Boskoop

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Boskoop
Plaats in Nederland Vlag van Nederland
Vlag van Boskoop Wapen van Boskoop
(Details) (Details)
Boskoop
Boskoop
Situering
Provincie Vlag Zuid-Holland Zuid-Holland
Gemeente Vlag Alphen aan den Rijn Alphen aan den Rijn
Coördinaten 52° 5′ NB, 4° 33′ OL
Algemeen
Inwoners (01-01-2010) 15.090[1]
Overig
Postcode 2771
Voormalige gemeente - 2013
Opgegaan in Alphen aan den Rijn
Portaal  Portaalicoon   Nederland

Boskoop (Geluidsfragment uitspraak (info / uitleg)) is een plaats in Zuid-Holland, die gelegen is aan het kanaal de Gouwe tussen Alphen aan den Rijn en Waddinxveen. Het dorp is vooral bekend vanwege de uitgebreide sierteelt. Tot 1 januari 2014 was Boskoop een gemeente. Boskoop is opgegaan is in de fusiegemeente Alphen aan den Rijn.

Algemene gegevens[bewerken]

Boskoop is gesitueerd aan beide oevers van de Gouwe en ligt daarbij tussen Alphen aan den Rijn in het noorden en Waddinxveen in het zuiden, die ook beide aan deze rivier grenzen. Het dorp wordt in het westen begrensd door de gemeente Rijnwoude en in het oosten en zuidoosten door Reeuwijk en Bodegraven. De beide oevers van de Gouwe worden verbonden door een hefbrug die aan de oostzijde doorloopt in het Reijerskoop en aan de westkant in de belangrijkste verbindingsweg in Boskoop, de Zijde.

Boskoop is nationaal en internationaal bekend om zijn boomkwekerijen, waarvan er ongeveer 774 verspreid liggen over een oppervlakte van 1100 hectare, omgeven door vele honderden kilometers waterwegen en sloten ten behoeve van de drainage. Per 1 januari 2012 had Boskoop een inwoneraantal van 15.090.[1] 1 juli 2006 was dit nog een aantal van 15.259 (bron: CBS).

Tot 1988 bestond in Boskoop de Rijks Hogere School voor Tuin- en Landschapsinrichting. In dat jaar fuseerde deze met de Wageningse laboratoriumopleiding Stova, de Rijks Hogere Landbouwschool in Deventer en de Hogere Bosbouw en Cultuurtechnische School in Velp tot Hogeschool Larenstein, gevestigd in Velp en Deventer.

Tot 1 januari 2014 was Boskoop een zelfstandige gemeente, sindsdien behoort het tot de fusiegemeente Alphen aan den Rijn.

Verkeer en vervoer[bewerken]

Boskoop heeft een station aan de spoorlijn Gouda - Alphen aan den Rijn, gelegen tegenover het rosarium. Vanaf 2016 heeft Boskoop nog een station aan deze lijn, bij de Snijdelwijk.

Per auto is Boskoop via diverse richtingen bereikbaar. Men kan vanaf Alphen aan den Rijn de Alphenseweg volgen die langs de Gouwe loopt en over Boskoop verder doorloopt richting Waddinxveen en Gouda als N207. Aan de westkant is verder de N455 een belangrijke verbindingsroute.

Met de bus is Boskoop ook te bereiken vanaf de meeste van de omliggende gemeenten. Verder is er vanaf het station ook nog de snelbusverbinding naar Den Haag.

Bodem, landschap en geschiedenis[bewerken]

De veenmoerassen die op de plaats van het huidige Boskoop waren gelegen werden in de 12e eeuw in cultuur gebracht door middel van cope-ontginning. Hieraan ontleent Boskoop zijn naam: de cope van Bucki of Buckeskop, genoemd naar een Fries met de (voor)naam Bucke. Zie ook Vriezekoop. graaf Willem I noemde Boskoop zo in de oorkonde die hij in 1222 opstelde ten behoeve van de abdis van de Abdij van Rijnsburg.[2]

Veengrond[bewerken]

