Buurt
Zie doorverwijspagina De Buurt voor meer betekenissen.
Een buurt is een geografisch en sociaal afgebakend gebied binnen een stad, dorp of wijk dat door bewoners als een samenhangend geheel wordt ervaren. De perceptie van een buurt kan variëren op basis van functionele, stedenbouwkundige, geografische, sociale of politieke kenmerken.
Kenmerken
[bewerken | brontekst bewerken]Een buurt ontstaat doorgaans wanneer een deel van een stedelijk of landelijk gebied door bewoners als afzonderlijke eenheid wordt herkend. Deze ervaring kan voortkomen uit de volgende factoren:
- Functionele kenmerken: Bewoners beschouwen voorzieningen zoals winkels, scholen, speelplaatsen en parken als onderdeel van hun buurt wanneer deze zich binnen een loopafstand van ongeveer vijf minuten liggen.
- Stedenbouwkundige en architecturale kenmerken: Een samenhangend stratenplan of een architectonische stijleenheid (bijvoorbeeld thematische straatnamen zoals in een Vogelbuurt of Componistenbuurt) kan een buurt definiëren.
- Geografische kenmerken: Natuurlijke of kunstmatige barrières zoals rivieren, spoorlijnen of drukke doorgaande wegen, bakenen vaak de grenzen van een buurt af.
- Sociale kenmerken: Bewoners die zich sterk identificeren met hun woonomgeving of onderling ongeschreven sociale regels delen. Voorbeelden zijn etnische buurten zoals Chinatown of gemeenschappen zoals homobuurten.
- Politieke kenmerken: Bewoners die gezamenlijk opkomen voor gedeelde belangen, zoals leefbaarheid of veiligheid. In sommige landen, zoals de Verenigde Staten, is politieke vertegenwoordiging formeel gekoppeld aan buurtgrenzen (bijvoorbeeld via kiesdistricten).
Juridische status in Nederland
[bewerken | brontekst bewerken]In Nederland heeft een buurt - net als een woonwijk - een officiële status, vastgelegd in een gemeentelijke verordening. Een buurt vormt daarbij het laagste regionale niveau en is een onderdeel van een wijk. De indeling wordt lokaal bepaald door gemeenten, maar landelijk gecoördineerd door het Centraal Bureau voor de Statistiek.[1] In sommige gevallen komt een buurt overeen met een wijk, maar het kan ook voorkomen dat één wijk meerdere buurten omvat - of omgekeerd, dat een buurt (gedeelten ervan) meerdere wijken beslaat. Een voorbeeld hiervan is de Nijmeegse buurt Waterkwartier, die gedeeltelijk in de wijken Hees en Biezen ligt.
Literatuur
[bewerken | brontekst bewerken]- Van Marissing, E. (2008). Buurten bij beleidsmakers: stedelijke beleidsprocessen, bewonersparticipatie en sociale cohesie in vroeg-naoorlogse stadswijken in Nederland. Koninklijk Nederlands Aardrijkskundig / Genootschap Faculteit Geowetenschappen, Universiteit Utrecht. ISBN 978-90-6809-420-6
- Wittebrood, K. & Van Dijk, T. (2007). Aandacht voor de wijk - effecten van herstructurering op de leefbaarheid en veiligheid. Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP). ISBN 978-90-377-0309-2
Zie ook
[bewerken | brontekst bewerken]- Buurtschap (kleine nederzetting in landelijk gebied)
- Buurschap (historische bestuurlijke eenheid)
- Buurtvereniging (organisatie voor buurtbelangen)
- Buurtbus (openbaar vervoer op lokaal niveau)
- Gentrificatie (sociaal-economische verandering in buurten)
