Democrazia Cristiana

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Democrazia Cristiana
DCItalia.JPG
Personen
Partijvoorzitter Alcide De Gasperi (eerste voorzitter: 1944-1946; 1953-1954)
Mino Martinazzoli (laatste voorzitter: 1992-1994)
Geschiedenis
Opgericht Rome, 15 december 1942
Opheffing 26 januari 1994
Algemene gegevens
Actief in Italië
Richting Centrum
Ideologie Christendemocratie, centrisme, Europeanisme, Sociale leer van de Rooms-Katholieke Kerk, popolarismo
Portaal  Portaalicoon   Politiek

Democrazia Cristiana (DC, d.i. Christendemocraten), was een belangrijke politieke partij in Italië gedurende 50 jaar. De DC werd in 1943 opgericht door Alcide De Gasperi, een bibliothecaris van de Vaticaanse Bibliotheek en een lid van het anti-fascistisch verzet. Algemeen wordt de DC als opvolger beschouwd van de Partito Popolare, de in 1926 door Mussolini verboden christendemocratische partij van pater Luigi Sturzo.

Evolutie[bewerken]

Vanaf haar oprichting was de partij samen met de sociaaldemocraten, socialisten, liberalen, communisten en andere partijen lid van het Nationaal Bevrijdings Comité (CNL). Na de val van Benito Mussolini en de Italiaanse capitulatie in 1943 werden er diverse christendemocraten in de daaropvolgende nationale oorlogskabinetten opgenomen. Op 10 december 1945 werd de leider van de DC, De Gasperi, minister-president van een coalitieregering waar ook de communistische partij deel van uitmaakte. In 1946 werd Italië een republiek en de macht van premier De Gasperi nam hierdoor alleen maar toe. In mei 1947 verbrak De Gasperi onder druk van de Amerikanen en de Rooms-katholieke Kerk de samenwerking met de communisten en in 1948 behaalde de DC een monsterzege tijdens de verkiezingen. Sedertdien werkte de DC vooral samen met de kleinere conservatieve partijen, de liberalen en soms met de neo-fascistische Italiaanse Sociale Beweging (MSI) en de republikeinse partij.

In de jaren zestig schoof de partij verder op naar rechts. Dit lokte protesten uit bij voornamelijk de sterke linkervleugel van de partij. Deze vleugel wilde een samenwerking met de sociaaldemocraten, de linkse socialisten en communisten. In de late jaren zestig kreeg de linkervleugel van Amintore Fanfani het voor het zeggen. Fanfani stuurde aan op een "opening naar links" en maakte de DC tot acceptabele coalitiepartner voor de linkse socialisten en de sterke Communistische Partij van Italië (CPI).

In de jaren zeventig werden veel voorname DC-leiders het slachtoffer van terrorisme, zoals Aldo Moro in 1978.

In de jaren tachtig en begin jaren negentig werd de partij geplaagd door talloze corruptieschandalen, zoals de P2 affaire en de affaire rond de minister van Volksgezondheid Carlo Donat-Cattin. In 1994 werd de partij opgeheven. Daarvoor in de plaats kwamen de centrum-rechtse Christendemocratisch Centrum, Christendemocratische Partij, en de centrum-linkse Partito Popolare Italiano.

Ideologie[bewerken]

De DC is vooral beïnvloed door de sociaal-katholieke leer van de Rooms-katholieke Kerk, de democratische beginselen en de encyclieken van Paus Leo XIII en Paus Pius XI.

In de jaren '60 ontstond er een sterke linkse stroming onder leiding van Dossetti, Giorgio La Pira en Lazzati, die als orgaan het blad Cronache Sociali uitgaven. Zij waren voorstander van centrum-linkse coalities.

Enkele Politici[bewerken]

Grote partijen: Democrazia Cristiana (DC) · Partito Socialista Italiano (PSI) · Partito Comunista Italiano (PCI)


Middelgrote partijen: Partito Socialista Democratico Italiano (PSDI) · Partito Repubblicano Italiano (PRI) · Partito Liberale Italiano (PLI)


Kleine partijen: Movimento Sociale Italiano (MSI) · Democrazia Proletaria (DP) · Liste Verdi · Fronte dell'Uomo Qualunque (UQ) · Partito Nazionale Monarchico (PNM) · Partito Monarchico Popolare (PMP) · Partito Democratico Italiano di Unità Monarchica (PDIUM) · Partito Democratico del Lavoro (DL) · Partito d'Azione (PdA) · Partito Radicale (PR) · Democrazia Nazionale - Costituente di Destra (DN-CD)


Regionaal: Union Valdôtaine (UV) · Südtiroler Volkspartei (SVP) · Partito Sardo d'Azione (PSA)


Separatistisch: Lega Nord (LN) · Movimento Indipendentista Siciliano (MIS) · Movimento Indipendentista Siciliano Democratico-Repubblicano (MISDR)


Historische coalities: Centrismo (1947-1962) (DC · PLI · PRI · PSDI) · Centro-sinistra "organico" (1963-1979) (DC · PSI · PSDI · PRI) · Pentapartito (1980-1991) (PSI · DC · PSDI · PRI · PLI) Quadripartito (1991-1994) (DC ·PSI · PSDI · PLI)