Het verloop van de geschiedenis van Boskoop heeft veel te maken met het feit dat de gemeente op een gebied met een dikke veenlaag ligt. Het is merkwaardig, dat in Boskoop nooit op grote schaal turf is gewonnen, zoals op veel andere plekken in het Groene Hart. Dat kan niet worden toegeschreven aan de afstand tot omliggende steden, Gouda lag vlakbij en de Gouwe was al vroeg een bruikbare waterweg. Echter overal in het Hollandse binnenland gold dat de veengronden langs een riviertje van de vervening werden uitgezonderd wegens de afwijkende, voor turf minder geschikte samenstelling. In bepaalde perioden zou de abdij de afgraving van de veenlaag op haar grondgebieden niet hebben toegelaten. Om gronden voor de boomkwekerij te verbeteren is er veel grond van buiten aangevoerd (‘opgevaren’). Daardoor heeft de bodem van Boskoop een bijzondere, in hoge mate door de mens bepaalde samenstelling.

Boomteelt[bewerken]

Vanouds beschouwt men de bodem onder Boskoop als bijzonder geschikt voor de boomteelt. Eeuwenlang heeft Boskoop zich met name toegelegd op de teelt van fruit en fruitbomen (met name appels). Volgens sommigen werd men daarin gestimuleerd door de Abdij van Rijnsburg. Niet voor niets is de naam van de gemeente gegeven aan een appelsoort, die in de Lage Landen wijd verspreid is: de schone van Boskoop (ook bekend als de goudreinette), maar ook aan een druivenras, de glorie van Boskoop. Van de 15e tot de 17e eeuw werden er steeds meer bomen geproduceerd en deden ook andere siergewassen hun intrede, zoals Azalea’s. Zo kwam het dat Boskoop aan het einde van de 19e eeuw startte met de export van zijn producten, met Duitsland als eerste afnemer. Opmerkelijk is dat veel Boskoopse ’boomkwekerijen’ vooral sierteeltbedrijven zijn, want veel van de gekweekte boomsoorten zijn eigenlijk nog maar stekjes op het moment van verkoop.

Oost-Aziatische boktor[bewerken]

In december 2009 is de Oost-Aziatische boktor in Boskoop aangetroffen. Deze uitheemse kever kan verwoestend te werk gaan in bomen en planten, reden waarom het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit in januari 2010 ter plaatse een ongeveer drie weken durende zoektocht naar de Oost-Aziatische boktor begon met de bedoeling verspreiding te voorkomen.[3] Reeds op 12 februari kon de minister van Landbouw Boskoop boktorvrij verklaren. [4]

Landschap en sloten[bewerken]

Boskoop levert vanwege zijn veenbodem en de talrijke boomkwekerijen een bijzondere aanblik. De vele sloten, de schouwen (bootjes), de ‘moerbomen’ op de kwekerijen, draaibruggetjes, ophaalbruggen, houten schuurtjes in combinatie met enkele diepe veenpolders in de omgeving maken het landschap apart.

Al in de Middeleeuwen was in de gemeente ongeveer 2000 kilometer aan sloten aangelegd, met daartussen langgerekte eilanden van vaak maar zo’n 15 meter breed. Opmerkelijk is dat veel afmetingen in het Boskoopse kwekerijgebied steeds worden bepaald aan de hand van de Rijnlandse roede, een oude Hollandse lengtemaat van 3,76 m, of 14,19m². Dit geldt voor bijvoorbeeld de omvang van een kwekerij en de plantafstand tussen laanbomen.

Tussen de eilanden bevonden zich soms ook ‘elzenakkertjes’, windkerende houtwallen op heel smalle eilandjes. Veel van het vervoer in Boskoop werd dan ook tot voor kort via het water verricht, vaak met houten ‘schouwen’. Later besloot men, vooral vanwege het bouwen van veel loodsen en kassen en de komst van zwaar vrachtverkeer veel sloten te dempen en over te gaan tot het samenvoegen van kleinere stukken land in grotere delen. Toch zijn er in het begin van de 21e eeuw in Boskoop nog veel waterwegen en kwekerijen die daar voor de aan- en afvoer van bepaalde materialen van afhankelijk zijn. Men noemt Boskoop dan ook wel eens `Klein Giethoorn'. Er bestaat een gelijknamig hotel, dat gesitueerd is in de polders aan de noordwestkant van het dorp.

