Dilong

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Dilong
Status: Uitgestorven, als fossiel bekend
Dilong.jpg
Taxonomische indeling
Rijk: Animalia (Dieren)
Stam: Chordata (Chordadieren)
Klasse: Reptilia (Reptielen)
Superorde: Dinosauria
Orde: Saurischia
Onderorde: Theropoda
Clade: Coelurosauria
Superfamilie: Tyrannosauroidea
Geslacht
Dilong
Xu et al., 2004
Typesoort
Dilong paradoxus
Afbeeldingen Dilong op Wikimedia Commons Wikimedia Commons
Dilong op Wikispecies Wikispecies
Portaal  Portaalicoon   Biologie
Herpetologie

Dilong is een geslacht van dinosauriërs uit het vroege Krijt behorend tot de Theropoda en meer in het bijzonder tot de Tyrannosauroidea (een onderverdeling van de Coelurosauria), binnen welke groep het een basale vorm vertegenwoordigt.

Van de typesoort Dilong paradoxus ("de aarddraak die ons voor een paradox stelt") werd in het begin van de 21e eeuw een viertal fossielen gevonden in de Chineese provincie Liaoning. Hij is in oktober 2004 beschreven door de paleontoloog Xu Xing. Het holotype is IVPP 14243.

De vondst van zo'n 130 miljoen jaar oud baarde om twee redenen groot opzien:

  • Het fossiel toont ons voor de eerste keer hoe primitieve tyrannosauroïden eruit zien. Het heeft grote armen met drie vingers, geen versmalling van de middenvoetsbeenderen en is met zijn anderhalve meter lengte tamelijk klein: allemaal duidelijke verschillen met de latere tyrannosauriërs.

Aan de andere kant bezit hij wel de voor de groep karakteristieke grote tanden met - in de voorkaak - D-vormige doorsnede.

  • Het dier had veren (zie ook Gevederde dinosauriërs). Weliswaar zijn dat wellicht ten dele zogenaamde protoveren die meer op haren lijken, maar de combinatie "tyrannosauroïde - veren" werd als zo spectaculair beschouwd dat het de reden was voor de soortnaam. In feite is dit verband niet zo paradoxaal: aangezien we al wisten dat de meer omvattende groep van de compsognathiërs in oorsprong ook bevederd was, lag het in de lijn der verwachting dat ook kleine leden van de tyrannosauroïden die eigenschap zouden hebben. Grotere vormen verloren wellicht het verenkleed als ze volwassen werden en door hun grote omvang geen isolatie meer nodig hadden om warm te blijven.

Een opmerkelijk détail is dat de vrij korte staart aan het uiteinde een soort waaier van veren bezat, zoals die ook al is aangetroffen bij Caudipteryx. Dit doet zeer vogelachtig aan.

Het grootste belang van de vondst is dat hij de oude theorie ontkracht dat tyrannosauriërs zouden behoren tot de allosauriërs, zoals tot het begin van de jaren negentig werd aangenomen en de nieuwere theorieën op basis van kladistische analyse bevestigt. De kanttekening moet hier gemaakt worden dat de plaatsing van Dilong binnen de tyrannosauroïden niet héél zeker is - men neemt zijn positie vooral aan op grond van de vorm, plaatsing en vergroeiing van de neusbeenderen - en dat bij maar één fossiel veren zijn aangetroffen, terwijl van juist dat exemplaar het vermoeden bestaat dat het misschien toch tot een weliswaar nauw verwante, maar desalniettemin andere soort behoort.

Turner concludeerde in 2007 dat Dilong basaler was dan de Tyrannosauroidea.

Dilong was een klein roofdier van zo'n twee meter lang.

Literatuur