Rechtspraak

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Jump to search
Wandschildering Salomo's rechtspraak in het voormalig stadhuis van Stavoren

Rechtspraak is het proces waarin door een rechter een oordeel wordt gevormd over een rechtszaak. De rechter spreekt recht door een rechterlijke uitspraak te doen die bindend is voor de partijen die betrokken zijn bij de rechtszaak. In het Nederlands noemt men een dergelijke rechterlijke uitspraak een vonnis of een arrest, afhankelijk van het rechtscollege dat de uitspraak doet.

Bron van recht[bewerken]

De rechtspraak vormt samen met de wet in materiële zin en de rechtsleer de belangrijkste bron van recht. Of de rechtspraak een bindende of gezaghebbende bron van recht is, hangt af van het desbetreffende rechtsstelsel. Zo is de rechtspraak in common law-landen een bindende bron van recht, terwijl die in civil law-landen gezaghebbend is.

Rechtstoepassing[bewerken]

Rechtspreken is het toepassen van rechtsregels op feiten. Volgens de klassieke visie op de rechtspraak dient een rechter als volgt te werk te gaan:

  • vaststelling van de feiten
  • vaststelling van de toepasselijke rechtsregel
  • toepassing van de regel op de feiten door middel van het volgende syllogisme:
    • maior: rechtsregel
    • minor: rechtsfeit
    • conclusie: rechterlijke uitspraak

Rechtsvorming[bewerken]

Rechtspreken is een "actieve" bezigheid, waarbij de rechter het recht vormgeeft. Zowel bij het vaststellen van de feiten (minor) als bij het vaststellen van de rechtsregel (maior), treedt de rechter actief op. Hij moet namelijk de relevante feiten (de rechtsfeiten) achterhalen en hij moet de rechtsregels, door er een juridische interpretatie aan te geven, toepassen op deze feiten.

de Rechtspraak[bewerken]

In Nederland is 'de Rechtspraak' de naam die het spraakgebruik (en in de huisstijl) wordt gebruikt bij alle autonome onderdelen die betrokken zijn bij het rechtssysteem, zoals de rechtbanken, gerechtshoven, de Hoge Raad, het College van Beroep voor het bedrijfsleven, de Centrale Raad van Beroep en de Raad voor de Rechtspraak.

Zie ook[bewerken]

Externe link[bewerken]