Geuzen (Tweede Wereldoorlog)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Geuzenmonument op de Markt van Vlaardingen

De Geuzen of het Geuzenverzet vormden een verzetsgroep in de Tweede Wereldoorlog. De groep ontstond al in mei 1940 onder leiding van de Schiedammer Bernard IJzerdraat.

Verraad[bewerken]

Het Nederlandse verzet stond nog in de kinderschoenen. De groep kwam openlijk uit voor haar mening en nam waarschijnlijk niet genoeg voorzichtigheid in acht. Nog geen jaar na het ontstaan van de groep werden achttien Geuzen verraden en door de Duitse bezetters opgepakt. De straf van drie minderjarige Geuzen, waaronder Bill Minco werd op het laatste moment veranderd in levenslang; voor hen in de plaats werden drie Februaristakers samen met vijftien Geuzen op 13 maart 1941 gefusilleerd op de Waalsdorpervlakte. Onder de geëxecuteerde Geuzen waren Arij Kop, Jan Kijne, Leendert Keesmaat, Dirk Kouwenhoven, Frans Rietveld en Hendrik Wielenga. Eén Geuzenlid, Sjaak Boezeman, was al voor de terechtstelling aan de gevolgen van marteling overleden.

Op het geuzengraf op begraafplaats Emaus te Vlaardingen staat een regel uit Psalm 43:4 Dan ga ik op tot Gods altaren. Dit lied zongen de Geuzen vlak voor ze op de Waalsdorpervlakte werden gefusilleerd.

Het gedicht De achttien dooden van Jan Campert is geschreven naar aanleiding van de executie. De eerste strofe beschrijft de laatste uren van de achttien slachtoffers.

Monumenten[bewerken]

Zowel op de begraafplaats Emaus te Vlaardingen als op de Markt te Vlaardingen is een monument te vinden ter herinnering aan de Geuzen. Zes van de vijftien gedode Geuzen liggen bij het monument op de begraafplaats Emaus begraven. Enkele anderen vonden hun rustplaats op Ereveld Loenen. Het Vlaardingse monument op de Markt stelt een aarzelende, maar voortstrijdende en dappere man voor. Even voor het beeld staan zijn twee benen, abrupt afgehakt. Zij symboliseren het abrupte einde van het leven van de gedode Geuzen. Een oversteekplaats van achttien zwarte rechthoeken naar het oude cachot onder het stadhuis, daar waar de Geuzen werden opgesloten in 1941, symboliseren de achttien doden.

Stichting Geuzenverzet 1940-1945[bewerken]

De Stichting Geuzenverzet 1940-1945 reikt jaarlijks de Geuzenpenning uit aan "personen en/of instellingen die zich op bijzondere wijze hebben ingezet voor de democratie of tegen dictatuur, discriminatie of racisme".

Literatuur[bewerken]

  • Harry Paape, De Geuzen, de eerste verzetsgroep 40-45
  • Bill Minco, Koude voeten, begenadigd tot levenslang

Externe link[bewerken]