Moskee

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Islam-isoon
Terminologie in islamitische architectuur
Algemeen:
karavanserai - madrassa - mihrab - minaret - minbar - moskee
Ottomaanse architectuur:
arasta - avlu - durüşşifa - imaret - külliye - sarayı - türbe
Een interieur van een moskee, links een preekgestoelte, midden een mihrab, rechts de minbar

Een moskee (Arabisch: مسجد, masdjid vaak ook gespeld als masjid = plaats van nederwerping) is een gebedshuis binnen de islam. Het huis van Mohammed in Medina wordt als eerste moskee beschouwd. In een moskee vinden religieuze bijeenkomsten plaats.

De speciale vrijdagsmoskeeën worden ook wel masdjid djami (= verzamelmoskee) of kortweg djami genoemd.

Omdat het gebed centraal staat kunnen moskeeën sober van opzet zijn, maar vaak zijn het zeer indrukwekkende gebouwen met zeer uiteenlopende architecturen.

Bij de moskee staan een of meer lange, smalle torens: de minaretten. Deze verschenen vanaf het einde van de 7e eeuw. Vanaf een minaret roept de muezzin (ook wel muaddhin) vijf keer per dag op tot het gebed: de salat of salah, en herhaalt hierbij de sjahada. Deze oproep wordt azan (ook wel adzan, athan) genoemd. Andere toevoegingen waren de zuilengangen die de open ruimte (sahn) omringden. Dit type, een grote binnenhof omgeven door overdekte zuilengalerijen, wordt pleinmoskee genoemd. In het inwendige van de moskee is veel aandacht besteed aan de verlichting; er zijn geen zitbanken, maar men knielt neer op tapijten of matten.

Men richt zich bij het bidden in de richting van Mekka. Een muur in de moskee staat loodrecht op deze gebedsrichting, die qibla genoemd wordt. De mihrab is een nis in deze muur die de qibla aangeeft. Aan de kant van de mihrab kan ook een minbar, een soort preekstoel, zijn. Vanaf de minbar wordt de vrijdagse preek (khutbah of khotbah) gehouden.

Het wordt als een verplichting beschouwd voor moslims om op vrijdag de gebeden gezamenlijk in een moskee te doen.

Traditioneel bidden mannen en vrouwen gescheiden van elkaar. Dit komt waarschijnlijk[bron?] voort uit de gedachte dat deze maatregel zou helpen in het uitbannen van 'onreine' gedachten, die de aandacht van het gebed kunnen afleiden. Ook de rituele reiniging voorafgaand aan het gebed vindt hierin zijn oorsprong. In de Koran wordt echter niet dwingend voorgeschreven[bron?] dat vrouwen en mannen gescheiden moeten bidden. In één van de oudste moskeeën te Mekka[bron?], bidden mannen en vrouwen dan ook gezamenlijk. In de Grote Moskee van Parijs baden de vrouwen tot 2013 van achter een scherm. Sinds 2013 moeten ze er in een aparte ruimte bidden.[1]

In Marokkaanse moskeeën speelt het getal 5 een belangrijke rol, vanwege De vijf zuilen van de islam. Turkse moskeeën zijn traditioneel vaak geënt op de regelmatige achthoek (octagon).

De Grote moskee van Damascus is één van de oudste moskeeën en is gedeeltelijk gebouwd in een Byzantijnse stijl.

In de eerste decennia van de islam namen de oprukkende Arabieren christelijke kerken, zoroastrische vuurtempels en profane gebouwen voor hun eredienst in beslag of gebruikten zij het materiaal daarvan. De bouw van de moskeeën in de veroverde gebieden werd beïnvloed door de ter plaatse heersende bouwstijl. Een belangrijke bijdrage aan de moskee als gebouwtype is geleverd door de Osmaanse architect Sinan (1490-1588). Algemeen bekend is dat de Aya Sofia (of Haghia Sofia) te Istanboel, die voor veel werk van Sinan model heeft gestaan, in de 6e-eeuw als Byzantijnse kerk is gebouwd.

Opening van het eerste islamitische gebedshuis in Nederland. Polygoonjournaal

Nederland[bewerken]

Er zijn diverse moskeeën in Nederland. Zie: Lijst van moskeeën in Nederland.

Zie ook[bewerken]

Externe links[bewerken]

Galerij[bewerken]

Kairouan Moskee in Tunesië
Moskee in Frankfurt
Shakh-i Zindeh Moskee in Samarkand
Moskee in Parijs
Moskee in China
Omajjadenmoskee in Damascus
Mevlana Moskee in Rotterdam
Moskee in Moshi, Tanzania
Bronnen, noten en/of referenties