Futon

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Japans type futon die zijn klaar gelegd voor het slapen
Westers type futon-bank

Futon is een leenwoord dat afgeleid is van het Japanse futon (布団 of 蒲団) [ɸɯ̥tɔɴ]?Geluidsfragment uitspraak (info / uitleg) en wordt meestal gebruikt om te refereren aan de traditionele stijl van Japans beddengoed dat uit beklede matrassen en quilts die buigzaam zijn bestaat. Doordat de matrassen en quilts buigbaar zijn kunnen deze overdag worden opgevouwen en opgeborgen en kan de ruimte gebruikt worden voor andere doeleinden, in plaats van enkel als slaapkamer. De set van beddengoed die aangeduid wordt als futon in Japan bestaat voornamelijk uit een shikibuton (敷き布団, bodemmatras) en een kakebuton (掛け布団, dikke gewatteerde quilt)[1]. Het woord is van Sino-Japanse oorsprong en betekende oorspronkelijk rond kussen, gevuld met Lisdodde-aren. Het woord is ontstaan uit het Chinese fu (蒲, Grote Lisdodde) + ton (団, rond)[2].

Een futon is een plat matras met een stoffen buitenkant die gevuld is met katoen, wol of synthetische tussenvulling. Futon worden in Japan in speciaalzaken met de naam futon'ya of in warenhuizen verkocht. Ze worden meestal verkocht als set van bodemmatras (shikibuton), een dikke gewatteerde quilt (kakebuton) of deken (毛布 mōfu), een zomerdeken die op een grote handdoek (タオルケット , taoruketto) lijkt en een kussen (枕 makura) die meestal gevuld is met bonen, boekweitkaf of plastic kralen. Futon zijn ontworpen om gebruikt te worden op tatami vloeren en worden normaliter gedurende de dag opgevouwen en opgeborgen waardoor de tatami vloer kan ademen en de ruimte gebruikt kan worden voor andere doeleinden. Futon moeten vaak gelucht worden, vooral wanneer ze overdag worden opgeborgen. Daarnaast zijn er veel Japanners die regelmatig hun futon uitkloppen om te voorkomen dat de vulling samengepakt raakt. Ze gebruiken een futon tataki (布団叩き), een speciaal instrument dat traditioneel van bamboe wordt gemaakt en op een westerse mattenklopper lijkt.

Futon zijn verkrijgbaar in eenpersoons, semi-tweepersoons en tweepersoons formaat.

De Westerse futon is gebaseerd op het de originele Japanse variant, maar heeft een aantal grote verschillen. Het wordt bijna altijd binnen een verstelbaar houten of metalen frame geïnstalleerd zodat deze niet alleen als bed, maar ook als bank of stoel gebruikt kan worden. Het frame wordt meestal in het midden gevouwen waardoor het gebruikt kan worden als bank, of plat gemaakt zodat het gebruikt kan worden als bed. Het wordt meestal gevuld met schuim en tussenvulling, heeft meestal meerdere lagen en is meestal dikker en groter dan een Japanse futon waardoor het meer op een traditioneel matras lijkt qua formaat. Westerse futon zijn een alternatief voor een bed of ander meubilair en worden meestal verkocht als sets met een matras en een frame. Futon hebben meestal een verwijderbare en vervangbare hoes in uiteenlopende kleuren zodat het kan worden aangepast aan de moderne evoluerende smaak van decoratie. Westerse futonmatrasvullingen variëren van economische restjes van schuimmatrassen tot de hogere kwaliteit milieuvriendelijke natuurlijke vullingen van vilt en wol.

In het Japans, een zabuton, za(座, zitplaats) + futon (布団), is een vierkant, dun kussen dat gebruikt wordt om op te zitten in plaats van een stoel wanneer men aan een tafel zit in een ruimte met tatami. Deze tafels zijn vaak rond de 30cm hoog.

Zie ook[bewerken]

Referenties[bewerken]

  1. Kodansha Encyclopedia of Japan, lemma over "bedding".
  2. Macmillan, Webster’s New World College Dictionary ISBN 0-02-861674-X.