Geuzen (Tweede Wereldoorlog)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Geuzenmonument op de Markt van Vlaardingen

De Geuzen of het Geuzenverzet vormden een verzetsgroep in de Tweede Wereldoorlog. De groep ontstond al in mei 1940 onder leiding van de Schiedammer Bernard IJzerdraat.

Verraad[bewerken]

Het Nederlandse verzet stond nog in de kinderschoenen. De groep kwam openlijk uit voor haar mening en nam waarschijnlijk niet genoeg voorzichtigheid in acht. Nog geen jaar na het ontstaan van de groep werden achttien Geuzen verraden en door de Duitse bezetters opgepakt. De straf van drie minderjarige Geuzen, waaronder Bill Minco werd op het laatste moment veranderd in levenslang; voor hen in de plaats werden drie Februaristakers (Hermanus Coenradi, Joseph Eijl en Eduard Hellendoorn) samen met vijftien Geuzen op 13 maart 1941 gefusilleerd op de Waalsdorpervlakte.

Geëxecuteerden[bewerken]

  1. Jan Wernard van den Bergh
  2. George den Boon
  3. Reijer Bastiaan van der Borden
  4. Nicolaas Arie van der Burg
  5. Jacob van der Ende
  6. Albertus Johannes de Haas
  7. Leendert Keesmaat
  8. Arij Kop
  9. Dirk Kouwenhoven
  10. Jan Kijne
  11. Leendert Langstraat
  12. Frans Rietveld
  13. Johannes Jacobus Smit
  14. Hendrik Wielenga
  15. Bernardus IJzerdraat

Eén Geuzenlid, Sjaak Boezeman, was al voor de terechtstelling aan de gevolgen van marteling overleden.

Psalm 43:4 zongen de Geuzen vlak voor ze op de Waalsdorpervlakte werden gefusilleerd.

Monumenten[bewerken]

Het gedicht Het lied der achttien dooden van Jan Campert uit 1942 is geschreven naar aanleiding van de executie. De eerste strofe beschrijft de laatste uren van de achttien slachtoffers.

Op de Markt in Vlaardingen is het Geuzenmonument opgericht. Het stelt een aarzelende, maar voortstrijdende en dappere man voor. Even voor het beeld staan zijn twee benen, abrupt afgehakt. Zij symboliseren het abrupte einde van het leven van de gedode Geuzen. Een oversteekplaats van achttien zwarte rechthoeken naar het oude cachot onder het stadhuis, daar waar de Geuzen werden opgesloten in 1941, symboliseren de achttien doden.

Op de begraafplaats Emaus te Vlaardingen is een monument te vinden ter herinnering aan de Geuzen. Zes van de vijftien gedode Geuzen liggen bij het monument op de begraafplaats Emaus begraven. Enkele anderen vonden hun rustplaats op Ereveld Loenen. Op het geuzengraf staat een regel uit Psalm 43:4 Dan ga ik op tot Gods altaren.

Stichting Geuzenverzet 1940-1945[bewerken]

De Stichting Geuzenverzet 1940-1945 reikt jaarlijks de Geuzenpenning uit aan "personen en/of instellingen die zich op bijzondere wijze hebben ingezet voor de democratie of tegen dictatuur, discriminatie of racisme".

Literatuur[bewerken]

  • Harry Paape, De Geuzen, de eerste verzetsgroep 40-45
  • Bill Minco, Koude voeten, begenadigd tot levenslang

Externe link[bewerken]