Gysbert Japicxpriis

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

De Gysbert Japicxpriis, genoemd naar de 17e-eeuwse Friese dichter Gysbert Japicx, is een prijs voor oorspronkelijk Fries literair werk. Deze literatuurprijs wordt toegekend door Gedeputeerde Staten van Friesland, die zich laten adviseren door een zogeheten 'adviescommissie', dat is een vakjury. De prijswinnaar ontvangt een oorkonde en een prijsbedrag. Het laatste is in de loop der tijd regelmatig verhoogd. In 2015 bedraagt het € 10.000, met daarnaast een geoormerkte som van € 5.000 om werk van de prijswinnaar te vertalen.

De Gysbert Japicxpriis bestaat sinds 1947 en is in dezelfde tijd ingesteld als de P.C. Hooft-prijs. De frequentie van de prijstoekenning varieerde in de loop der jaren. Tot 1953 was de toekenning elk jaar, daarna tot 1983 om de twee jaar en daarna tot 2001 om de drie jaar, waarna teruggekeerd werd tot een toekenning om het jaar, afwisselend voor proza en poëzie. De uitreiking vindt plaats in Bolsward, de geboorteplaats van de naamgever van de prijs.

Winnaars[bewerken]

'Schandalen' rond de Gysbert Japicxpriis[bewerken]

  • In 1950 stelde de vakjury voor om de prijs te verdelen tussen Ype Poortinga, als hoofdwinnaar, en Anne Wadman, als tweede winnaar. Gedeputeerde Staten besloten alleen Poortinga als winnaar aan te merken.
  • In 1951 verscheen prijswinnaar Jan Dijkstra niet op de uitreiking.
  • In 1953 kwam er grote maatschappelijke kritiek op de bekroning van het als onzedelijk beschouwde dichtwerk van dichteres Rixt.
  • In 1959 weigerde Eeltsje Boates Folkertsma de prijs.
  • In 1961 stapte Marten Brouwer na onenigheid met de andere leden uit de vakjury.
  • In 1969 droeg de vakjury het dichterscollectief 'Operaesje Fers' voor. Gedeputeerde Staten volgden dat advies niet en besloten de prijs dat jaar niet toe te kennen.
  • In 1975 verscheen winnaar Rink van der Velde niet op de uitreiking.
  • In 1977 kon de vakjury niet tot een oordeel komen. Gedeputeerde Staten hebben toen zelfstandig Jan Wybenga als winnaar aangewezen.
  • In 2003 kritiseerden Gedeputeerde Staten openlijk het advies van de vakjury om de prijs toe te kennen aan Willem Tjerkstra. Gedeputeerde Bertus Mulder was van mening dat Durk van der Ploeg de prijs had verdiend. Toch volgden Gedeputeerde Staten het advies van de vakjury om Tjerkstra de prijs toe te kennen.

Externe link[bewerken]