Effectpedaal

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Zoom 3030-pedaal multi-effectpedaal
Losse effect pedalen

Een effectpedaal (en: stompbox of effect pedal in gitaristenjargon ook wel 'trapbak' of 'trapdoos' genoemd) is een elektronisch apparaat dat veelal door gitaristen gebruikt wordt. Het dient om het geluid te vervormen of manipuleren en op die manier allerlei effecten te produceren. Door deze apparaten in pedaalvorm te hebben kunnen ze met de voet bediend worden terwijl de gitarist/bassist de handen vrij heeft om door te spelen.

Werking[bewerken]

Effectpedalen kunnen in 3 categorieën worden verdeeld:

  • Stompboxes: (kleine) pedaaltjes met een werking die aan en uit te schakelen is.
  • Footswitches - voetschakelaars om versterkers of effectapparatuur op afstand te bedienen
  • Multi-effectpedalen: veel effecten in een apparaat verwerkt die in geheugenplaatsen zijn op te slaan om ze zo in een keer op te roepen.

Stompboxes en interne effecten in multi-effecten zijn naar werking onder te verdelen in:

  • Volume en vervorming - overdrive, distortion, fuzz, volume boost, compressor/limiter.
  • Modulatie - chorus, flanger, phase shifter tremolo.
  • Toonregeling - Equalizer, treble boost, mid boost, wah-wah, envelope filters.
  • Toonhoogteregeling - pitch shifter, detune-chorus, whammy.
  • Tijd - galm(reverb) en echo(delay)

Geschiedenis[bewerken]

Eind jaren 60 kwamen de eerste effectpedalen op de markt. Dit waren veelal fuzz- en wahwah-pedalen. In de jaren 70 kwamen daar de meeste andere effecten bij. In de jaren 80 ontstonden de eerste multi-effecten en digitale effecten. Eind jaren 90 kon men met behulp van digitale modelleertechnologie de eerste digitale 'klonen' maken.

Gebufferd of true-bypass[bewerken]

Er zijn 2 manieren waarop effecten in- en uitgeschakeld kunnen worden.

  • Gebufferd - (Boss, Maxon, Ibanez)
  • True bypass - (Electro Harmonix, Hardwire, Seymour Duncan, MXR)

True-bypass wil zeggen dat er geen schakeling tussen de gitaar en de versterker zit wanneer het effect uit is. Gebufferd wil zeggen dat het pedaal, wanneer het effect uit is, een neutrale voorversterker er tussen heeft, waardoor het geluid wat er laag-ohmig in komt met een hoge impedantie wordt uitgestuurd.

Liefhebbers van true-bypass zeggen dat hun geluid niet wordt aangetast door een tussenschakeling als het effect uit is. Liefhebbers van gebufferde bypass zeggen dat het gitaargeluid niet word aangetast door de weerstand van alle kabels die na het effect volgen.

Functie[bewerken]

Pedalen zorgen voor effecten zoals Chorus, Flanger, Phaser, Echo, enz..., maar kunnen ook nog extra distortion, gain, treble, bass, ... aan het geluid toevoegen. Pedalen zijn ook zeer handig om bijvoorbeeld van clean naar overdrive over te schakelen.

Lijst van pedalen[bewerken]

Oversturing[bewerken]

Sinusoïde vervorming[bewerken]

Toonband[bewerken]

Tijdsbewerking[bewerken]

Toonmodulatie[bewerken]

Envelope filter[bewerken]

Autowah