Nigrum Pullum

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Nigrum Pullum
Nigrum Pullum
Nigrum Pullum
Situering
Coördinaten 52° 6′ NB, 4° 43′ OL
Foto's
Detailkaart Nigrum Pullum
Detailkaart Nigrum Pullum
Portaal  Portaalicoon   Archeologie

Nigrum Pullum, het huidige Zwammerdam, was een Romeinse nederzetting in de provincie Neder-Germanië. De naam Nigrum Pullum verwijst mogelijk naar de donkere veengrond.[1][2]

De nederzetting[bewerken]

Nigrum Pullum werd waarschijnlijk gesticht in het jaar 47 toen generaal Corbulo in opdracht van keizer Claudius de grens van het Romeinse Rijk langs de Rijn vastlegde met een reeks forten. Het was een klein grensfort (castellum) langs de limes, de noordgrens van het Romeinse Rijk aan de Rijn, tegenwoordig de Oude Rijn. Het fort had een bezetting van ongeveer 300 man van de 15e cohort der "vrijwillige Romeinse burgers". Bij het fort lag een klein dorp met een tempeltje en aan de zwaar beschoeide Rijn lagen kadewerken. Voor de zuidoostkant van het fort lag een klein badhuis. De Spoorlaan in Zwammerdam ligt op de plaats waar de militaire verbindingsweg (limesweg) van de limes lag. Het is mogelijk dat hier een statio (wachtpost) van het 30e legioen (Legio XXX Ulpia Victrix) stond.

Net als veel andere Romeinse nederzettingen in Neder-Germanië werd ook Nigrum Pullum tijdens de Bataafse Opstand in 69 verwoest. In 80 werd op dezelfde plaats een nieuw houten castellum gebouwd, dat in 175 in steen herbouwd werd. Omdat de soldaten van het 30e legioen de dakpannen voor het fort hebben gemaakt lijkt het waarschijnlijk dat zij het gehele fort hebben gebouwd.[3] Rond 275 werd het legerkamp door brand verwoest en werd het door de Romeinen voorgoed verlaten.

De canabae (burgernederzetting) lag ten westen van het castellum en was met een grindweg met het fort verbonden. In het dorp woonden de vrouwen en kinderen van de soldaten en boeren, handelaars, ambachts- en kooplieden.

Opgravingen[bewerken]

Nigrum Pullum werd tussen 1968 en 1974 uitgebreid onderzocht, omdat op deze plek zorginstelling de Hooge Burch gebouwd ging worden. Het archeologisch onderzoek leverde veel informatie op over het legerkamp na 80. Van de eerste nederzetting werd weinig gevonden: een teken dat de plaats tijdens de Bataafse Opstand vrijwel volledig met de grond gelijk gemaakt was. Het castellum dat in 80 werd gebouwd had een brede wal van aarde met houten palissadewanden omgeven door een dubbele gracht en met drie toegangspoorten.[4] In 175 werd het castellum in steen herbouwd, met vier poorten en drie grachten buiten de muur. De huidige zorginstelling Ipse de Bruggen is bezig met een reconstructie van het castellum in een landschapspark. [5]

Romeinse schepen[bewerken]

1rightarrow blue.svg Zie Schepen van Zwammerdam voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Dankzij de actie "Redt Romeins Schip" van de Alphense architect Latief Perotti, met steun van de toenmalige koningin Juliana en financiële garanties van de AVRO-directeur Siebe van der Zee (in ruil voor een televisieprogramma over de opgraving), werden tussen 1971 en 1974 zes rivierschepen opgegraven:[6][7] drie vissersboten van uitgeholde eikenstammen en drie militaire platbodem-transportschepen van 20-34 meter lang die door de Romeinen onder andere werden gebruikt om steen over de Rijn te vervoeren. In het Archeon is een replica van een dergelijk schip te bezichtigen, en is een project gaande om alle schepen te restaureren. Op het terrein van de zorginstelling is naast de vindplaats van de schepen in Grand Café "De Haven" een tentoonstelling ingericht met vondsten en schaalmodellen van alle schepen.

Zie ook[bewerken]