Islamitische republiek

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Een islamitische republiek (Arabisch: جمهورية الاسلامية, Perzisch: جمهوری اسلامی) is in theorie een staatsvorm waarbij het staatshoofd niet door erfopvolging bepaald wordt (maar door verkiezingen, een revolutie of een staatsgreep) en waarbij de rechtspraak gebaseerd is op de sharia: de islamitische wetgeving. Als zodanig is een islamitische republiek een vorm van een theocratie. In de praktijk is de benaming islamitische republiek soms slechts een symbool van culturele identiteit.

Anno 2013 telt de wereld vier islamitische republieken:

Tot 2002 noemden ook de Comoren zich een islamitische republiek.

Pakistan[bewerken]

Pakistan is een constitutionele democratie, hoewel het land met enige regelmaat geconfronteerd wordt met staatsgrepen om daarna door een dictator bestuurd te worden. Pakistan erfde van de Britse kolonisator een seculier staatsbestel. Pakistan was het eerste land dat het voorvoegsel islamitisch gebruikte, hoewel het land bij haar onafhankelijkheid in 1947 seculier was. In 1956 werd officieel de Islamitische Republiek uitgeroepen. Pas bij de aanname van een nieuwe grondwet in 1973 werd de islam de staatsgodsdienst. De islamisering werd voornamelijk doorgevoerd onder het dictatoriale bewind van generaal Mohammed Zia-ul-Haq. In de praktijk komt het zelden voor dat wetten wegens niet-islamitisch ongedaan gemaakt worden. Politieke partijen die islamisme voorstaan zijn volgens de wet verboden.

Het valt op dat Pakistan zich alleen Islamitische Republiek Pakistan noemt op paspoorten en visa. Op alle andere officiële documenten gebruikt men de term Federation of Pakistan.

Mauritanië[bewerken]

In Mauritanië werd de Islamitische Republiek uitgeroepen bij de onafhankelijkheid in 1960. De islam wordt in de grondwet gedefinieerd als "de godsdienst van de Mauritaniërs". Op het politieke bestel van het land heeft dit weinig invloed. Er is echter een beperkte godsdienstvrijheid; het is voor niet-moslims toegestaan hun religie te belijden, maar ze mogen hun religie niet verspreiden.

Iran[bewerken]

In de Islamitische Republiek Iran (uitgeroepen in 1979) worden de president en de parlementsleden democratisch verkozen, maar de Raad van Hoeders moet de kandidaturen goedkeuren. Deze Raad van Hoeders heeft ook de macht om wetten van het parlement ongedaan te maken wanneer zij vindt dat deze de islamitische wet overtreden. Het komt regelmatig voor dat de Raad wetten ongedaan maakt of hervormingsgezinde kandidaten weigert.

De Religieuze Leider van Iran heeft de hoogste functie van het land. Sinds de stichting van de Islamitische Republiek waren er twee Religieuze Leiders:

Zie ook: Politiek in Iran

Afghanistan[bewerken]

Het wapen van Afghanistan, met bovenaan de sjahada: "Er is maar één God, en Mohammed is Zijn boodschapper" en daaronder een afbeelding van een moskee.

In Afghanistan werd in 2003 een nieuwe grondwet aangenomen door de Loya Jirga. Deze grondwet definieert de islam als de staatsgodsdienst. De rechtbanken mogen hun vonnissen baseren op Hanafi-jurisprudentie wanneer er geen andere grondwettelijke regels zijn waarop zij zich kunnen baseren. De Hanafi-school is een van de vier grote rechtsscholen in de islam.

De taliban gebruikten de term Islamitische Staat Afghanistan of ook wel Islamitisch Emiraat Afghanistan.

Islamisme[bewerken]

Vandaag de dag ijveren vele islamisten en fundamentalisten voor de vestiging van een islamitische republiek in hun land. Vaak vinden ze het huidige regime te seculier (bijvoorbeeld Egypte of Turkije), of willen ze afschaffing van de monarchie in hun land (bijvoorbeeld Jordanië, Marokko).