De sloten in Boskoop staan bekend als tamelijk visrijk, en bieden in het voorjaar een fleurig beeld door de vele dotterbloemen. Een in Boskoop opvallend talrijke watervogel is de fuut.

Boskoops volkslied[bewerken]

Een gedicht van Maarten Splinter vormt de basis van het Boskoopse volkslied. Splinter was in Boskoop onder meer bekend als verzetsheld. Na de oorlog werd het gedicht voorgelezen op een Volkszangavond. Men was op zoek naar een passende melodie voor het gedicht. De Boskoopse afdeling van de N.V.H (waarschijnlijk de Nederlandse Vereniging van Huisvrouwen) besloot op 30 januari 1946 een wedstrijd uit te schrijven, met als eerste prijs 25 gulden en als tweede prijs een consumptieartikel naar keuze. De jury bestond uit Herman Steinz, een bekend musicus uit Den Haag en de Boskoopse muziekdocent Hein 's-Gravensande, de vader van tv- en radiopresentator Ad 's-Gravesande (tegenwoordig directeur van de AVRO). Op 15 februari 1946 sloot de wedstrijd. Op die dag waren nog niet alle inzendingen binnen en sommige inzenders hadden een bestaande melodie aangepast. Dit was niet de bedoeling. De deelnemers kregen daarom nog enkele dagen respijt. Uiteindelijk werd twee weken later de winnaar uit de ruim twintig inzendingen bekendgemaakt. De Boskoper Jan Erkelens, die de inmiddels bekende melodie had gecomponeerd, ging met de eerste prijs van 25 gulden aan de haal.[5]

Het Boskoops Volkslied
Waar de schoonste rozen groeien,
Waar de Gouwe rustig stroomt,
Waar de Rhododendrons bloeien,
Tusschen allerlei geboomt’;
Daar bij Flora's liefste kind'ren,
In dat drassig veengebied,
Tusschen dartel mooie vlind'ren,
Zingt de boomkweeker zijn lied.
Open grenzen zij ons streven,
Voor het kweekersfabrikaat,
Dan alleen kan Boskoop leven,
Als de wereld open staat.
Nooit kon Boskoops roem verbleeken,
Boskoops glorie blijft vooraan,
Ja, naar alle hemelstreken
Zullen Boskoops planten gaan.
IJv'rig en vol Gods vertrouwen
Doet de Boskooper zijn plicht;
Helpt aan Neêrland’s toekomst bouwen,
Dat maakt alle arbeid licht.
Met het oud Oranje-Boven,
en het Rood, Wit, Blauw in top,
Zullen wij altijd gelooven:
Boskoop geeft het nimmer op.

Bezienswaardigheden[bewerken]

Gerelateerd aan de sierteelt[bewerken]

Veel van de bezienswaardigheden en evenementen in Boskoop hebben een relatie met de sierteelt en de boomkwekerij.

  • Nabij het NS-station vindt men een vrij toegankelijk rosarium (rozentuin). De toegang is gratis. Vooral in de zomer vinden veel mensen het parkje een bezoek waard, alleen al om het feit dat er meer dan 160 verschillende rozen te bezichtigen zijn naast diverse andere struiken, bomen en planten.
  • In Boskoop staat ook het Boomkwekerijmuseum. Dit museum is gevestigd in een oude boomkwekerswoning uit 1870, gelegen aan het Reijerskoop, nummer 54-56, nabij het Boskoopse VVV-kantoor. Achter het museum bevindt zich een rozentuin met soorten afkomstig uit de 17e tot en met de 20e eeuw.
  • Een befaamde 'sortimentstuin' is de "Proeftuin van Holland" aan het Rijneveld 153, alwaar men honderden verschillende gewassen kan bezichtigen, waarvan een groot gedeelte in Boskoop ook ontwikkeld of gekweekt worden. Deze tuin is vernoemd naar ene Harry van de Laar. De sortimentstuin is te bezichtigen met een gids.
  • Er zijn verder diverse particuliere collectietuinen te bezichtigen.
  • Boottochten worden georganiseerd van voorjaar tot herfst. Deze tochten gaan door de vele vaarten en sloten van Boskoop langs de meest schilderachtige, vanaf de weg doorgaans niet zichtbare achterzijden van de kwekerijen. Gedurende de tocht wordt informatie gegeven over de historie, landschap, de kwekerijen en bijzonder plantmateriaal.
  • Elk jaar wordt de Boomkwekerij kanotocht georganiseerd. Dit is de enige keer per jaar dat het per kano mogelijk is de honderden bruggen te passeren zonder ze zelf open te hoeven doen.

