Alphen aan den Rijn (gemeente)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Alphen aan den Rijn
Gemeente in Nederland Vlag van Nederland
Vlag van de gemeente Alphen aan den Rijn Wapen van de gemeente Alphen aan den Rijn
(Details) (Details)
Map - NL - Municipality code 0484 (2014).png
Situering
Provincie Vlag Zuid-Holland Zuid-Holland
Coördinaten 52° 8′ NB, 4° 39′ OL
Algemeen
Oppervlakte 132,49 km²
- land 126,58 km²
- water 5,91 km²
Inwoners (30 april 2017) 109.107? (862 inw./km²)
Bestuurscentrum Alphen aan den Rijn
Belangrijke verkeersaders N11 N207
Station(s) Alphen aan den Rijn
Boskoop
Boskoop Snijdelwijk
Politiek
Burgemeester (lijst) Liesbeth Spies (CDA)
Economie
Gemiddeld inkomen (2012) € 36.900 per huishouden
Gem. WOZ-waarde (2014) € 220.000
WW-uitkeringen (2014) 36 per 1000 inw.
Overig
Postcode(s) 2400 - 2409
2445 (Aarlanderveen)
2471 (Zwammerdam)
Netnummer(s) 0172, 079
CBS-code 0484
CBS-wijkindeling zie wijken en buurten
Website www.alphenaandenrijn.nl
Bevolkingspiramide van de gemeente Alphen aan den Rijn
Bevolkingspiramide (2008)
Foto's
AlphenAanDeRijn01.jpg
Alphen gezien naar het zuiden
Portaal  Portaalicoon   Nederland
1rightarrow blue.svg Zie Alphen aan den Rijn (plaats) voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Alphen aan den Rijn (Geluidsfragment uitspraak (info / uitleg)) is een gemeente in de Nederlandse provincie Zuid-Holland, aan de Oude Rijn tussen Leiden, Gouda, Bodegraven en Ter Aar.

Geschiedenis[bewerken]

Voorgeschiedenis[bewerken]

De huidige gemeente Alphen aan den Rijn is in de loop van een aantal eeuwen gevormd uit diverse eerdere bestaande bestuurseenheden.

In 1449 ontving Jacob Coppier van Kalslagen het Hof van Alphen in eigendom van de toenmalige Graaf van Holland. Hij bezat ook de Heerlijkheid Rietveld en was de eerste Ambachtsheer (dat wil zeggen de bestuurder namens de graaf).[1] Na een periode onder Spaanse heerschappij werd in 1625 Hendrik Stevin, zoon van de uitvinder Simon Stevin, ambachtsheer.[2]

De ambachtsheerlijkheid Alphen en Rietveld was vervolgens in bezit van Catharina de Wilde, die het kocht voor 58.000 gulden.[3] Toen zij in 1766 was overleden kocht Theodorus de Smeth de heerlijkheid waarna de heerlijkheid tot heden in dat laatste geslacht bleef, later echter alleen titulair.[4]

Tijdens de Bataafse republiek, 1795, wordt het ambt van Ambachtsheer afgeschaft.[1] De functie wordt vervangen door die van burgemeester, maire in het Frans. Zo werd in 1815 Leendert Ciggaer, maire van Alphen genoemd in een notariële acte.[5]

Gemeente Alphen aan den Rijn[bewerken]

De gemeente Alphen aan den Rijn ontstond op 1 januari 1918 toen de gemeente Alphen werd samengevoegd met Aarlanderveen en Oudshoorn.[6]

In 1964 werd een gedeelte van de gemeente Zwammerdam toegevoegd; een ander deel van die gemeente werd toegevoegd aan de gemeente Bodegraven.

Op 1 januari 2014 zijn Alphen aan den Rijn, Boskoop en Rijnwoude gefuseerd tot een nieuwe gemeente, die de naam "Alphen aan den Rijn" kreeg.[7] Deze fusiegemeente had bij aanvang ruim 106.000 inwoners.[8]

De gemeente bestaat uit de kernen Aarlanderveen, Alphen aan den Rijn, Benthuizen, Boskoop, Hazerswoude-Dorp, Hazerswoude-Rijndijk, Koudekerk aan den Rijn en Zwammerdam.

De oppervlakte van de gemeente bedraagt 132,49 km², waarvan 5,91 km² water. Per 30 april 2017 had de gemeente een inwoneraantal van 109.107 (bron: CBS).

Geografie[bewerken]

Topografische gemeentekaart van Alphen aan den Rijn. Klik op de kaart voor een vergroting
Uitzicht over de wijk Ridderveld vanaf een flat aan de Vliestroom

Aantal inwoners[bewerken]

Aantal inwoners per woonkern (1 januari 2015):

Kern
Aarlanderveen 1.180
Alphen aan den Rijn 70.410
Benthuizen 3.365
Boskoop 15.310
Hazerswoude-Dorp 5.655
Hazerswoude-Rijndijk 5.350
Koudekerk aan den Rijn 4.155
Zwammerdam 1.935

Aangrenzende gemeenten[bewerken]

   Aangrenzende gemeenten   
 Leiderdorp   Kaag en Braassem    
 Zoeterwoude  Brosen windrose nl.svg  Nieuwkoop 
 Zoetermeer   Zuidplas,Waddinxveen   Bodegraven-Reeuwijk 

Alphen aan den Rijn werkt op bestuurlijk gebied nauw samen met de gemeenten Nieuwkoop en Kaag en Braassem in het Rijnstreekberaad, waarin overlegd wordt over gemeenschappelijke en grensoverschrijdende zaken conform de Wet gemeenschappelijke regelingen. Hierbij kan het gaan om zowel beleidsafstemming en belangenbehartiging als de aanpak van concrete, uitvoerende projecten. De betrokken gemeenten maken sinds 1 april 2010 deel uit van de regio Holland Rijnland.

