Jakob van Schevichaven

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen

Jakob van Schevichaven (Sneek, 20 juni 1866 - Den Haag, 20 mei 1935) was de eerste professionele Nederlandse detectiveschrijver. Hij werd bekend onder het op zijn initialen gebaseerde pseudoniem Ivans ('J-van-S' werd 'Ivans').

Leven en werk[bewerken]

Van Schevichaven werd geboren als enig kind van Samuel Reinier Johan van Schevichaven en Martina Margaretha Paulina Maria Mellink. In november 1867 verhuisde het gezin naar Amsterdam, waar de vader natuurkundeleraar werd aan het Barlaeus Gymnasium. Zijn moeder overleed in 1879. Vader Van Schevichaven behoorde een jaar later tot de oprichters van de Algemeene Maatschappij van Levensverzekering en Lijfrente, meestal verzekeringsmaatschappij De Algemeene genoemd.

Van Schevichaven zou bij De Algemeene gaan werken en ging daarom na de Openbare Handelsschool in 1884 rechten studeren aan de Universiteit van Amsterdam. Hij was bestuurslid van het Amsterdamsch Studenten Corps. Hij studeerde begin 1888 af en promoveerde in datzelfde jaar op Wettelijk karakter van het contract van levensverzekering.

Hij werkte als directeur bij De Algemeene en debuteerde in 1894 met het toneelstuk Een Hongaarsch duel. Er volgden meer toneelstukken. De verzekeringsmaatschappij raakte door de Eerste Wereldoorlog en de Russische Revolutie in grote moeilijkheden en ging uiteindelijk in 1921 failliet. Daarop werd het schrijven, dat eerst alleen liefhebberij was, zijn professionele activiteit.

Toen hij vastliep met het toneelstuk De man uit Frankrijk, besloot hij er een roman van te maken, waarin de hoofdrol was weggelegd voor Geoffrey Gill (G.G.). Onder het pseudoniem 'Ivans' schreef hij 44 detectiveromans, Curieus is Verborgen angels uit 1930, dat zich in Suriname afspeelt. Zijn verhalen waren vooral voor de Tweede Wereldoorlog populair. Veel verhalen uit de eerste serie (t/m 1922) werden ook vertaald. Naast detectiveverhalen en toneelstukken schreef Van Schevichaven ook kinderboeken, romans en korte verhalen, deels onder zijn eigen naam en deels als 'Ivans'.

Tussen 1973 en 1980 gaf Bruna 15 van de verhalen in ingekorte en bewerkte vorm opnieuw uit.

Van Schevichaven was tweemaal gehuwd. Uit zijn eerste huwelijk (ontbonden in 1914) had hij twee dochters en een op vijfjarige leeftijd overleden zoon. Uit zijn tweede huwelijk kreeg Van Schevichaven nog een dochter. Hij overleed op 68-jarige leeftijd te Den Haag en werd aldaar begraven op begraafplaats Oud Eik en Duinen. Zijn dood maakte de weg vrij voor Hans van der Kallen, wiens manuscripten tot dan vaak waren afgewezen, en die op vergelijkbare wijze het pseudoniem 'Havank' construeerde.

Film[bewerken]

De man op den achtergrond (1918) werd in 1922 verfilmd. De film was Duits-Nederlandse coproductie van de Odij Film Onderneming van hoofdrolspeler Eduard Odij en Filmindustrie und Handels A.G. uit Berlijn. De Nederlandse première was op 8 september 1922. In Duitsland werd de film uitgebracht als Der Mann im Hintergrund, na een stevige strijd met de Duitse filmcensuur wegens de wijze waarop in de film aandacht werd besteed aan hypnose. Schevichaven woonde de opnamen in Duitsland bij en schreef hierover het kinderboek Jan Brummel’s leertijd; een boek voor jongens (1923).

Bibliografie (onvolledig)[bewerken]

Onder eigen naam[bewerken]

  • Wettelijk karakter van het contract van levensverzekering (1888; proefschrift).
  • Een Hongaarsch duel (1894; toneelstuk)
  • Van Leven en Sterven; het Verleden en Heden der Levensverzekering (1896)
  • Piet’s groote reis; een jongensboek (1920)
  • De toren van Beukenhorst; een boek voor jongens (1922)
  • Jan Brummel’s leertijd; een boek voor jongens (1923)
  • De lobbes (1924)

Onder pseudoniem Ivans[bewerken]

  • De man uit Frankrijk (1917)
  • Het spook van Vöröshegy (1917)
  • De medeplichtigen (1918)
  • De man op den achtergrond (1918)
  • Het verloren spoor (1918)
  • Aan de rand van het bosch (1919)
  • Het spinneweb (1920)
  • De schaduw (1920)
  • De ijskoningin (1921)
  • De dubbelganger (1921)
  • De donkere poort (1922)
  • De eerste schreden (1922)
  • De gebroken brug (1923)
  • Het verloren kruis (1923)
  • De rode gravin (1924)
  • Jakhalzen (1924)
  • De vlammende pyramide (1925)
  • Het geheim van den koepel (1925)
  • Het bosch der gestorvenen (1925)
  • Onze groote onbekende (1925)
  • De boschgeest (1926)
  • Geheime dienst (1926)
  • De dwerg van Stockton Court (1927)
  • De dissonant (1927)
  • De roode haan (1927)
  • Als de tomahawk dreigt (1927)
  • Zijne excellentie (1928)
  • Het zwijgen van signora Giacomini (1928)
  • Het Brockenspook (1928)
  • De landlooper (1929)
  • Mystificaties (1929)
  • Het landhuis van mevrouw Kortland (1929)
  • Lichten op de kust (1930)
  • Het masker (1930)
  • Dubbel spel (1930)
  • Verborgen angels (1930)
  • Slinksche wegen (1931)
  • De heer van Dennenberg (1931)
  • Het haviksnest (1931)
  • De stad van de misdaad (1931)
  • Geesten uit het verleden (1932)
  • De waterval (1932)
  • Avonturiers (1932)
  • Een man zonder toekomst (1932)
  • Waldfriede (1933)
  • De andere (1933)
  • De onzichtbaren (1933)
  • De spookkamer van Cahernane Abbey (1934)
  • Woonwagens (1934)
  • De uitgestrekte hand (1934)
  • De gele auto (1935)
  • De vluchteling (1935)
  • De dame in het zwart (1935)
  • Mijn geheimzinnige bruid (1935)
  • Anoniem (1936)
  • De meisjes Ondry (1936)

Externe links[bewerken]

Literatuur[bewerken]

  • Kees de Leeuw (i.s.m. Charlotte Sienema en Erna Kok): Een nuchtere romanticus : leven en werk van Ivans, mr. Jakob van Schevichaven, 1866-1935. Uitg. Aspekt, Soesterberg, 2004. ISBN 90-5911-168-0