Maas-Waalkanaal

Maas-Waalkanaal
Lengte	13.5 km
Loopt/Liep door	Gelderland
	Luchtfoto van de rivier de Maas en het Maas-Waalkanaal nabij Heumen
Portaal	Maritiem

Het Maas-Waalkanaal is een kanaal in Gelderland dat de rivier de Maas verbindt met de Waal. Het kanaal is ongeveer 13,5 kilometer lang. Het loopt vanuit Heumen naar het noorden tot bij Weurt, ten noordwesten van Nijmegen.

Zowel de aansluiting op de Maas als die op de Waal gaat via sluizen (sluis Heumen en sluis Weurt). De aansluiting van de Maas en het Maas-Waalkanaal vormt het drieprovinciënpunt tussen Gelderland, Limburg en Noord-Brabant.

Geschiedenis

De werken voor het kanaal begonnen in 1920 onder leiding van Ludolph Reinier Wentholt (1885-1946). Op 27 oktober 1927 werd het kanaal door koningin Wilhelmina geopend. Vóór die tijd moesten schepen een omweg van circa 100 km maken om van Heumen naar Nijmegen te komen, waarna het Duitse achterland bereikt kon worden.

Het dorp Heumen kwam precies tussen de Maas en het nieuwe kanaal te liggen en werd hierdoor zeer lastig bereikbaar. Het dorp Neerbosch werd doormidden gedeeld. Daarnaast hebben het kanaal en de bouw van de Hatertsebrug ook grote invloed gehad op Hatert, dat voorheen ook een zelfstandig dorp nabij Nijmegen was. Als gevolg van de bouw van de brug in de jaren 60 verdwenen daar twee dorpskroegjes en de kerk, waarmee in feite de dorpskern min of meer was weggevallen. Het natuurgebied Hatertse en Overasseltse Vennen sluit, als gevolg van de aanleg van het kanaal, minder natuurlijk aan bij het dorp Hatert en de gemeente Nijmegen.

In 1970 werd besloten om het kanaal te verbreden met een bedrag aan geschatte kosten van 117 miljoen gulden (omgerekend zou dit ca. 53 miljoen euro zijn geweest). De noodzakelijke expansie van Nijmegen in zuidwestelijke richting deed in diezelfde tijd het toenmalige gemeentebestuur van Nijmegen besluiten om aan de westelijke zijde van het kanaal een geheel nieuw stadsdeel te bouwen, dit werd Dukenburg. Nog geen 10 jaar later verrees net ten noorden daarvan Lindenholt, dat deels over het oude dorp Neerbosch werd gebouwd. Hierdoor doorsnijdt het Maas-Waalkanaal inmiddels voor een groot deel de bebouwde kom van Nijmegen.

In 2002 verscheen van de hand van H. van Eeuwijk en G.J. Nillesen het boekje "Driekwart eeuw Maas-Waalkanaal 1927-2002" ter gelegenheid van het 75-jarig bestaan van deze verbinding tussen Maas en Waal.

Waterpeil

Het kanaal zelf ligt in zijn geheel in Gelderland, maar het beheer is in handen van Rijkswaterstaat dienst Oost-Nederland. Bij Weurt ligt het sluizencomplex Sluis Weurt. Bij Heumen ligt ook een sluis, maar deze staat vrijwel altijd open. Dit komt doordat de Maas bij Heumen op een constant waterpeil wordt gehouden door middel van een stuw bij Grave.

In 2007 en 2008 zijn enkele bruggen met 25 tot 35 cm opgevijzeld, zodat het waterpeil in het kanaal kan worden verhoogd. Hierdoor wordt het mogelijk om containerschepen met vier lagen containers gebruik te kunnen laten maken van het kanaal.^[1] Het verhogen van het waterpeil in het kanaal leidt tot hogere grondwaterstanden in de gebieden direct langs het kanaal. Om overlast tegen te gaan laat Rijkswaterstaat een drainagesysteem aanleggen.

Bruggen

Van noord naar zuid liggen de volgende bruggen over het Maas-Waalkanaal:

Nr.:	Naam:	Soort:	Traject:
1	Sluiscomplex Weurt	verkeersweg (2 hefbruggen)	Weurt - Nijmegen (Industrieweg)
2	Neerbosschebrug	verkeersbrug (kokerliggerbrug)	Knooppunt Neerbosch (A73) - Nijmegen (Neerbosscheweg)
3	Graafsebrug	verkeersbrug (kokerliggerbrug)	Nijmegen - Wijchen (Graafseweg)
4	Spoorbrug Dukenburg	spoorbrug (vakwerkbrug)	’s-Hertogenbosch - Nijmegen (Spoorlijn Tilburg - Nijmegen)
5	Dukenburgsebrug	verkeersbrug (kokerliggerbrug)	Dukenburg - Industrieterrein Winkelsteeg (Nieuwe Dukenburgseweg)
6	Hatertsebrug	verkeersbrug (kokerliggerbrug)	Hatert - Dukenburg (Hatertseweg)
7	Maldensebrug	verkeersbrug (kokerliggerbrug)	Blankenberg - Malden (Blankenbergseweg)
8	Sluiscomplex Heumen	verkeersbrug (liggerbrug)	Heumen - Molenhoek (Jan J. Ludenlaan)