Schiedam

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Schiedam
Gemeente in Nederland Vlag van Nederland
Vlag van de gemeente Schiedam Wapen van de gemeente Schiedam
(Details) (Details)
Locatie van de gemeente Schiedam (gemeentegrenzen CBS 2016)
Situering
Provincie Vlag Zuid-Holland Zuid-Holland
Coördinaten 51° 55′ NB, 4° 24′ OL
Algemeen
Oppervlakte 19,86 km²
- land 18,02 km²
- water 1,84 km²
Inwoners (31 mei 2018) 77.868?
(4321 inw./km²)
Bestuurscentrum Schiedam
Belangrijke verkeersaders A20, A4, NS Oude Lijn, RET metro: Metrolijn A, Metrolijn B, Metrolijn C
Politiek
Burgemeester (lijst) Cor Lamers (CDA)
Economie
Gemiddeld inkomen (2012) € 31.000 per huishouden
Gem. WOZ-waarde (2014) € 142.000
WW-uitkeringen (2014) 44 per 1000 inw.
Overig
Netnummer(s) 010
CBS-code 0606
CBS-wijkindeling zie wijken en buurten
Amsterdamse code 11260
Website www.schiedam.nl
Bevolkingspiramide van de gemeente Schiedam
Bevolkingspiramide (2008)
Portaal  Portaalicoon   Nederland
Topografische gemeentekaart van Schiedam, december 2016
Oude kaart gemeente Schiedam circa 1870
Oude stadhuis van Schiedam
Zicht op Schiedam met het zakkendragershuisje
Molens in Schiedam, De Vrijheid en De Noord (in de achtergrond)

Schiedam (Geluidsfragment uitspraak (info / uitleg)) is een stad en gemeente in de Nederlandse provincie Zuid-Holland. De gemeente neemt deel aan de Metropoolregio Rotterdam Den Haag.

Schiedam is gelegen tussen Rotterdam en Vlaardingen, oorspronkelijk aan de Schie en later ook aan de Nieuwe Maas. Per 31 mei 2018 had de gemeente 77.868 inwoners (bron: CBS). De stad is wereldwijd bekend om haar jeneverproductie, de historische binnenstad met historische havens (in andere Hollandse steden zouden die 'grachten' heten) en de hoogste windmolens ter wereld.

Geschiedenis[bewerken]

1rightarrow blue.svg Zie geschiedenis van Schiedam voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

De geschiedenis van de stad Schiedam gaat terug tot de 13e eeuw. Nabij de monding van de Schie werd rond waarschijnlijk 1230 door de heer van Wassenaar en/of heer Dirk Bokel van ambacht Mathenesse een dam aangelegd om het polderland te beschermen tegen het zeewater. In 1247 kreeg Aleid van Holland bij haar huwelijk met Jan van Avesnes het oostelijke deel van de dam (en het poldertje) als bruidsgeschenk. In 1275 werden stadsrechten verleend door vrouwe Aleid van Holland (Aleida van Avesnes), de zuster van graaf Willem II van Holland.

De achttiende eeuw was Schiedams Gouden Eeuw: de stilgevallen drankimport uit Frankrijk maakte de opkomst van de Schiedamse jeneverstokerij mogelijk. Vanuit tientallen branderijen en distilleerderijen werd Schiedamse jenever over de hele wereld geëxporteerd. De jeneverindustrie gaf Schiedam de bijnaam 'Zwart Nazareth'. De bedrijfstak is inmiddels grotendeels verdwenen, maar zes molens bepalen nog het stadsbeeld: Molen De Walvisch, Molen De Drie Koornbloemen, Molen De Vrijheid, Molen De Noord, Molen De Nieuwe Palmboom, de in 2008 gebouwde Noletmolen en de in 2011 opnieuw gebouwde Molen De Kameel, de hoogste molens ter wereld. Ook herinnert een groot aantal voormalige branderijen aan de branderstijd. In één van deze branderijen, gevestigd aan de historische Lange Haven, is sinds 1996 het Jenevermuseum gevestigd.

In 1941 werd de gemeente Kethel en Spaland geannexeerd, waardoor er ruimte was voor grootschalige woningbouw ten noorden van Schiedam. Hier liggen nu de wijken Tuindorp Kethel, Groenoord, Woudhoek en Spaland.

Bezienswaardigheden[bewerken]

Monumenten[bewerken]

Een deel van Schiedam is een beschermd stadsgezicht. In de gemeente is er een aantal rijksmonumenten, gemeentelijke monumenten en oorlogsmonumenten, zie:

Schiedam-centrum-OpenTopo.jpg

Kaart van het oude centrum van Schiedam, met bezienswaardigheden.

Kunst en cultuur[bewerken]

De meeste culturele voorzieningen in Schiedam bevinden zich in de binnenstad. Zo is er het Stedelijk Museum Schiedam, bekend om haar grote collectie CoBrA-kunst, het Nationaal Jenevermuseum waar nog regelmatig gestookt wordt en museummolen De Walvisch, waar nog gedraaid en gemalen wordt. Tot februari 2018 was de Nieuwe Palmboom museummolen. Andere musea zijn de Nationaal Coöperatie Museum Schiedam / 't Winkeltje en het Borrelmuseum.

