Deng Xiaoping

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Deng Xiaoping
邓小平
Deng Xiaoping in 1979
Deng Xiaoping in 1979
Geboren 22 augustus 1904
Guang'an, Sichuan, China
Overleden 19 februari 1997
Peking, Volksrepubliek China
Politieke partij Communistische Partij van China
Voorzitter van de Centrale Adviserende Commissie van de Communistische Partij van China
Aangetreden 13 september 1982
Einde termijn 2 november 1987
Voorganger Geen
Opvolger Chen Yun
Voorzitter van de Centrale Militaire Commissie van de Communistische Partij van China
Aangetreden 28 juni 1981
Einde termijn 9 november 1989
Voorganger Hua Guofeng
Opvolger Jiang Zemin
Voorzitter van het Nationaal Comité van de Chinese Politieke en Raadgevende Volksconferentie
Aangetreden 8 maart 1978
Einde termijn 17 juni 1983
Voorganger Zhou Enlai
vacant (1976-1978)
Opvolger Deng Yingchao
Lid van het Nationaal Volkscongres
Aangetreden 18 april 1959
Einde termijn 21 december 1964
Aangetreden 26 februari 1978
Einde termijn 19 februari 1997
Eerste Vicepremier van de Volksrepubliek China
Aangetreden 17 februari 1975
Einde termijn 18 juni 1983
Voorganger Lin Biao
Opvolger Wan Li
Portaal  Portaalicoon   Politiek

Deng Xiaoping (Guang'an, 22 augustus 1904 - Peking, 19 februari 1997) was een Chinees staatsman. Dengs vader was een rijke Hakka landeigenaar, Deng was de zoon van een concubine. Zijn vader was sterk gekant tegen de heersende Qing-dynastie en was een liberaal en aanhanger van de vader des vaderlands Sun Yat-sen, die later de eerste president van China werd. Zijn regeerperiode kende een forse economische groei, hoewel er er ook veel ongelijkheid kwam en een groeiende kloof tussen arm en rijk.

Levensloop[bewerken]

In de jaren twintig studeerde Deng Xiaoping in Frankrijk waar hij zich bij de Chinese communistische studentenvereniging aansloot. In 1926 week hij uit naar Moskou. Terug in China werd hij lid van de Communistische Partij van China (CCP) en leidde hij vanaf het eind van de jaren twintig een communistische guerrillabeweging die tegen de nationalistische Kwomintang van Chiang Kai-shek streed.

Deng maakte de Lange Mars mee (jaren dertig) en nam deel aan het verzet tegen de Japanners. In 1945 werd hij lid van het Centraal Comité van de CCP. In 1949 namen de communisten de macht over en kwam de Volksrepubliek China tot stand. In 1952 werd Deng vicepremier en lid van het Politbureau. In 1956 werd hij lid van het Permanente Comité van het Politbureau (het machtigste orgaan van de partij) en tevens secretaris-generaal van de CCP. Binnen de CCP was hij nu na Mao Zedong de machtigste man. Tijdens de Grote Sprong Voorwaarts was hij de naaste medewerker van Mao.

Deng Xiaoping werkte tijdens de Grote Sprong Voorwaarts (jaren vijftig) nauw samen met Liu Shaoqi, de voorzitter van de Chinese Volksrepubliek. Na het uitbreken van de Culturele Revolutie (1966) viel Deng samen met Liu Shaoqi in ongenade en werd hij beschouwd als de "kapitalistische leider nummer twee", na Shaoqi. Van 1966-1969 bekleedde hij geen enkel ambt. In 1975 was het land zover ingestort dat men Deng niet meer kon missen en werd hij gerehabiliteerd. Dankzij bemiddeling van premier Zhou Enlai werd Deng vicepremier en vicevoorzitter van de Communistische Partij van China, maar na de dood van Zhou in januari 1976 viel hij opnieuw in ongenade.

Na het overlijden van Mao in september 1976 verscheen Deng weer op het politieke toneel. In de machtsstrijd tussen de Bende van Vier (waaronder Mao's weduwe Jiang Qing) en de "gematigden", geleid door Deng, kwam Deng als overwinnaar naar voren. In 1977 werd hij opnieuw vicepremier en vicevoorzitter van de CCP. Een jaar later introduceerde hij een economische hervorming met de naam Opendeurpolitiek. Hij voerde het "kapitalisme met socialistische trekjes" in, dat nu nog steeds als hoofdeconomisch beleid geldt in de Volksrepubliek China. Door deze hervorming heeft China een forse economische groei kunnen maken. Het beleid had de leus: "voor het binnenland hervorming en voor het buitenland zetten wij de deur open". In 1980 trad hij als vicepremier af en in 1982 tevens als vicevoorzitter van de CCP.

"Kleine Deng" (hij was maar 1,55 m) bleek een voorstander van goede betrekkingen met de Verenigde Staten en het Westen. Onder zijn bewind herstelde hij de vriendschap tussen China en de Sovjet-Unie. In 1987 legde Deng zijn functie als voorzitter van de Centrale Advies Commissie van de CCP neer. In 1989, na het onderdrukken van de studentenprotesten op het Plein van de Hemelse Vrede, benoemde hij zijn protegé Jiang Zemin tot zijn opvolger en sindsdien speelde hij nog een rol op de achtergrond. Hij legde zijn laatste officiële functie, voorzitter van de staatscommissie voor de strijdkrachten, op 21 maart 1990 neer. Desondanks bleef hij tot zijn dood in 1997 op de achtergrond China's onbetwiste leider.

De hervormingen van Deng werden samengevat in het motto: "Het maakt niet uit of de kat wit of zwart is, als hij maar muizen vangt". Hiermee bedoelde hij te zeggen dat het politieke systeem niet zo belangrijk is, maar dat er resultaten moesten worden geboekt.

Deng Xiaoping overleed op 19 februari 1997 op 92-jarige leeftijd, net vóór de hereniging van Hongkong met de Volksrepubliek China (1 juli 1997).

Zie ook[bewerken]