Dioptrie

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Positieve lens. f is de brandpuntsafstand.

De dioptrie (symbool dpt) is een eenheid voor sterkte ("lichtbrekende kracht") van een lens of spiegel. Een dioptrie is gedefinieerd als 1 dpt = 1 m−1. De dioptrie kan worden beschouwd als een afgeleide eenheid van het SI-stelsel.

Definitie[bewerken]

De sterkte S van een lens of spiegel is gedefinieerd als de reciproque (omgekeerde) waarde van de brandpuntsafstand f:

.

Serieschakeling van lenzen[bewerken]

Het gebruik van lenssterkte heeft een voordeel als de totale sterkte van een aantal achter elkaar geplaatste lenzen berekend moet worden; de totale lenssterkte is gelijk is aan de som van de sterktes van de afzonderlijke lenzen (lenzenformule). Dit is de reden waarom oogartsen en opticiens vrijwel altijd met lenssterktes – dus met dioptrieën – werken.

Toepassing[bewerken]

Een toepassing betreft brillen. Stel dat iemand myoop (bijziend) is en voor veraf een brilsterkte van −2,5 dpt heeft. Het brandpunt van diens brilglas ligt dan 40 cm vóór de lens. Als hij daarnaast ook presbyoop (oudziend) wordt, heeft hij daarvoor een positieve correctie nodig, bijvoorbeeld +2 dpt (brandpunt 50 cm achter de lens).

De totale sterkte van zijn leesbril (of van het leesgedeelte van een bi- of multifocale bril) wordt dan (−2,5 dpt) + (+2 dpt) = −0,5 dpt. Wordt hij ouder, dan neemt de benodigde leescorrectie toe tot bijvoorbeeld: +3 dpt, zodat de leesbril (−2,5 dpt) + (+3 dpt) = +0,5 dpt wordt.

Een andere toepassing is de voorzetlens in de fotografie. Ook hier wordt de effectieve brandpuntsafstand van een objectief plus voorzetlens berekend door de lenssterktes op te tellen.[1]

Zie ook[bewerken]

Basisbegrippen: Antireflectiecoating · Apertuur · Beeld · Beeldvlak · Brandpunt · Brandpuntsafstand · Brekingsindex · Catadioptrisch systeem · Concaaf · Contrast · Convergentie en divergentie · Convex · Diafragmagetal · Dioptrie · Flintglas · Fresnelvergelijkingen · Getal van Abbe · Glans · Hoekvergroting · Hoofdvlak · Intree- en uittreepupil · Kroonglas · Lens · Lenzenformule · Lichtbreking · Openingshoek · Optische as · Parallax · Paraxiale benadering · Reflectie · Scheimpflug-principe · Spiegelbeeld · Strehlverhouding · Totale interne reflectie · Vignettering · Virtueel beeld · Wet van Snellius
Optische componenten: Dunne lens · Dikke lens · Diafragma · Fresnellens · Microlens · Retroreflector · Spiegel · Stralingsdeler
Asferische componenten: Asferische optiek · Cilindrische lens · Lachspiegel · Paraboolreflector · Schmidtcorrector · Torische lens
Lenzenstelsels: Condensor · Lenzenstelsel · Objectief (optica) · Oculair · Retrofocus- en teleconstructie
Afbeeldingsfouten: Afbeeldingsfouten · Astigmatisme · Beeldveldwelving · Chromatische aberratie · Coma · Sferische aberratie · Vertekening
Toepassingen (fotografie): Fisheye-objectief · Fotografie · Groothoekobjectief · Macro-objectief · Pentaprisma · Standaardobjectief · Teleconverter · Teleobjectief · Tussenring · Vergrotingsapparaat · Voorzetlens · Zoomobjectief
Toepassingen (brillen e.d.): Bifocaal brillenglas · Beeldschermbril · Bril · Contactlens · Intraoculaire lens · Multifocaal brillenglas · Nabijheidspunt · Oogmeting · Refractor (optometrie) · Vertepunt
Toepassingen (microscopen): Microscoop · Numerieke apertuur · Olie-immersie · Stereomicroscoop
Toepassingen (projectoren): Eidophor · Episcoop · Diaprojector · Filmprojector · Overheadprojector · Toverlantaarn · Videoprojector
Toepassingen (telescopen e.d.): Actieve optiek · Astrograaf · Dobsontelescoop · Hollandse kijker · Montering · Newtontelescoop · Nulcorrector · Refractor (telescoop) · Spiegeltelescoop (alle types) · Telescoop · Verrekijker · Volgster
Algemene toepassingen: Achteruitkijkspiegel · Adaptieve optiek · Barlowlens · Caleidoscoop · Eenrichtingsspiegel · Immersielithografie · Loep · Periscoop · Theodoliet · Waterpasinstrument