12-verdiepingenhuis

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
12-verdiepingenhuis
Locatie Amsterdam
Coördinaten 5° 21′ NB, 4° 54′ OL
Huidig gebruik woningen, 22 appartementen
Start bouw 1930
Bouw gereed 1932
Hoogte tot top 40,65
Status voltooid
Monumentstatus Rijksmonument
Monumentnummer 532002
Overig
Verdiepingen 12
Aantal liften 2
Architect J.F. Staal
Aannemer K. Hille en Jur. Reyn
Projectontwikkelaar Hilwis (K. Hille en Jur. Reyn)
Lijst van rijksmonumenten in Amsterdam-Zuid ?
Portaal  Portaalicoon   Civiele techniek en bouwkunde

Het 12-verdiepingenhuis, bijgenaamd de Wolkenkrabber, is een uit 1932 daterend woongebouw van J.F. Staal. Het staat op een centrale plaats in de Amsterdamse Rivierenbuurt in het door Berlage ontworpen Plan-Zuid. Het gebouw markeert het einde van de Vrijheidslaan (van 1922 tot 1946 Amstellaan) en domineert het Victorieplein (Daniël Willinkplein) waar links de Rooseveltlaan (Zuider Amstellaan) en rechts de Churchilllaan (Noorder Amstellaan) beginnen.

De 'Wolkenkrabber' gezien vanaf het Victorieplein, met het beeld van Berlage op de voorgrond.
Beelden van de 'Wolkenkrabber' tijdens de bouw in 1931.
Luchtfoto uit 1995 met zicht op de 'Wolkenkrabber' en een deel van de Rivierenbuurt.

Het gebouw vertoont kenmerken van de bouwstijlen van de Amsterdamse School, van het functionalisme.[bron?] en van de Nieuwe Zakelijkheid.[1]

De symmetrische toren heeft in het midden twee liften en het trappenhuis met aan beide zijden één appartement. Gebruikte materialen zijn beton (betonskelet), gele baksteen, staal en glas, alles in vrij neutrale tinten.

Bij renovatie van de 'Wolkenkrabber' werden bij historisch kleurenonderzoek tien lagen verf gevonden, zodat het oorspronkelijke kleurenschema vrij nauwkeurig kon worden vastgesteld, tot tevredenheid van bewoners, waarvan enkelen zich de kleuren nog konden herinneren.

Voor het gebouw staat een standbeeld van Berlage, dat werd vervaardigd door Hildo Krop en geplaatst in 1966. Berlage kijkt uit over het Victorieplein naar de door hem ontworpen Berlagebrug.

In literatuur[bewerken]

Aan het eind van de laan stond de Wolkenkrabber. ... Het gebouw leek zonderling hoog. ... Het had, met z'n ijzeren balkonnetjes, met alle kachelpijpen die eruit staken, aan de muren en aan elkaar bevestigd in een verwarring van ijzerdraden, ook iets weg van een enorm vergroot onderdeel uit een radiotoestel ..." [2][3]

Zie ook[bewerken]

Bron

Noten

  1. Monumentenregister: Monumentnummer: 532002
  2. W.F. Hermans: De tranen der acacia's, 1949
  3. Paul Mertz Ed Croonenberg: In de wolken, in HP/De Tijd, 21 mei 2004