Overige bezienswaardigheden en evenementen[bewerken]

  • De Hervormde kerk uit 1895 van architect H.J. Nederhorst.
  • De Boskoopse hefbrug is onderdeel van een stel van drie dergelijke bruggen, waarvan de andere twee in Alphen aan den Rijn en Waddinxveen staan. Vanwege de zeer centrale ligging van de Boskoopse hefbrug neemt zij een belangrijke plaats in in het straatbeeld van de dorpskern van Boskoop. In het begin van de jaren negentig heeft men bij een verbouwing van de hefbrug ervoor gezorgd dat de veiligheid voor fietsers aanmerkelijk verbeterde door aan de zijkant van de brug een apart fietspad te realiseren.
  • De Gereformeerde kerk van J.H. van Osnabrugge uit 1930.
  • Imposant is de Boskoopse watertoren. De watertoren bevindt zich aan dezelfde weg die over de hefbrug gaat, aan de noordwestzijde van het dorp. Inmiddels is de (nu half ontmantelde) watertoren in particuliere handen, mede vanwege de hoge onderhoudskosten van het historisch belangrijke bouwwerk. De kosten om de watertoren te renoveren bleken echter dusdanig hoog dat dit door de particuliere eigenaar (Dhr. Spoorenberg) niet op te brengen was en er ook geen ondersteuning vanuit de toenmalige gemeente beschikbaar was. Na het overlijden van dhr. Spoorenberg heeft de watertoren enkele jaren te koop gestaan en was de toekomst onzeker. In Januari 2016 is de watertoren aangekocht door een tot nu toe onbekende koper. Deze is van plan de watertoren weer te restaureren.
  • Het raadhuis is in 1928-1929 gebouwd door architect Dirk Lucas Landman.
  • Boskoop kent een levendig carnaval. Sinds 1974 heeft Boskoop een Carnavals vereniging: "De Krooshappers", Boskoop heet tijdens het carnaval dan ook Kwakveen. Elk jaar is er een drukbezochte optocht, die door het dorp gaat.
  • De Boskoopse vogeltjesmarkt is een ander bekend evenement dat te vinden is in Boskoop. Deze werd voorheen gehouden in de Beurshal, maar is nu te vinden op het ITC-terrein in Hazerswoude, dat aan de noordoostkant van Boskoop grenst.
  • Ten slotte wordt ieder jaar het Luilak-toernooi georganiseerd. Dit voetbaltoernooi begint om 3 uur 's ochtends met de aftrap door de burgemeester. Het toernooi wordt afgesloten met de prijsuitreiking, waarbij een bekende voetballer de eerste prijzen overhandigt aan de winnende teams.
  • Het tentoonstellingsgebouw Flora van architect D.L. Landman uit 1932.
  • De kerk van de Remonstrantse Broederschap is een klein kerkgebouw uit 1932, ontworpen door de gemeente architect Klaas van Nes.

Monumenten[bewerken]

In de gemeente zijn er een aantal rijksmonumenten, gemeentelijke monumenten, en een oorlogsmonument, zie:

Wegen[bewerken]

Tot 2011 [6] stond Boskoop tientallen jaren onder speciaal financieel toezicht in de vorm van de z.g. artikel 12-status. Deze situatie werd met name veroorzaakt door de bijzonder hoge kosten voor het onderhoud van wegen. De wegen verzakken namelijk voortdurend vanwege de weke en diepe veenbodem in combinatie met het vele zware vrachtverkeer van en naar de boomkwekerijen.

