonlicht, de verspreiding van vitiligo bij 64 van de 100 onderzochte personen stoppen. Het effect was het duidelijkst wanneer vitaminetherapie en zonlicht werden gecombineerd. Bij 52% van de patiënten trad herpigmentatie op, bij zes patiënten zelfs volledig. De onderzoekers gebruikten hoge doses vitamines om een duidelijk effect te zien, maar verwachtten dat ook lagere doseringen effectief kunnen zijn.

Ook ander onderzoek bevestigt het effect van hoge doses foliumzuur en vitamine B12 in combinatie met zonlicht (UVB) blootstelling[3].

Trivia[bewerken]

De popster Michael Jackson leed aan deze aandoening. Dit was terug te vinden in het autopsierapport dat gepubliceerd moest worden vanwege de aanklacht tegen de arts van Michael Jackson. Ook zijn oudste zoon Prince Jackson lijdt aan deze aandoening.

Externe link[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. De Leeuw, J. et al. A case study to evaluate the treatment of vitiligo with khelin encapsulated in L-phenylalanin stabilized phosphatidylcholine liposomes in combination with ultraviolet light therapy, European Journal of Dermatology 2003, 474-477
  2. (en) Juhlin L, Olsson MJ. (1997) "Improvement of vitiligo after oral treatment with vitamin B12 and folic acid and the importance of sun exposure.". Acta Derm Venereol, jrg.77 (nr.6): pp. 460-462. PMID 9394983
  3. (en) Don P, Iuga A, Dacko A, et al. (2006) "Treatment of vitiligo with broadband ultraviolet B and vitamins.". Int J Dermatol, jrg.45 (nr.1): pp. 63-65. PMID 16426381