Kasstroom
Kasstroom, Engels: cash flow, is een kengetal in de bedrijfseconomie, waarmee bij een onderneming de in- en uitstroom van liquide middelen wordt bedoeld. De netto kasstroom is het verschil tussen de ontvangsten en uitgaven gedurende een bepaalde periode of voor een bepaald project. Zijn de ontvangsten groter dan de uitgaven, dan is er een positieve kasstroom. Als de uitgaven de ontvangsten overtreffen, wordt van een negatieve kasstroom gesproken. Hoewel het woord kas suggereert dat het bij de kasstroom alleen om chartaal geld gaat, omvat de kasstroom ook giraal geld waar een onderneming over kan beschikken.
Uitgaven en inkomsten versus kosten en opbrengsten
[bewerken | brontekst bewerken]Voor het bepalen en begrijpen van kasstromen is het belangrijk een onderscheid te maken tussen aan de ene kant kosten en opbrengsten en aan de andere kant uitgaven en ontvangsten. De winst is het verschil tussen opbrengsten en kosten en de kasstroom het verschil tussen inkomsten en uitgaven. Het verschil komt vooral doordat ze betrekking hebben op verschillende momenten. Bijvoorbeeld een onderneming kan in september producten op rekening verkopen. Op dat moment wordt de opbrengst in de boekhouding gejournaliseerd, maar aangezien het geld nog niet door de klant is betaald zijn er nog geen ontvangsten en is er ook nog geen kasstroom gerealiseerd. De behaalde opbrengst wordt wel bij de omzet gerekend. Hetzelfde geldt voor de inkoop. Op het moment dat een onderneming iets inkoopt worden kosten gemaakt, maar pas op het moment dat deze worden betaald wordt de uitgave gedaan.
Daarnaast bestaan er ook kosten, die geen uitgaven zijn, bijvoorbeeld afschrijvingen, en uitgaven die geen kosten zijn, bijvoorbeeld investeringen in vaste activa of aflossingen op leningen. Bij het aangaan van een lening geldt het omgekeerde: er komt wel geld de onderneming binnen, dus is er een positieve kasstroom, maar omdat er voor hetzelfde bedrag een lening tegenover komt te staan die op den duur moet worden afgelost, is het geen opbrengst.
Indeling volgens IAS 7
[bewerken | brontekst bewerken]De internationale verslaggevingsstandaard IAS 7 schrijft voor dat het kasstroomoverzicht de kasstromen indeelt in drie categorieen:[1]
- Operationele activiteiten: kasstromen uit de gewone bedrijfsvoering, zoals ontvangsten van klanten en betalingen aan leveranciers en personeel.
- Investeringsactiviteiten: kasstromen samenhangend met de aanschaf en verkoop van vaste activa en deelnemingen.
- Financieringsactiviteiten: kasstromen rond het aantrekken en aflossen van vreemd vermogen, uitkeren van dividend en uitgifte of inkoop van aandelen.
Deze indeling maakt zichtbaar in welke mate een onderneming geld genereert met haar kernactiviteiten, hoeveel zij investeert in groei en hoe zij zich financiert.
Directe en indirecte methode
[bewerken | brontekst bewerken]IAS 7 staat voor het bepalen van de operationele kasstroom twee methoden toe. Bij de directe methode worden de werkelijke ontvangsten en uitgaven per categorie opgesomd. Bij de indirecte methode wordt vertrokken vanuit de winst, waarna posten zonder kaseffect (zoals afschrijvingen) en mutaties in het werkkapitaal worden bijgeteld of afgetrokken. In de praktijk gebruiken de meeste beursgenoteerde ondernemingen de indirecte methode, omdat die nauwer aansluit bij de winst-en-verliesrekening.[1]
Vrije kasstroom
[bewerken | brontekst bewerken]De vrije kasstroom (Engels: free cash flow) is het deel van de kasstroom dat overblijft nadat alle investeringen zijn gedaan die nodig zijn om de bedrijfsactiviteiten in stand te houden. Bij waardering en financiering worden meestal twee varianten gehanteerd:
- FCFF (free cash flow to the firm): de kasstroom die beschikbaar is voor alle vermogensverschaffers samen, dus zowel aandeelhouders als verschaffers van vreemd vermogen. FCFF wordt vaak gebruikt bij waardering met de WACC.
- FCFE (free cash flow to equity): de kasstroom die overblijft voor de aandeelhouders nadat ook rente en aflossingen zijn betaald.
Kredietbepaling en ondernemingswaardering
[bewerken | brontekst bewerken]Voor kredietleveranciers is de kasstroom van een bedrijf het beginpunt om te bepalen hoeveel een bedrijf kan lenen. Voor de waardebepaling van een onderneming is dit een uitgangswaarde waarbij de toekomstige kasstromen worden teruggerekend naar de waarde van vandaag. Dat is de contante waarde van de onderneming, een techniek die ook wel discounted cash flow wordt genoemd.
Kasstroomprognoses
[bewerken | brontekst bewerken]Het opstellen van betrouwbare kasstroomprognoses blijkt in de praktijk lastig. Brancheonderzoek onder treasury-afdelingen van grote ondernemingen laat zien dat de accuratesse van kasstroomprognoses een terugkerend aandachtspunt is en dat veel bedrijven worstelen met de kwaliteit van hun voorspellingen op middellange termijn.[2] [3]
Kasstroomoverzicht
[bewerken | brontekst bewerken]Een kasstroomoverzicht maakt, behalve de balans en winst-en-verliesrekening deel van de jaarrekening uit. Grotere organisaties, waaronder grote en middelgrote ondernemingen, zijn verplicht een kasstroomoverzicht te publiceren als onderdeel van de jaarrekening.
Zie ook
[bewerken | brontekst bewerken]Bronnen, noten en/of referenties
[bewerken | brontekst bewerken]- 1 2 IAS 7 Statement of Cash Flows. IFRS Foundation. Geraadpleegd op 22 mei 2026.
- ↑ 2023 Global Treasury Survey. PwC. Geraadpleegd op 22 mei 2026.
- ↑ Why Are Most Cash Flow Forecasts Inaccurate?. Transformance. Geraadpleegd op 23 mei 2026.