Xiongguanlong

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Xiongguanlong baimoensis

Xiongguanlong baimoensis is een theropode dinosauriër behorend tot de Tyrannosauroidea, die tijdens het vroege Krijt leefde in het gebied van het huidige China.

De soort is in 2009 benoemd door Li. De geslachtsnaam verbindt de oude naam, Xiong Guan ("Grote Pas"), van de stad Jiayuguan[1] in de provincie Gansu met het Chinese woord voor "draak": long. De soortaanduiding is afgeleid van bai mo, "witte geest" en verwijst naar een kenmerkende rotsformatie, nabij de vindplaats, die de naam "kasteel van de witte geest" draagt.

Het fossiel, holotype FRDC-GS JB16-2-1, is in 2006 en 2007 door een Amerikaans-Chinees team opgegraven in een laag van de Xinminpugroep (Aptien-Albien, 112 miljoen jaar oud). Het bestaat uit een schedel zonder onderkaken, alle halswervels, alle ruggenwervels, de darmbeenderen en een linkerdijbeen. De schedel heeft een lengte van een halve meter en zeventig tanden in de bovenkaken. Deze toont verschillende kenmerken van de Tyrannosauroidea: een versterkte kam achteraan het schedeldak voor de verankering van de nekspieren; een verbrede achterkant van de schedel; een os quadratojugale met een gebogen achterkant en een wijd uitlopend uitsteeksel aan de bovenkant; een richel aan de binnenkant bij de voorste tanden in de bovenkaken en verhoogde doornuitsteeksels aan de halswervels. Dit zijn allen aanpassingen om meer kracht te kunnen uitoefenen bij de beet, wat meestal gezien wordt als een typische tyrannosauroïde afwijking van het normale bijtsysteem bij de theropoden, dat meer gericht was op het toebrengen van lange maar oppervlakkige wonden. Aan de andere kant is de snuit niet hoog maar zeer lang en uitgerekt, de hele schedel is nog aanzienlijk platter dan bij Alioramus. Dit wijst er volgens de beschrijvers op dat de evolutie van de tyrannosauroïden complexer is dan een simpele "trend" tot meer bijtkracht.

Volgens een kladistische analyse die de beschrijvers uitvoerden, ligt Xiongguanlong iets basaler in de stamboom dan Appalachiosaurus en is dus het zustertaxon van een klade die weer de Tyrannosauridae en Appalachiosaurus als zustertaxa omvat.

Het fossiel is dat van een volgroeid exemplaar. Het had een heuphoogte van een anderhalve meter en woog ongeveer 250 kilogram. Dat maakt dat Ziongguanlong in grootte een tussenpositie inneemt tussen eerdere meer basale tyrannosauroïden en de latere Tyrannosauridae.

Noten[bewerken]

  1. Het is dus geen verwijzing naar het stadje Xiongguan in Heilongjiang

Literatuur[bewerken]

  • Li, Daqing; Norell, Mark A.; Gao, Ke-Qin; Smith, Nathan D. & Makovicky, Peter J., 2009/2010, "A longirostrine tyrannosauroid from the Early Cretaceous of China", Proceedings of the Royal Society B: Biological Sciences, 277: 183-190 doi: 10.1098/rspb.2009.0249