Meritocratie

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Meritocratie[1](vrij vertaald: geregeerd door degenen die het verdienen) is een maatschappijmodel waarin de sociaal-economische positie van elk individu is gebaseerd op zijn of haar verdiensten (merites). Hierbij gaat het dus niet direct om de aanleg die men heeft, maar wat men met die aanleg doet. Andere factoren, zoals afkomst, grond- of geldbezit, ras en geslacht mogen er (in principe) geen rol bij spelen.

Naast deze veelgebruikte sociale betekenis, heeft meritocratie ook een politieke inslag. Een meritocratie als bestuursvorm impliceert een politieke elite die aan de macht is op basis van de som van individuele verdiensten. Deze verdiensten worden veelal ontleed in indicatoren als capaciteiten, politieke ervaring en diploma's.

De Britse sociale wetenschapper (en Labour-politicus) Michael Young schreef in 1958 het veelbesproken en beroemde satirische boek The Rise of the Meritocracy 1870-2033. Dit boek hanteert een dystopische visie op de maatschappelijke ontwikkelingen, waarbij de problematiek rond de objectieve meetbaarheid van het begrip verdienste een centraal thema vormt.

Hedendaagse meritocratische initiatieven[bewerken]

OSHO[bewerken]

Halverwege de jaren tachtig opperde de controversiële leermeester Bhagwan Sri Rajneesh (tegenwoordig beter bekend als Osho) dat zowel de democratie als het communisme zouden moeten worden vervangen door meritocratie, als overkoepelend politiek systeem. Volgens Osho zou het stemrecht alleen moeten gelden voor personen met de juiste kwalificaties. Bovendien zouden alle politici in het bezit moeten zijn van relevante diploma's. Alleen de genieën van de wereld zouden moeten regeren. Osho opperde dat eerst de verschillende landen meritocratieën zouden moeten worden, waarna ze samengevoegd zouden kunnen worden tot een wereldwijde meritocratie. [2]

De Meritocratische Partij[bewerken]

In 2007 publiceerde een anonieme groep genaamd The Meritocracy Party haar eerste manifest, waar ze inmiddels meer dan twee miljoen woorden aan toegevoegd hebben (waarbij ze stil staan bij de ideeën van Hegel, Rousseau, Charles Fourier, Henri de Saint-Simon en diverse andere filosofen, wetenschappers en revolutionairen). Inmiddels is er ook een Nederlandse variant van deze website verschenen, dat naar meritocratie verwijst als Ronde Tafel Beleid. In een notendop is dit waar de Meritocratische Partij naar streeft:

1) Een wereld waarin elk kind een gelijke kans krijgt om te slagen in het leven. Er zouden geen privéscholen moeten bestaan voor de kinderen van de rijke elite, en inferieure openbare scholen voor alle anderen.
2) De opheffing van partijpolitiek. De Meritocratische Partij wil uiteindelijk ook zichzelf overbodig maken. Alle parlementariërs zouden onafhankelijken moeten zijn, verkozen op basis van hun specifieke expertise en merites.
3) Alleen degenen met een relevante opleiding of werkervaring zouden het recht moeten hebben om te stemmen, in plaats van iedereen die 18 jaar of ouder is. Er zouden burgerschapexamens moeten worden geïntroduceerd, zodat iedereen zich voor elk gewenste onderwerp kan kwalificeren. Zo zouden degenen die op de Minister van Financiën willen stemmen een bepaald diploma moeten hebben waaruit blijkt dat ze voldoende kennis van dit onderwerp hebben om een weloverwogen stem uit te brengen.
4) De introductie van 100% erfbelasting, zodat de superrijke elite niet langer rijkdom over kan dragen op een beperkte groep (hun bevoorrechte kinderen) in plaats van aan de republiek. Deze erfbelasting maakt een einde aan de elite dynastieën en de erfelijke monarchie.
5) Een radicaal gereformeerd onderwijssysteem, gebaseerd op de Myers-Briggs Type Indicator persoonlijkheidstypes, en inzichten van radicale innovators als Rudolf Steiner en Maria Montessori. Inkomsten van de 100% erfbelasting dienen primair te worden geïnvesteerd in onderwijs, de spil van een ware meritocratie.
6) Het vervangen van vrije markt kapitalisme door sociaal kapitalisme, en het vervangen van democratie door een volkomen transparante Meritocratische Republiek, ondergeschikt aan een Meritocratische Constitutie.
7) Het einde van nepotisme, vriendjespolitiek, discriminatie, voorrecht en ongelijke kansen.

Op haar website noemt de Meritocracy Party 5 meritocratische principes en 13 doelen.[3] Deze zijn ook te vinden op de Nederlandse website, Ronde Tafel Beleid. [4]

Bronnen, noten en/of referenties