Wet van Buys Ballot

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Als je op het noordelijk halfrond met je gezicht in de wind staat, bevindt een hogedrukgebied zich links en een lagedrukgebied rechts

De Wet van Buys Ballot is een wetmatigheid uit de meteorologie en is genoemd naar de Nederlandse meteoroloog Christophorus Buys Ballot.

Wet[bewerken]

  • De wind waait van een hogedrukgebied naar een lagedrukgebied, met een afwijking naar rechts als je op het noordelijk halfrond bent, door de draaiing van de aarde om zijn eigen as.

Eenvoudiger omschreven luidt de wet als volgt:

  • Als je op het noordelijk halfrond met je gezicht in de wind staat, bevindt een hogedrukgebied zich links en een lagedrukgebied rechts.

Corioliseffect[bewerken]

Aan deze meteorologische wetmatigheid ligt het corioliseffect ten grondslag. Als de Aarde niet om zijn as zou draaien dan zouden stromende luchtmassa's in een rechte lijn bewegen als er verder geen andere kracht op werkt. Het draaien van de Aarde heeft voor de atmosfeer het gevolg dat bewegende luchtmassa's, waar verder geen andere kracht op werkt, opzij versnellen. Op het noordelijk halfrond een versnelling naar rechts ten opzichte van de richting waarin de lucht op dat moment stroomt, en op het zuidelijk halfrond een versnelling naar links ten opzichte van de richting waarin de lucht op dat moment stroomt. Alleen een luchtdrukverschil, dat dus een kracht uitoefent, zal die neiging om opzij te versnellen voorkomen.

Wanneer ergens een lagedrukgebied is, is er een tendens om naar dat lagedrukgebied toe te stromen. Maar het corioliseffect maakt dat de lucht er meer omheen gaat stromen. Lucht die door wrijving iets aan snelheid verliest zal door de kracht van het luchtdrukverschil iets versneld worden in de richting van het centrum van het lagedrukgebied, maar dan maakt het corioliseffect weer dat de snelheid hoog blijft.

Op het noordelijk halfrond stroomt door het corioliseffect de lucht dus rechtsom rond een hogedrukgebied en linksom rond een lagedrukgebied.

Voorlopers Coffin en Ferrel[bewerken]

Een jaar voor de ontdekking door Buys Ballot beschreven de Amerikaanse meteorologen J.H. Coffin en William Ferrel dit verband al. Buys Ballot was echter de eerste die een empirische onderbouwing bij hun theorie wist te leveren. Dertig jaar later vroeg Buys Ballot aan Ferrel of de wet hernoemd moest worden, maar de naam bleef ongewijzigd.

Externe link[bewerken]