Naar inhoud springen

Fabergé-ei

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Rose Trellis Egg

Fabergé-eieren (Russisch: яйца Фаберже) zijn juwelen in de vorm van paaseieren die de Russische Peter Carl Fabergé[1][2] en zijn werknemers tussen 1885 en 1917 maakten. Er zouden er 69 gecreëerd zijn waarvan er nog 57 bestaan. De meeste van de Fabergé-eieren zijn 'keizerlijke eieren', gemaakt in opdracht van de Russische tsaren om te dienen als paasgeschenk. Van de 50 geschonken keizerlijke eieren zijn er 7 vermist.[1][2][3] Kenmerkend voor de in totaal 52[3] ontworpen keizerlijke eieren is dat ze stuk voor stuk uniek zijn en dat ze gemaakt zijn van kostbare materialen zoals goud, platina en edelstenen.

Na de Russische Revolutie zijn de eieren verspreid geraakt over de hele wereld: zes keizerlijke eieren zijn verdwenen, zestien zijn in bezit van particulieren, vijf zijn in handen van de koning van het Verenigd Koninkrijk via de Koninklijke Collectie in het Verenigd Koninkrijk en een groot aantal eieren bevindt zich in verschillende musea waaronder tien in de collectie van het Arsenaal van het Kremlin. Ook The Cleveland Museum of Art (1), het Virginia Museum of Fine Arts (5), het Hillwood Museum (2) en het Walters Art Museum (2) hebben keizerlijke Fabergé-eieren. Fabergé-eieren zijn zeer kostbaar en sommige zijn miljoenen waard.

Ontstaan

[bewerken | brontekst bewerken]

Pasen was (en is) een belangrijke feestdag in Rusland waarbij het de gewoonte was om elkaar cadeaus te geven. Vaak waren dit mooi versierde eieren, omdat die symbool stonden voor vruchtbaarheid. In 1885 gaf tsaar Alexander III zijn juwelier Fabergé opdracht een paasei te maken voor zijn vrouw, de tsarina Maria Fjodorovna.[1] Zo werd het eerste Fabergé-ei geboren: het Eerste keizerlijke paasei. De tsarina was zó opgetogen over het geschenk dat de tsaar Fabergé benoemde tot hofjuwelier met de opdracht ieder jaar een nieuw paasei te maken. De voorwaarden waren dat ieder ei uniek moest zijn en bij voorkeur een bepaald thema moest hebben. Verder kreeg Fabergé de vrije hand en wist zelfs de tsaar niet hoe het volgende ei eruit zou zien. Als hij er al eens naar informeerde was het antwoord steevast: "Uwe Majesteit zal tevreden zijn". Na de dood van Alexander III in 1894 zette de nieuwe tsaar Nicolaas II de traditie voort, maar vanaf dat jaar werden er twee eieren per jaar besteld; een voor zijn vrouw, de tsarina Alexandra Fjodorovna, en een voor zijn moeder de keizerin-weduwe.[1] In 1904 en 1905 werd er geen ei gemaakt, vanwege de Russisch-Japanse Oorlog. Van de twee eieren uit 1917 is alleen het ontwerp bekend, omdat de eieren waarschijnlijk niet zijn vervaardigd door de Russische Revolutie (het einde van het Tsaardom) dat jaar.

De eieren

[bewerken | brontekst bewerken]

Keizerlijke eierseries

[bewerken | brontekst bewerken]

Geschenk van Alexander III aan Maria Fjodorovna 1885-1894

Geschenk van Nicolaas II aan Alexandra Fjodorovna 1895-1917

Geschenk van Nicolaas II aan Maria Fjodorovna 1895-1917

Overige eierseries

[bewerken | brontekst bewerken]

Kelch-Eieren[b]

  • 1898 Henne-ei
  • 1899 Twaalfpanelenei
  • 1900 Dennenappelei
  • 1901 Appelbloesomei
  • 1902 Rocaille-ei
  • 1903 Bonbonnière-ei
  • 1904 Chanticleerei

Eieren van "Keizerlijke Kwaliteit"