De gemeente ontving dan ook een speciale extra subsidie voor wegenonderhoud. Inmiddels is de belangrijkste verkeersader, de Zijde, opgeknapt, en worden veel andere wegen onder handen genomen. Menig bewoner van Boskoop klaagt dan ook over de steeds maar openliggende wegen, en de grote hoogteverschillen na het ophogen. Zo werden enkele wegen wel meer dan 50 centimeter verhoogd, en kwamen veel garages in een dal te staan.

Verkeersproblematiek[bewerken]

De infrastructuur van de Boskoop is al jaren niet geschikt voor het afhandelen van het verkeersaanbod. Belangrijk knelpunt hierin is de Zijde met daarop de Hefbrug. Na een aantal storingen van de Boskoopse Hefbrug en een lange stremming van de hefbrug in Waddinxveen wordt er gezocht naar een structurele oplossing van het verkeersprobleem. Door de ligging van Boskoop in het Groene Hart zijn de mogelijkheden daartoe echter beperkt. Een andere belangrijk knelpunt is de hoeveelheid vrachtverkeer, zowel (inter)nationaal als lokaal. Aan de Oostelijke zijde van Boskoop is een Rondweg aangelegd om het vrachwagenaanbod over de lokale straten te verminderen. Deze rondweg verbind de Henegouwerweg met het kwekersgebied en de N11, zonder door de dorpskern te hoeven rijden. Aan de westkant van het dorp zijn meerdere alternatieven overwogen. Twee onderdelen worden op het moment gepland:

  • Verlengde Bentwoudlaan, waardoor een snellere verbinding tussen de A12 en Boskoop-west mogelijk wordt.
  • Verlengde Roemer, waardoor vrachtverkeer naar het noordelijk gelegen kwekersgebied buiten de kern om wordt geleid.

Beide plannen worden ook met kritiek ontvangen vanwege de impact op de natuur.

Tevens is in centrum Boskoop een verkeerslichtinstallatie ingericht om een betere en veiligere overgang van het voetgangsersgebied over de Zijde mogelijk te maken.

Andere plannen in ontwikkeling[bewerken]

Er zijn nog andere plannen in diverse stadia van onderzoek of inrichting:

  • Transporthubs aan de oostzijde en westzijde van het dorp, waardoor het aantal transport bewegingen binnen Boskoop wordt verminderd.
  • Ontsluiting van de verlengde Roemer naar de N11. Dit is echter niet mogelijk omdat hier natuurgebied Zaanse Rietveld tussen ligt.
  • Vervangen van de Hefbrug door een tunnel. Dit plan wordt op het moment nog als te duur beschouwd.
  • Een tweede oeververbinding aan de noord- danwel de zuidzijde van Boskoop. Ook dit plan wordt als te duur beschouwd.

Gemeentefusie[bewerken]

Er een aantal jaren gestudeerd over de mogelijkheid om de gemeente Boskoop samen te voegen met één van de omliggende gemeenten.

Er waren plannen om vanaf 2011 Boskoop samen te smelten met de gemeente Rijnwoude op vrijwillige basis. Aanvankelijk wilde de gemeente Boskoop dat Waddinxveen ook bij de fusie betrokken zou worden. De Gedeputeerde Staten van de provincie Zuid-Holland wezen dit echter af in november 2007. Met name vanuit Waddinxveen was hier veel weerstand tegen. De provincie heeft verdere samenwerking of een fusie tussen Waddinxveen en Gouda bestudeerd. Op 10 januari 2008 gaf Boskoop aan de nieuwe fusiegemeente ook te willen uitbreiden met Zoeterwoude. Deze laatste heeft bij monde van burgemeester Liesbeth Bloemen laten weten hier geen interesse in te hebben. Omdat er o.a. te weinig draagvlak bestond onder de bewoners in de gemeente Rijnwoude is de fusie afgeblazen,[7] tot ongenoegen van de gemeente Boskoop.[8]

Op 30 juni 2011 werd besloten dat de gemeente per 1 januari 2014 zal fuseren met Alphen aan den Rijn en Rijnwoude. De fusie, die in Boskoop vaak als annexatie wordt betiteld, heeft een aantal gevolgen gehad:

