Revolutie

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Schilderij over de Belgische Revolutie in 1830.

Een revolutie is een plotselinge opstand van het volk of verandering. Het is daarmee de tegenhanger van evolutie, wat een geleidelijke verandering is. Heden ten dage zijn historici het niet eens welke gebeurtenissen nu wel of niet de term 'revolutie' waardig zijn. Ook worden de termen revolutie en revolte soms door elkaar gebruikt.

In de politiek bedoelt men met revolutie vaak het afzetten van een autoriteit en/of een plotselinge verandering van politieke verhoudingen en politiek systeem. Een geweldloze revolutie wordt een fluwelen revolutie genoemd. Een revolutie die een wijziging van heerser maar niet van systeem inhoudt heet ook wel een paleisrevolutie.

Theda Skocpol maakt in States and Social Revolutions uit 1979 het onderscheid tussen een sociale revolutie waarbij de sociale structuur van een samenleving verandert, een politieke revolutie waarbij de staatsstructuur verandert en een opstand of rebellie waarbij de bestaande sociaal-politieke structuur intact blijft.

Begripsontwikkeling[bewerken]

Copernicus schreef in 1543 zijn verhandeling De revolutionibus orbium coelestium wat "omwenteling van hemellichamen" betekent. Revolutie in de betekenis van "plotselinge ommekeer" kwam pas later. Volgens de Oxford English Dictionary kwam de term in de vroege 15e eeuw reeds voor in deze betekenis maar geraakte hij pas breder bekend eind 17e eeuw in Engeland. Men sprak van the Glorious Revolution van 1688 waarbij koning Jacobus II van Engeland ten val werd gebracht door enkele Engelse parlementsleden en met de steun van Willem III van Oranje die met de hulp van een uit hoofdzaak Nederlandse vloot de militaire confrontatie aanging. Nog later werd het begrip revolutie gebruikt voor een plotselinge of snelle verandering in de sociale of politieke instellingen, maar ook voor een grote culturele of economische omslag.

Etymologie[bewerken]

Etymologisch komt het woord van het Latijnse revolutio, wat terugkeer (in de tijd) betekent. De term zelf komt oorspronkelijk uit de astronomie. Pas later (in 1660) werd hij gebruikt in zijn huidige betekenis bij de politieke restauratie in Engeland.

Zie ook[bewerken]