Fletio

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Fletione op de Peutinger kaart (Tabula Peutingeriana), middenboven tussen Lauri en Levefano.

Fletio is de vermoedelijke naam van een Romeins grensfort en legerkamp in de provincie Neder-Germanië. Over deze naam bestaat onzekerheid, maar de plaats van dit grensfort is bekend; het lag op de de locatie van het in 2015 gereconstrueerde Castellum Hoge Woerd in De Meern, een dorp even ten westen van de stad Utrecht en behorend tot de gemeente Utrecht.

Fletio was een van de Romeinse forten (Latijn: castella) langs de noordgrens van het Romeinse Rijk (Latijn: de limes). De Rijn en de zij-armen ervan vormden een natuurlijke grens. Deze rivier werd daarom door de Romeinen gebruikt ten behoeve van de verdediging van hun rijksgrens.[1] Een reeks grensforten langs de Rijn (castella) speelde een rol in deze verdediging. Zo'n ommuurd grensfort lag bij het huidige De Meern. Direct buiten de muren bevond zich een kleine nederzetting (Latijn: vicus. Uit dit woord is het Nederlandse woord wijk voortgekomen), waarin lieden woonden die niet-militaire diensten aan de Romeinse troepen leverden.

Naam[bewerken]

Fletio staat vermeld op de Peutinger kaart (Tabula Peutingeriana) als Fletione. Deze kaart is een laat-middeleeuwse kopie van een kaart uit de Romeinse tijd. De oorspronkelijke kaart was schematisch bedoeld; de afstanden op de kaart boden geen houvast. Door het kopiëren konden uiteraard ook schrijffouten insluipen. Sommige deskundigen menen dat Fletio een schrijffout is en dat hiermee Fectio (Vechten) wordt bedoeld. Een latere bron echter, de zogeheten Ravennatis Anonymi Cosmographia uit de 7e eeuw, vermeldt een plaats met de naam Fletione.[2][3]

Opgravingen[bewerken]

In 1940 werden opgravingen op De Woerd bij De Meern gedaan. Daarbij is een deel van het badhuis van het Romeinse legerkamp blootgelegd.

In 1997 werden bij archeologische opgravingen in De Meern West binnen enkele dagen twee belangrijke vondsten gedaan. Hier werden een deel van de Limesweg en een Romeins schip teruggevonden. Dit schip is mogelijk gestrand op een ondiepte in de Rijn, want de bemanning liet de inventaris van het schip en privé-bezittingen achter. Deze opgravingen vormden het begin van een lange reeks. Zo zijn er in het begin van de 21e eeuw verschillende andere Romeinse (en mogelijk ook vroeg-middeleeuwse) schepen ontdekt. Om ze uit elkaar te houden hebben die schepen de naam De Meern 1, De Meern 2, enzovoorts, gekregen. Van deze schepen is de De Meern 1 (gevonden in 1997) de meest spraakmakende. Dit schip is uit de bodem gelicht en heeft een ingewikkelde en tijdrovende conserverende behandeling ondergaan, om uiteindelijk een permanente plaats te vinden in de grote museumhal van Castellum Hoge Woerd in De Meern.

Bij het castellum en in de omgeving van De Meern en Vleuten zijn omstreeks het jaar 2000 verschillende wachttorens gevonden. In 2009 zijn bij een opgraving in het Meentpark (gelegen tussen De Meern Zuid en het Bedrijvengebied Oudenrijn) resten uit de Romeinse tijd gevonden, waaronder een deel van de limesweg. Op deze en andere plaatsen in de buurt van het Romeinse fort lagen inheemse nederzettingen. De bewoners ervan dienden in het Romeinse leger.[4][5]

Door de vele vondsten is de kennis van de Nederlandse geschiedenis in de Romeinse tijd groter geworden. Zo is het gelukt de loop van de Rijn en zijn vertakkingen beter in kaart te brengen. Het was al bekend dat een Rijn-arm door het huidige De Meern West heeft gelopen, maar deze loop is nu nauwkeuriger getraceerd. Over de limesweg tussen Utrecht en Woerden, die een hoofdverbindingsweg was waarop zijwegen uitkwamen, is nu bekend dat deze zuidelijker lag dan lange tijd werd gedacht. Ook is inmiddels bekend dat deze limesweg niet alleen voor militaire doeleinden, maar ook als handelsweg werd gebruikt.

Museum[bewerken]

Castellum Hoge Woerd

Op het terrein van het oude castellum is een reconstructie ervan, het Castellum Hoge Woerd, gebouwd. Om de afmetingen zo nauwkeurig mogelijk te bepalen zijn voorafgaande opgravingen in het terrein gedaan. Binnenin het castellum zijn onder andere een theater en een archeologisch museum ondergebracht. Het schip De Meern 1 met zijn inventaris is het 'kroonjuweel' van dit museum.

Het Castellum Hoge Woerd is als zodanig ook een bezienswaardigheid. Over de muren ervan kan men een rondwandeling van enkele honderden meters maken. Bij deze rondgang passeert men torens waarin beeldschermen zijn opgesteld die laten zien hoe het uitzicht in de Romeinse tijd geweest kan zijn. Vanaf de vrij hoge muren kijkt men uit over delen van het huidige De Meern en de Utrechtse wijk Leidsche Rijn.

Zie ook[bewerken]

Externe links[bewerken]