  • Het raadhuis verloor haar status, met als doel deze te verkopen. Als gevolg hiervan wordt er o.a. niet meer gevlagd op het gebouw bij nationale evenementen. Verkoop bleek echter niet succesvol, waardoor er nu gezocht wordt naar mogelijkheden om het pand alsnog voor de gemeenschap in te zetten, bijvoorbeeld door er maatschappelijke organisaties te vestigen (o.a. Tom in de buurt). De Raadzaal bleef wel beschikbaar als trouwlokatie.
  • Om de belangen van de oud-gemeente Boskoop te behartigen in de nieuwe gemeente is een Dorpsraad opgericht. Deze heeft een adviserende rol.
  • De bibliotheek van Boskoop is van eigenaar veranderd. Deze was voorheen onderdeel van de Bibliotheek De Groene Venen en is na de fusie onderdeel geworden van de Bibliotheek Rijn en Venen, welke ook de bibliotheken in de andere kernen van de nieuwe gemeente verzorgt. Deze overgang heeft tot veel onduidelijkheid geleid, omdat er ook geruchten opkwamen dat de bibliotheek zou stoppen in Boskoop.
  • De nieuwe gemeente heeft een bouwstop afgekondigd op alle nieuwbouwprojecten in Boskoop waar dit nog mogelijk was, omdat de woninggroei niet in verhouding zou staan met de te verwachten groei van het aantal inwoners in Boskoop.
  • de bouwplannen voor Centrum Zuid (uitbreiding winkelcentrum) worden door de nieuwe gemeenteraad zeer kritisch ontvangen, niet alleen op inhoud, maar zeker ook op de wijze waarop deze tot stand is gekomen. Op inhoud wordt er afgevraagd of het juist is het aantal winkelpanden in het centrum van Boskoop groter te maken, terwijl de leegloop groeit. De voormalige gemeente Boskoop heeft echter de plannen goedgekeurd inclusief een boeteclausule als de gemeente van plan veranderd. Hiermee lijkt de voormalige gemeente over haar graf heen geregeerd te hebben.

Politiek[bewerken]

Gemeenteraad[bewerken]

De gemeenteraad van Boskoop bestond uit 17 zetels. Hieronder staat de samenstelling van de gemeenteraad sinds 1994:

Gemeenteraadszetels
Partij 1994 1998 2002 2006 2010
CDA 5 4 6 5 5
VVD 3 4 4 3 5
ChristenUnie* 2 2 2 3 2
D66 2 1 1 1 2
GroenLinks 1 2 2 2 2
PvdA 2 2 2 3 1
Totaal 15 15 17 17 17
  • De ChristenUnie werd in 1994 en 1998 vertegenwoordigd door de RPF, één van haar voorgangers.

College van burgemeester en wethouders[bewerken]

Het laatste college van burgemeester en wethouders bestond uit de burgemeester en twee wethouders van de VVD en het CDA.[9]

Burgemeester Coos Rijsdijk (PvdA)

Twee wethouders:

Galerij[bewerken]

Geboren[bewerken]

Trivia[bewerken]

  • Boskoop kwam in oorlogstijd over Radio Oranje. De codenaam voor de wapendropping was : Vier ogen zien meer dan twee. De boerderij bij die plek, aan het eind van het Reijerskoop, draagt nog deze spreuk.
  • In het Rijksmuseum hangen schilderijen en etsen van de in Boskoop geboren schilder Jan Bedijs Tom. (1813-1894)
  • Op basis van een officiële stemming onder de bewoners van de nieuwe gemeente is de nieuwe gemeentenaam 'Rijn en Gouweland' gekozen. De stemverdeling speelde hier een belangrijke rol in. Iedere gemeente in de fusie heeft een even zware stem in de keuze. Een stemverdeling verdeeld over de inwoners zou Alphen aan den Rijn echter een zwaardere stem geven dan de overige gemeentes bij elkaar. De 3 gemeenteraden kwamen er niet uit en uiteindelijk heeft toenmalig minister Liesbeth Spies (Binnenlandse Zaken) de naam vastgesteld op Alphen aan den Rijn.
  • Dezelfde Liesbeth Spies werd eind 2014 burgemeester van de gefuseerde gemeente.

Zie ook[bewerken]

Beluister

(info)