Ichthus (symbool)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Ichthus (Oudgrieks: ἰχθύς - "vis") is van oorsprong een Oudgrieks woord dat in het christendom een symbolische waarde heeft gekregen. In de letters van dit woord zagen de vroege christenen de kern van de Bijbelse boodschap, het is voor christenen een belangrijke afkorting.

De letters van het woord hebben in de loop der tijd tot verschillende christelijke symbolen geleid. Het ichthusteken stelt een vis voor. De vis staat in verband met de doop in het water, maar ook met de wonderbare visvangst.

Betekenis[bewerken]

Iedere letter in het woord ἰχθύς is een afkorting of acroniem voor een woord. Die woorden tezamen vormen de zin (vertaald): Jezus Christus, Gods zoon, (en / de) Redder. Zie onderstaand schema.

Letter Grieks Omgezet Grieks Nederlands
I (I) Ιησους Ièsous Jezus
Χ (CH) Χριστός Christos Christus
Θ (TH) Θεου Theou Gods
Υ (U) Ὑιός Huios zoon
Σ (S) Σωτήρ Sootèr redder

Symbolen[bewerken]

Het wagenwiel. Graffiti op een muur te Efeze.
Het symbool van een vis dat nu bekendstaat als "het ichthusteken".

Onder invloed van het ondergrondse karakter van het vroege christendom, een gevolg van de christenvervolgingen door de Romeinse staat, ontstonden symbolen die door niet-christenen op het eerste gezicht niet als christelijk konden worden herkend. Binnen de eigen kring was de betekenis wel bekend en de symbolen werden dan ook gebruikt om erachter te komen of iemand (ook) christen was.Dus de beginletters van Jezus Christus, Gods Zoon en Redder vormen in het Grieks het woord ICHTHUS = VIS.

Zo konden de eerste christenen dit symbool als geheim teken gebruiken. In de catacomben in Rome, waar de vervolgde christenen een schuilplaats hadden, heeft men dit teken meerdere keren ontdekt. Tegenwoordig is de vis vaak te zien op auto's en zelfs als tatoeage. Men wil daarmee aangeven dat men christen is.

Ichthus was de naam van de zoon van de oude Zeegodin Atargatis, ook bekend als Tirgata, Aphrodite, Derceto, Slacia, Pelagia of Delfine. Deze naam betekende zowel 'baarmoeder' als 'dolfijn'. Ze verschenen in de vorm van een zeemeermin. [1]

Het woord ἰχθύς heeft in het bijzonder geleid tot twee symbolen:

  • Het zgn. wagenwiel werd gevormd door de Griekse (hoofd)letters van het woord over elkaar te schrijven. Uit dit symbool is later vermoedelijk het labarum ontstaan.
  • Het feit dat het woord letterlijk 'vis' betekent (het is daarmee een acroniem) heeft geleid tot het bekende symbool van een (gestileerde) vis.

In de catacomben (begraafplaatsen voor o.a. christenen in het Romeinse Rijk), zijn dergelijke tekens nog veel te vinden, speciaal in Rome.