Hees (Nijmegen)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Hees
Wijk van Nijmegen
Hees in Nijmegen
Kerngegevens
Gemeente Nijmegen
Stadsdeel Nijmegen-Nieuw-West
Coördinaten 51°50'24"NB, 5°49'48"OL
Oppervlakte 84 ha.  
Inwoners (2017) 2.960[1]

Hees is een voormalig dorp en een wijk in de Nederlandse stad Nijmegen, gelegen in het stadsdeel Nijmegen-Nieuw-West.

Geschiedenis[bewerken]

De naam 'Hees' komt van het Oergermaanse woord haisjô, dat 'jong beukenbos' of 'kreupelhout' betekent. Al in de 17e eeuw werden in Hees landerijen opgekocht en buitenplaatsen gebouwd door stadsbewoners, waardoor mooie huizen verrezen. Daaraan ontleende het dorp dan ook zijn naam "Villadorp".[2]

Kerkstraat met links de oude trambaan in stenen gelegd.

Indeling[bewerken]

Het voormalige dorp Hees lag in het zuidwestelijke deel van de huidige wijk. Aan het dorp herinneren nog straten als Kerkstraat, Bredestraat en Schependomlaan.

Het noordoostelijke deel van de wijk (en dan met name het gebied dat ingeklemd ligt tussen de Oscar Carréstraat, de Schependomlaan, de Voorstadslaan en de Industrieweg) maakt officieel deel uit van de wijk Hees maar in de praktijk wordt dit gebied beschouwd als een deel van het Waterkwartier. De Dennenstraat was origineel de scheiding tussen Hees en Neerbosch.

Oscar Carré[bewerken]

De beroemde circusdirecteur Oscar Carré woonde in de zomermaanden in Hees. In augustus 1901 kocht hij de villa Welgelegen, op de hoek Voorstadslaan-Dorpsstraat (Schependomlaan). Hij kocht ook een boerderij met bijbehorende grond voor een manege.

Naast Café Juliana aan de Dorpsstraat liet Carré een grote manege bouwen voor maar liefst honderd paarden. Oude Nijmegenaren herinneren zich nog dat de familie op mooie zondagen met een mooi opgetuigd vierspan over de singels van de stad uitrijden ging. Circus Carré heeft maar betrekkelijk kort gebruik gemaakt van de stallen. De Oscar Carréstraat herinnert aan zijn tijd in Hees.

Monument in de vorm van een stenen bank, opgericht ter herinnering aan de totstandkoming van de tramverbinding Hees-Nijmegen, 1922

Tramlijn[bewerken]

De elektrische tramlijn tussen Nijmegen en Neerbosch werd op 17 juni 1922 geopend. Ter ere van dit heugeleijke feit werd diezelfde dag op de hoek van de Kerkstraat en de Bredestraat in Hees een natuurstenen bank onthuld, ter ere van degenen die zich hadden ingezet voor de aanleg van de nieuwe tramlijn. Dr. J.J. de Blécourt, voorzitter van de vereniging 'Dorpsbelang', mocht als eerste plaatsnemen op de Stenen Bank. In de rugleuning van de bank, die is ontworpen door Jan van Vucht Tyssen en Jan van Rijckevorsel, staat de volgende tekst:

HVLDE AAN HET BESTVVR DER VEREENIGING=DORPSBELANG DR JJ DE BLÉCOVRT VOORZ= PH LAMERS SECR·JP KELLENDONKPENNM D VAN AALST-F.A.BONTÉ AM DVPPEN-P.J. VAN OMMEN

En onder de zitting staat:

TER HERINNERING AAN HET TOTSTANDKOMEN DER ELECTRISCHE TRAMVERBINDING 1922

Op 5 juni 1955 reed de elektrische tram voor het laatst door Hees. De Stenen bank werd in 1998 gerenoveerd.[3]


Kerkgebouw Pastafar(ian)isme

Kerken en kloosters[bewerken]

St Jozef Klooster
Sancta Maria Klooster

In de middeleeuwen behoorde Hees kerkelijk tot de parochie van de Sint-Stevenskerk binnen de Nijmeegse stadsmuren, maar had wel een eigen kapel uit de 13e eeuw en een kerkhof. De St Petrus kerk dateert uit het midden van de 15de eeuw. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd de kerk door een bominslag zwaar beschadigd. Na de oorlog vonden restauratiewerkzaamheden plaats. In 1591 werd de kerk overgenomen door de protestanten, terwijl er meer katholieken dan protestanten waren. De katholieken maakten hierna gebruik van een schuilkerk. Bij de godsdienstvrijheid van de Bataafse Republiek kregen de katholieken hun kerk niet terug terwijl het dorp uit 554 katholieken en 16 protestanten bestond. Op de plek van de schuilkerk kon in 1826 een nieuwe kerk worden gebouwd, die nadien vergroot werd. In 1880 werd deze kerk vervangen door de huidige Antonius Abtkerk, ontworpen door de architect Pierre Cuypers. Sinds 2015 kent Hees een kerk voor de Pastafari aan de Bredestraat. De kerk van de Pastefari is het eerste kerkgebouw in gebruik van deze nieuw erkende godsdienst.[4]. Er liggen twee kloosters in Hees waaronder het St Jozefklooster en -kerkhof uit 1930 en het voormalig klooster Sancta Maria aan de Bredestraat uit 1912. In 1938 gaf het gemeentebestuur het St Jozefklooster toestemming een begraafplaats aan te leggen achter het grootseminarie.[5]

Sport en recreatie[bewerken]

Stadspark Hees

Hees heeft twee voetbalclubs SV Blauw Witen Vv Krayenhoff. Beiden clubs spelen op “Sportpark De Schoonhorst”. Een bekende oud veotballer van SV Blauw Wit is de oud-international Roy Makaay. Ook beschikt met over een tennisvereniging Tachys een zwembad (Sportfondsenbad Nijmegen-West) en een park.

Onderwijs[bewerken]

Hees huisvest een basisschool (De Lanteerne) en voortgezet onderwijs (Dominicus College).

Bekende inwoners[bewerken]

Afbeeldingen[bewerken]

Villa Oud Hees (1874)
Beaulieu uit (1850)
Voormalig kloostergebouw Rosastichting uit (1849)
Huize Marienhof (1852)
Hees Kerkstraat Nijmegen
Hees Kerkstraat Nijmegen
Gasterij als toen, voormalig De Witte Poort

Zie ook[bewerken]