Naast de musea zijn er vele kunstenaars en hun ateliers te vinden in de stad. Ook kent de stad een aantal galeries. In de jaren '70 kende Schiedam een bijzonder gunstig cultureel klimaat en de creatieve sector leeft met inmiddels ook veel grafisch en ruimtelijke ontwerpers. In 2016 werd nog het nieuwe theatergezelschap De Stokerij opgericht.

In de voormalige Korenbeurs naast de Dam is tegenwoordig de eerste groene bibliotheek van Nederland gevestigd. In het Wennekerpand, een voormalig distilleerderij, zijn diverse culturele instellingen ondergebracht. Onder meer is er het filmhuis Wenneker Cinema en de kleine zaal van het Theater aan de Schie waarvan de hoofdlocatie aan het Stadserf te vinden is. Naast zijn musea en culturele centra kent Schiedam een groeiend aantal terugkerende evenementen en festivals, waarvan de bekendste zijn:

  • Brandersfeesten
  • De Bonte Koe Chocolade Festival
  • Film op 't Erf
  • Fotofestival Schiedam
  • Jenever- en Ginfestival
  • Muziek op het Water
  • Nationale Molendag
  • Open Monumentendagen
  • Open Expo Schiedam
  • Opera aan de Schie
  • Suikerzoet Filmfestival
  • Wereldmuziekfestival Verueño
  • Where we've met

Kunst in de openbare ruimte[bewerken]

In Schiedam zijn diverse beelden, sculpturen en objecten geplaatst in de openbare ruimte, zie:

Politiek[bewerken]

Gemeenteraad[bewerken]

Nieuwe stadhuis Schiedam met rechts de Sint Liduinabasiliek

De gemeenteraad van Schiedam heeft 35 zetels. Hieronder staan de partijen vertegenwoordigd in de gemeenteraad vanaf 1994:

Zetels
1994 1998 2002 2006 2010 2014 2018
VVD 5 7 5 4 5 4 6
DENK - - - - - - 4
AOV - 1 1 1 2 4 4
D66 6 2 1 1 4 5 4
GroenLinks 3 3 3 2 2 2 3
CDA 5 5 6 5 4 3 2
PvdA 9 11 7 13 9 5 2
Progressief Schiedam - - - - 1 2 2
Ouderen Partij Schiedam - - - - - - 2
Lokaal Onafhankelijk Schiedam - - - - - - 2
SP - 3 2 5 2 4 2
Sociaal Liberaal Verbond - - - - - - 1
ChristenUnie/SGP - - - - - 1 1
Leefbaar Schiedam - - 7 3 2 3 -
Gemeente Belangen Schiedam 2 2 3 1 1 1 -
Lijst Blanco - - - - - 1 -
Trots op Nederland - - - - 2 - -
Fractie Schoenmakers/S.O.S 1 - - - 1 - -
Centrum Democraten 4 1 - - - - -
Totaal 35 35 35 35 35 35 35

College van B&W[bewerken]

Burgemeester van de gemeente Schiedam is sedert 4 december 2012 Cor Lamers (CDA).

College 2018-2022[bewerken]

Sinds mei 2018 heeft het College van burgemeester en wethouders van Schiedam de volgende partijpolitieke samenstelling: VVD, AOV, D66, GroenLinks, Progressief Schiedam en CDA.

Politieke ambtsdragers:

  • P. van Aaken (CDA)
  • M.R. Bregman (D66)
  • C. de Groot (AOV)
  • F.B. Minhas (VVD)
  • J.W. Ooijevaar (GroenLinks, ondersteund door PS)

Secretaris (vanaf 1 juli 2016) (geen politieke ambtsdrager): Drs. K.D. Handstede

Verkeer en vervoer[bewerken]

Trein-en metrostation Schiedam Centrum
  • Schiedam ligt voor een groot gedeelte binnen de Ring Rotterdam. Hierdoor is de stad goed te bereiken via de afrit aan de A4 Schiedam-West en de afritten aan de A20 Schiedam-Noord en Schiedam.
  • Ook heeft Schiedam een tramverbinding met Rotterdam. Tramlijn 21 (alleen overdag tot circa 19:00) en 24 doen beide de binnenstad en het NS-station van Schiedam aan.

Onderwijs en gezondheidszorg[bewerken]

Onderwijs[bewerken]

In Schiedam bevinden zich ongeveer 35 scholen voor basisonderwijs, voortgezet onderwijs, speciaal onderwijs en mbo, waaronder zowel openbare als rooms-katholieke, protestant-christelijke, gereformeerde en islamitische scholen. In het aangrenzende Rotterdam bevinden zich diverse HBO-opleidingen en de Erasmus Universiteit Rotterdam.

De oudste school voor voortgezet onderwijs is het Stedelijk Gymnasium Schiedam met een historie die teruggaat tot 1346.

Gezondheidszorg[bewerken]

Van oudsher kende Schiedam twee ziekenhuizen: het Gemeenteziekenhuis en het Nolet Ziekenhuis, die in 1981 fuseerden tot het Schieland Ziekenhuis. In 2008 werd het Vlietland Ziekenhuis in gebruik genomen, een fusie van het Schieland Ziekenhuis in Schiedam en het Holyziekenhuis in Vlaardingen. Dit ziekenhuis ligt nabij de A20 en station Schiedam Nieuwland.

Bekende Schiedammers[bewerken]

1rightarrow blue.svg Zie lijst van Schiedammers

Externe links[bewerken]