Gemeentelijke herindeling[bewerken]

In 2012 werd het plan gelanceerd om de fusiegemeente die per 1 januari 2014 zou ontstaan Rijn en Gouweland te noemen.[9] Deze naam ondervond veel kritiek, met name uit Alphen aan den Rijn.[10] Daardoor ontstond de situatie dat er onderling geen overeenstemming over de fusienaam ontstond. De gemeenten Boskoop en Rijnwoude vroegen de minister van Binnenlandse Zaken, de Alphense Liesbeth Spies, die later benoemd werd tot burgemeester van Alphen aan den Rijn, om alsnog een neutrale gemeentenaam aan te wijzen. Daar kwam het echter niet van, waardoor de minister bepaalde dat Alphen aan den Rijn de naam van de fusiegemeente werd, omdat dit de grootste plaats in de gemeente is.

Politiek en bestuur[bewerken]

College en gemeenteraad[bewerken]

Burgemeester van Alphen aan den Rijn is sinds 15 december 2014 de in Alphen geboren Liesbeth Spies (CDA).[11]

Wethouders in 2017:

  • C.J. (Kees) van Velzen (CDA)
  • H. (Han) de Jager (CDA)
  • G. (Gerard) van As (Nieuw Elan)
  • T. (Tseard) Hoekstra (VVD) (Hoekstra legde zijn functie neer op 29 augustus 2017, zijn portefeuille wordt tot aan de eerstvolgende gemeenteraadsverkiezingen waargenomen door Kees van Velzen) [12][13]
  • E.G. (Ed) de Leest (per 21 april 2016, volgt W.J. (Willem Jan) Stegeman op) (D66)
  • M. (Michel) du Chatinier (ChristenUnie)

Zie voor eerdere burgemeesters: Lijst van burgemeesters van Alphen (t/m 1917) en Lijst van burgemeesters van Alphen aan den Rijn

Samenstelling gemeenteraad[bewerken]

Samenstelling van de gemeenteraad van Alphen aan den Rijn sinds 1982:

Gemeenteraadszetels
Partij 1982 1986 1990 1994 1998 2002 2006 2010 20133
CDA 11 10 11 7 6 7 6 5 7
VVD 9 9 8 9 9 8 8 7 5
PvdA 5 8 5 3 4 4 7 5 4
D66 2 1 4 5 3 2 1 3 4
SP - 1 2 4 4 3 4 2 3
GroenLinks - 11 2 2 3 3 2 3 3
ChristenUnie2 - - 1 2 2 2 3 3 3
Nieuw Elan - - - - - - - 3 6
Alphen één (A1) - - - - - 2 2 2 -
Beter Alphen - - - - - 2 1 1 1
Leefbaar Alphen/Alphense Stadspartij - - - - 2 2 1 - -
SGP - - - - - - - - 2
RPF-SGP-GPV 2 1 - - - - - - -
RijnGouweLokaal - - - - - - - - 1
Trots Op Nederland Lijst Rita Verdonk - - - - - - - 1 -
Initiatiefgroep Democratisch Alphen - - - 1 - - - - -
PPR 1 - - - - - - - -
CPN-PSP 1 - - - - - - - -
Totaal 31 31 33 33 33 35 35 35 39

Noten:
1. GroenLinks deed in 1986 mee onder de naam Progressief Alphen
2. De ChristenUnie werd t/m 1998 vertegenwoordigd door de RPF en het GPV
3. In 2013 vonden vervroegde verkiezingen plaats wegens de fusie met de gemeenten Rijnwoude en Boskoop.

Zie ook[bewerken]

Voetnoten[bewerken]

Logo Wikivoyage
Wikivoyage heeft een reisgids over Alphen aan den Rijn.
  1. a b Tijdsbalk. www.histveralphenadrijn.nl. Geraadpleegd op 2017-04-17
  2. Habermehl, H.J. Hendrik Stevin, ambachtsheer van Alphen (1613-1669) (Streekarchief Rijnlands Midden)
  3. (nl) djr. Digitaal Vrouwenlexicon van Nederland. resources.huygens.knaw.nl (2017-03-20). Geraadpleegd op 2017-04-19
  4. Maarten Prins. Hollandse heerlijkheden 1700-1800. web-beta.archive.org Gearchiveerd van origineel op 2007-08-23. Geraadpleegd op 2017-04-19
  5. Notariële akte: Oudshoorn, 22-07-1813 Oudshoorn, 22-07-1813 (Streekarchief Rijnlands Midden). www.streekarchiefrijnlandsmidden.nl. Geraadpleegd op 2017-04-17
  6. Geschiedenis van Alphen aan den Rijn - Geschiedenis van Zuid-Holland. www.geschiedenisvanzuidholland.nl. Geraadpleegd op 2017-04-17
  7. Alphen a/d Rijn
  8. Gemeente Alphen aan den Rijn - Het nieuwe woordmerk beweegt
  9. We gaan Rijn en Gouweland heten, op alphen.dichtbij.nl
  10. Naam 'Rijn en Gouweland' ondervindt tegenstand, op alphen.dichtbij.nl
  11. 'Het is officieel: Liesbeth Spies geïnstalleerd als nieuwe burgemeester Alphen aan den Rijn' op Omroep West, 15 december 2014
  12. Coalitie Alphense gemeenteraad gevallen: VVD stapt op, Hoekstra stopt op Studio Alphen, 29 augustus 2017
  13. Wethouder Kees van Velzen neemt portefeuille Tseard Hoekstra waar op Studio Alphen, 30 augustus 2017

Externe link[bewerken]


Beluister

(info)