IJstijdrelict

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen

Een ijstijdrelict of glaciaalrelict is een plant- of diersoort, die geïsoleerd op een bepaalde plaats wordt gevonden als restant van het verspreidingsgebied tijdens of na de laatste ijstijd (Weichselien). De soort moet dus zonder onderbreking op die plaats voorkomen en niet meer in verbinding staan met het hoofdverspreidingsgebied. Veel soorten die vroeger als ijstijdrelict werden beschouwd, blijken bij nader inzien in België of Nederland aan de zuidelijke rand van het verspreidingsgebied voor te komen of opnieuw te zijn geïntroduceerd. Zo worden hier en daar in de Alpen op grote hoogte, dus in een koude omgeving, soorten gevonden die verder alleen veel noordelijker voorkomen. Ook bepaalde plassen op de Drentse hei bevatten enkele soorten planten en insecten, die verder alleen op de breedte van Lapland worden aangetroffen.

Planten[bewerken]

Diverse plantensoorten in Nederland worden als ijstijdrelict beschouwd.[1]

Boreaal hoofdverspreidingsgebied[bewerken]

Van deze soort was tot het midden van de 19de eeuw de meest nabije bekende groeiplaats in Midden-Zweden. In de 20ste eeuw werd deze soort herkend in herbariummateriaal dat was verzameld bij Haren in Groningen in het jaar 1845 (in eerste instantie foutief als scherpe zegge gedetermineerd), 700 km ten zuiden van het toen bekende verspreidingsgebied. De plant komt nog steeds voor in Groningen, maar is later ook ontdekt in Drenthe, Noord-Duitsland en Zuid-Zweden. Mocht de soort ook nog in Denemarken voorkomen, vervalt de status ijstijdrelict ook voor deze soort.

Arctisch/Alpien hoofdverspreidingsgebied[bewerken]

Verspreidingsgrens[bewerken]

Soorten waarvan de Nederlandse populatie de zuidelijke rand van het verspreidingsgebied vormen worden soms ten onrechte als ijstijdrelict aangeduid.

Neofyten[bewerken]

Sommige soorten met een noordelijk verspreidingsgebied hebben zich recent gevestigd in de oude naaldbossen die in het midden van de 19de eeuw in Nederland zijn aangeplant en zijn daarom ook geen ijstijdrelict.

Dieren[bewerken]

Bronnen[bewerken]

  1. van Leeuwen, C.G., Wilde planten - flora en vegetatie in onze natuurgebieden, Natuurmonumenten, 1970.