Cornelius Vanderbilt

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Cornelius Vanderbilt

Cornelius Vanderbilt (Staten Island, 27 mei 1794Manhattan, 4 januari 1877), bekend als "The Commodore" of "Commodore Vanderbilt" was een Amerikaans ondernemer in scheepsbouw en spoorwegen, en stamvader van de Vanderbilt familie. Rond 1840 varen meer dan honderd van zijn stoomschepen op de Hudsonrivier. Tijdens de goudkoorts (1849) verkort zijn verbinding naar Californië de gebruikelijke reis met 600 mijl en halveert hij de reisprijs. Vanderbilt huwde met Sophia Johnson (1797-1868), zij hadden 13 kinderen.

Voorvaderen[bewerken]

Vanderbilts voorvader Jan Aertszoon was een Nederlandse boer uit De Bilt, die in 1650 naar New York emigreerde als contractarbeider. Het achtervoegsel "van de Bilt" werd in de loopt der tijd samengevoegd tot "Vanderbilt". Een groot deel van Cornelius Vanderbilts voorvaderen is van Britse afkomst, de jongste voorvader uit Nederland was zijn grootvader, Jacob Vanderbilt.

The American dream[bewerken]

Nadat hij op elfjarige leeftijd stopte met school werkte hij rond New York op veerboten. Toen hij zestien was begon hij met van zijn moeder geleend geld een veerdienst tussen Staten Island en Manhattan. In 1812 verwierf hij een overheidscontract voor de bevoorrading van forten rond New York City. Hij zette daarvoor zeilschepen in, waarmee hij de bijnaam "Commodore" verwierf.

Robert Fulton[bewerken]

Na 1818 begon zijn belangstelling voor stoomscheepvaart, waarvan de exploitatie in handen was van Robert Fulton en Robert Livingston die een exclusief contract van 13 jaar hadden met de overheid. Toen Fulton zijn prijzen verdubbelde (hij rekende dat zijn exploitatie niet winstgevend zou zijn) zag Vanderbilt zijn kans en bood voor een lager bedrag om de dienst tussen New Brunswick (New Jersey) en Manhattan uit te voeren. Fulton en Livingstone poogden hem in loondienst te nemen, maar Vanderbilt weigerde met "Ik geef maar half zo veel om geld als om het maken van mijn punt"; verwijzend naar zijn voorkeur voor vrije concurrentie in plaats van exclusiviteit in overheidscontracten.

Spoorweg[bewerken]

Zijn standbeeld bij New York Centraal

Vanaf 1830 kregen de spoorwegen zijn belangstelling. Hij werd in 1844 directeur van Long Island Rail Road, die een lijn tussen Boston en New York City exploiteerden. In 1857 kreeg hij de leiding over New York and Harlem Railroad. Met het geld dat hij met de stoomvaart verdiende, investeerde hij in de spoorwegen en werd achtereenvolgens eigenaar van de New York and Harlem Railroad (1862), de Hudson River Railroad (1864) en de New York Central Railroad (1867). In 1869 fuseerde hij de bedrijven tot New York Central and Hudson River Railroad.