Culturele Revolutie

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Geplaatst:
20-04-2016

Genomineerd: Verbetering nodig   Verbetering gevraagd!

Help mee dit artikel te verbeteren, zodat het voldoet aan de conventies van Wikipedia. Na een evaluatieperiode van twee weken wordt beslist of dit artikel behouden kan worden of wordt verwijderd. Je kunt hier de beoordelingslijst bekijken. De hiervoor opgegeven reden is: NPOV sinds 7 december 2008

Verwijder dit sjabloon alleen wanneer dit artikel zodanig is verbeterd en aangepast dat het wel binnen Wikipedia past. Geef dit aan op de beoordelingslijst door het toevoegen van de reden. (/)

Culturele Revolutie
Naam (taalvarianten)
Traditioneel 無產階級文化大革命
Vereenvoudigd 无产阶级文化大革命
Hanyu pinyin wúchǎnjiējí wénhuàdàgémìng
Jyutping (Standaardkantonees) mou4 caan2 gaai1 kap1 man4 faa3 daai6 gaap3 ming6
Zhuyin ㄨˊ ㄔㄢˇ ㄐㄧㄝ ㄐㄧˊ ㄨㄣˊ ㄏㄨㄚˋ ㄉㄚˋ ㄍㄜˊ ㄇㄧㄥˋ
Letterlijke vertaling Grote Culturele Revolutie van het Proletariaat
Andere benamingen Grote Culturele Revolutie (wénhuàdàgémìng, 文化大革命)
Culturele Revolutie (wéngé, 文革)

De Grote Proletarische Culturele Revolutie (wuchanjieji wenhuadageming), vaak afgekort tot Culturele Revolutie (Chinees: 文化大革命; pinyin: Wénhuà Dàgémìng) was een sociaalpolitieke revolutionaire beweging die plaatsvond in de Volksrepubliek China van 1966 tot 1976. De beweging werd in gang gezet door Mao Zedong, de toenmalige voorzitter van de Communistische Partij van China, met het doel het socialisme af te dwingen in het land door het verwijderen van de kapitalistische elementen uit de Chinese samenleving. De revolutie betekende de terugkeer van Mao Zedong tot een positie van absolute macht na de mislukte Grote Sprong Voorwaarts, waarbij volgens schattingen 18 miljoen[1] tot 45 miljoen[2] mensen omkwamen.

De revolutie begon in mei 1966. Mao stelde dat burgerlijke elementen de overheid en de partij binnendrongen met als doel om het kapitalisme te herstellen. Hij stond erop dat deze revisionisten werden verwijderd door middel van een klassenstrijd. China's jeugd reageerde op de oproep van Mao door de vorming van de Rode Garde groepen in het hele land. De beweging verspreidde zich naar het leger, de stedelijke arbeiders, en de communistische partijleiding zelf.

Mao beëindigde officieel de Culturele Revolutie in 1969, maar de actieve fase duurde tot de dood van de militaire leider Lin Biao in 1971. De politieke instabiliteit tussen 1971 en de arrestatie van de Bende van Vier in 1976 wordt nu ook algemeen beschouwd als onderdeel van de Revolutie. Na de dood van Mao in 1976 kwamen er hervormers aan de macht onder leiding van Deng Xiaoping. Het merendeel van de maoïstische hervormingen is teruggedraaid. De Culturele Revolutie wordt nu officieel door de Chinese kapitalistische regering[bron?] als negatief verschijnsel gezien sinds de hervormers aan de macht kwamen.

Doel van de Culturele Revolutie[bewerken]

In 1966 lanceerde partijleider Mao Zedong de Culturele Revolutie, een project om de maoïstische verworvenheden te behouden. De partij had zich in de loop der jaren in een comfortabele machtspositie genesteld en bekommerde zich steeds minder om de maoïstische lijn. Bovendien dreigde een nieuwe bovenlaag te ontstaan in bijvoorbeeld fabrieken, op scholen en in de gezondheidszorg die een (on-maoïstische) neiging tot onafhankelijk denken had. Mao oordeelde dat deze ontwikkeling indruiste tegen de ideeën van het maoïsme, dat een samenleving in het vooruitzicht stelde waarin iedereen aan elkaar gelijk is en alleen maar voor het partijbelang werkt en leeft.

Hoe kon het tij gekeerd worden? Het kader, waarmee niet alleen de partijtop werd bedoeld maar de gehele bovenlaag, werd naar speciaal opgezette 'kaderscholen' op het platteland gestuurd om de kennis van het communisme op te frissen, in werkelijkheid om ze te straffen voor afwijkingen van de maoïstische lijn. Door lichamelijke arbeid te verrichten, leerde men solidair te zijn met boer en arbeider en vooral slavenarbeid als een boer of arbeider te verrichten en het karige minimale dieet te ontvangen van deze boeren en arbeiders. Artsen die normaal gesproken een luxueus leven leidden in de stad, moesten plotseling door rijstvelden waden, huizen bouwen en arme boeren behandelen. Daarnaast werden de socialistische ideeën van Marx en Lenin en vooral Mao opnieuw bestudeerd en moest veel aan verplichte systematische zelfkritiek gedaan worden. De sociale heropvoeding van het kader zou de dreigende teloorgang van het communisme in China tijdig een halt toeroepen, voorspelde Mao. Alhoewel de Culturele Revolutie voltooid werd verklaard in 1969, bleven de 'kaderscholen' bestaan; het kader moest immers blijvend worden herinnerd aan de beginselen van gelijkheid en solidariteit, ofwel de dreiging van afstraffing door middel van heropvoeding in 'kaderscholen' indien iemand afweek van de maoïstische lijn bleef boven ieders hoofd hangen.

Literatuur (o.a.)[bewerken]

  • FOKKEMA, D.W. : Het Chinese alternatief in literatuur en ideologie. - Amsterdam : Arbeiders Pers, 1972. ISBN 90-295-1727-1
  • Jung Chang, Jon Halliday: Mao : het onbekende verhaal / uit het Engels vert. door Paul Syrier. - 2e herz. dr. - Amsterdam : Forum, 2008. - 939 p., [32] p. pl. - 1e dr. Nederlandse uitg.: 2005. ISBN 978-90-225-4794-6. 58 Hoofdstukken, tekst volledig voorzien van noten, verantwoording en documentatie achterin: 15 pagina’s met geïnterviewden, 56 pagina’s noten, 29 pagina’s Chineestalige bibliografie en bronnen, 26 pagina’s Niet Chineestalige bibliografie en bronnen. Kritische biografie van de Chinese leider (1893-1976).
  • Jung Chang, Jon Halliday: Drie dochters van China, Uitg. Forum 1997, 655 pag., 28 Hoofdstukken. Uit het Engels vertaald door Paul Syrier. Oorspronkelijke titel: Wild Swans, Three Daughters of China. Oorspronkelijke uitgever: Simon & Schuster, London. Inleiding voorzien van stamboom en chronologie van de gebeurtenissen. "Een blik in de hel, maar tegelijktertijd een grandioos boek en wie het gelezen heeft zal nooit meer dezelfde zijn" [Rudy Kousbroek in NRC Handelsblad]. "Dit buitengewone familieportret, vol drama, ontroering en horror, weerspiegelt een turbulente eeuw Chinese geschiedenis". [Publishers Weekly]. ISBN 90-225-2195-8

Externe links[bewerken]