Eigen beheer

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Eigen beheer is een term die wil zeggen dat een auteur of artiest zelf zijn eigen werk publiceert zonder medewerking van een uitgeverij (of platenmaatschappij). Een uitgave uitbrengen is een vorm van zelfstandig ondernemen. De kunstenaar is de uitgever zelf. De term "eigen beheer" is vaak gekoppeld aan een artistieke overtuiging om autonoom te kunnen beslissen over het eindresultaat. Men noemt dit ook wel DIY (Do-It-Yourself).

Uitgaven in eigen beheer komen met name voor in subculturele kunst- en muziekgenres, waar vaak de distributie en het uitgeven nog marginaal van aard zijn. Bekende stromingen waarin zij veel voorkomen, zijn punk, indierock, lo-fi en small press. Ook veel avant-gardestromingen beginnen meestal met eigenbeheeruitgaven: de pamfletten van de dadaïsten en de futuristen. No wave was grotendeels gebaseerd op DIY en eigen beheer.

Sommigen verkeren in de veronderstelling dat uitgeven in eigen beheer gelijkstaat aan amateurisme. Het kan weliswaar zo zijn dat iemand niet interessant genoeg is om uitgegeven te worden door een professionele uitgever (of geen partij kan vinden), maar net zo vaak is de keuze bewust en kan via een goede landelijke of wereldwijde distributeur de eigen uitgave uiteindelijk veel interessanter zijn door hogere winstpercentages. Het risico is echter in sommige gevallen ook hoger. Binnen de punk en aanverwante stromingen is eigen beheer vaak een meer politiek geïnspireerde keuze voor onafhankelijkheid.

De eerste ep van Loïs Lane is in Nederland een duidelijk voorbeeld van een succesvolle eigenbeheeruitgave. Haagse Harry is ook zo'n voorbeeld, waarbij de oplage van deel twee zelfs de miljoen overschreed.

In de documentaire D.I.Y. or Die: How to Survive as an Independent Artist (2004) kwamen bekende DIY-artiesten als Lydia Lunch, Richard Kern, Steve Albini en Ian MacKaye aan het woord over waarom zij uitgeven in eigen beheer prefereren boven werken met een uitgever of platenlabel.

Het uitgeven van boeken in eigen beheer heeft de laatste jaren een grote vlucht genomen. Met de Engelse term wordt dit ook wel self-publishing genoemd. In Nederland zijn er verschillende self-publishingplatforms die de gebruiker de mogelijkheid bieden een boek in eigen beheer uit te geven. De grootste Nederlandse partijen op deze markt zijn Brave New Books (een samenwerking van de Singel Uitgevers - Querido, Nijgh & Van Ditmar, Athenaeum Polak & Van Gennep, Leopold en Ploegsma, onderdeel van WPG Uitgevers -, bol.com en mijnbestseller.nl), Pumbo, Boekscout.nl, Mijnbestseller.nl en Free Musketeers.