  • 1902 Duchess of Marlborough Egg
  • 1902 Rothschild-ei
  • 1907 Youssoupov-ei
  • 1914 Nobel Ice Egg
  • ca. 1885-1889 Resurrection Egg

Overige Eieren

  • ca. 1885-1891 Blue Enamel Ribbed Egg
  • Lapis Lazuli-ei

Hedendaagse handel

[bewerken | brontekst bewerken]
Ruiterstandbeeld van Alexander III

Veilingen

[bewerken | brontekst bewerken]

Na de veilig op 28 november 2007 door Béatrice Ephrussi de Rothschild bezit de familie Rothschild geen Fabergé-ei meer. Het werd op die datum voor bijna £9 miljoen (ca. €12,5 miljoen euro) geveild bij Christie's te Londen.[4] Het bestaan van dit ei was tot kort voor de veiling enkel bekend bij zijn eigenaar.[5] Hiermee was het oude record van £2 miljoen gebroken.[6]

Begin 2014 werd een kort daarvoor teruggevonden Fabergé-ei verkocht voor US$20 miljoen (ongeveer €14,5 miljoen).[7] Het was bekend dat het ei gemaakt was, maar het was tot kort daarvoor verloren gewaand.[3] Op een antiekbeurs in de VS verruilde het voor US$14 duizend van eigenaar.[8]

Op 2 december 2025 werd het Winterei (1913) van Fabergé geveild in Londen voor een recordbedrag van £22,9 miljoen (€26 miljoen).[4]

Gevonden eieren

[bewerken | brontekst bewerken]

In 2008 stelde Fabergé-deskundige, Annemiek Wintraecken,[9] de theorie voor dat het Derde keizerlijke paasei (1887) eigenlijk het Blauwe Klokei met Slangen (1895) was. In 2012 dook het vermiste Derde keizerlijke paasei (1887) op in de VS, dit nieuws werd in 2014 wereldwijd bekend gemaakt.[3][7] Deze herontdekking bevestigde de theorie van Wintraecken, waardoor het Blauwe Klokei met Slangen (1895) nu ook terecht was. Daarbij werd ook vastgesteld dat het Alexander III Portret-ei (1896) en het Twaalf Monogrammenei (1896; eerder gedateerd op 1895) een en hetzelfde ei zijn uit 1896.[10]

In mei 2022 is op het jacht Amadea van Soelejman Kerimov, een Russische oligarch, een Fabergé-ei aangetroffen. Het jacht ligt aan de ketting in San Diego.[11]

Hedendaagse productie

[bewerken | brontekst bewerken]

Rolls Royce

[bewerken | brontekst bewerken]

In 2018 maakte het Huis Fabergé na 101 jaar een nieuw "keizerlijk ei" in samenwerking met Rolls-Royce. In het hart van het met diamanten bezette gouden ei is de mascotte van het automerk geplaatst, met de hand vervaardigd uit bergkristal. Zeven werknemers hadden er twee jaar aan gewerkt. De onbekende opdrachtgever was een liefhebber van beide luxemerken.[12]

Merkovername

[bewerken | brontekst bewerken]

In 2025 zijn de merknaam en -rechten van Fabergé Ltd. verkocht aan SMG Capital, een investeringsbedrijf in de VS, en hiermee is het eigendom geworden van de in Londen gevestigde techondernemer Sergei Mosunov.[1]

NGC 4605

[bewerken | brontekst bewerken]

Vanwege de eigenaardige vorm ervan heeft het sterrenstelsel NGC 4605 de bijnaam Fabergé-ei gekregen (Fabergé-egg galaxy).[13]

[bewerken | brontekst bewerken]
Commons heeft mediabestanden op de pagina Fabergé eggs.

Referenties

[bewerken | brontekst bewerken]
  1. 1 2 3 4 5 6 7 Onbekende status of vermist
  2. ↑ Door Alexander Ferdinandovich Kelch (ookwel Kelkh) geschonken aan zijn vrouw Barbara (ookwel Varvara) Petrovna
Overgenomen van "https://nl.wikipedia.org/w/index.php?title=Fabergé-ei&oldid=70994345"