Katvanger

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Een katvanger is iemand die in naam eigenaar of houder van een voertuig, bedrijf, bankrekening of iets dergelijks is, met als doel om de werkelijke eigenaar of houder buiten bereik van de justitiële autoriteiten te houden. De katvanger hoeft meestal alleen maar wat aanvraag- of registratieformulieren in te vullen en krijgt daarvoor een kleine of in sommige gevallen een hoge vergoeding van de werkelijke houder, die deze zaak voor illegale activiteiten gebruikt. Gebruikers van de diensten van katvangers zijn meestal criminelen, de katvangers zijn vaak verslaafden, daklozen, mensen die schulden hebben of die niet beseffen welk risico ze nemen door als katvanger te fungeren. Soms wordt gebruikgemaakt van oplichting, bedreiging of chantage om iemand over te halen als katvanger te fungeren.

Degene die gebruikmaakt van een katvanger zorgt ervoor dat hij zelf niet is na te trekken door te communiceren met wegwerp- of prepaid telefoons en gratis e-mailadressen als Hotmail, en door niet-natrekbare betalingskanalen te gebruiken.

Katvangers bij voertuigen[bewerken]

Een katvanger bij voertuigen is iemand op wiens naam een kenteken van een voertuig wordt gezet, maar die niet de werkelijke bezitter of gebruiker van het voertuig is. Het voertuig blijft dan vaak onverzekerd en de motorrijtuigenbelasting of verkeersbelasting en eventuele verkeersboetes worden niet betaald.

Om het gebruik van katvangers tegen te gaan heeft de Nederlandse regering in 2001 bepaald dat iemand die vijf keer een verschuldigde wegenbelasting of verkeersboete niet heeft betaald, geen kentekenbewijs meer kan krijgen. Volgens de Nota van toelichting bij dit besluit was gebleken dat er ongeveer 850 katvangers bekend waren, die gemiddeld zo'n 41 voertuigen op hun naam hadden staan.[1]

Een katvanger die in 10 jaar 5500 kentekens op zijn naam had laten zetten, kreeg voor enkele daarvan een gevangenisstraf van vier maanden. Daarna zat hij nog 2,5 jaar vast, doordat de rechter een machtiging had gegeven hem voor elke onbetaalde verkeersboete (vanwege overtredingen met een van de op zijn naam staande voertuigen) zeven dagen in gijzeling te nemen.[2]

Katvangers bij faillissementsfraude[bewerken]

Bij faillissementsfraude maakt een onderneming schulden die de bestuurder van dat bedrijf niet van plan is ooit te betalen. De bestuurder van de onderneming kan dan het bedrijf op naam van een ander laten zetten, die als katvanger functioneert en dus voor alle schulden aansprakelijk gesteld wordt. Deze katvanger kan bijvoorbeeld iemand zijn die zelf al in staat van persoonlijk faillissement verkeert of niets meer te verliezen heeft, zodat de schulden daar niet geïnd kunnen worden.

Katvangers bij bankrekeningfraude[bewerken]

Bij fraude met bankrekeningen worden overschrijvingsformulieren vervalst, waardoor het overgemaakte geld op een andere dan de gewenste bankrekening terecht komt. Als de fraudeur het geld naar zijn eigen bankrekening laat overmaken, kan zijn identiteit achterhaald worden, omdat hij zich bij het openen van de bankrekening heeft moeten identificeren. Dit wordt opgelost door katvangers in te schakelen, die een bankrekening openen die door de fraudeur gebruikt kunnen worden zonder dat zijn identiteit bekend wordt. De katvanger wordt dan echter wel medeplichtig aan de fraude.

Bij een moderne variant hiervan, wordt het geld overgemaakt door middel van internetbankieren, waarbij men illegaal verkregen toegangscodes gebruikt, die bijvoorbeeld door middel van spyware verkregen zijn.

Bij een andere soort van fraude worden goederen via internet aangeboden, waarbij men vooruitbetaling per bank verlangt. De goederen worden echter nooit geleverd. Fraudeurs gebruiken hierbij soms bankrekeningen die op naam van katvangers staan, zodat de gedupeerde klant geen verhaal kan halen.

Money mule[bewerken]

Een money mule (letterlijk: 'geldmuilezel') is een katvanger die wordt gebruikt voor het witwassen van geld of illegaal verkregen goederen. In het meest simpele voorbeeld ontvangt de money mule geld op zijn bankrekening, dat hij moet overboeken naar een andere bankrekening. In feite probeert de crimineel de criminele oorsprong van het geld te versluieren door het (meerdere keren en via tussenpersonen) van bank naar bank over te boeken.

Varianten op deze trucs zijn het toesturen van cheques, die de money mule moet verzilveren. Vervolgens stuurt de money mule de gelden door waarbij hij vaak een (klein) deel als beloning mag houden. Ook kan het gaan om goederen, die de money mule door moet sturen of af moet leveren.

Risico's[bewerken]

Wie katvanger is, loopt een groot risico. Wanneer de fraude uitkomt zullen de autoriteiten de katvanger als medeplichtige aanmerken en hem vaak strafrechtelijk vervolgen. Behalve een boete en soms gevangenisstraf loopt de katvanger hiermee ook een aantekening op het strafblad op. De reputatie krijgt een gevoelige deuk. Bovendien kan de katvanger aansprakelijk gesteld worden voor eventuele schade.

Autoriteiten zijn meestal niet gevoelig voor persoonlijke omstandigheden en zullen geneigd zijn katvangers (extra) hard aan te pakken, om generaal preventieve werking te creëren. De redenering hierachter is dat als mensen geen katvangers meer kunnen vinden ze ook niet meer kunnen witwassen of frauderen en sneller gepakt worden of hun laakbare gedrag nalaten.

Om deze reden zijn katvangers vaak mensen die toch niets meer te verliezen hebben, of nemen de fraudeurs hun toevlucht tot oplichting of chantage.

Werving[bewerken]

Goede katvangers zijn schaars. Vaak lopen ze al na een of enkele transacties tegen de lamp. Daarom heeft de onderwereld voortdurend nieuwe katvangers nodig. Mensen laten zich als katvanger gebruiken om verschillende redenen.

Veel katvangers hebben in feite niets te verliezen omdat ze bijvoorbeeld dakloos of failliet zijn. Een kleine vergoeding voor hun diensten is meer dan welkom en als ze gepakt worden dan zal het hen ook weinig uitmaken. Anderen menen dat het met het risico wel meevalt en laten zich verleiden door de belofte van een makkelijke extra verdienste.

Andere katvangers zijn op een of andere manier overgehaald zich als zodanig te laten gebruiken. Meestal gaat het hier om oplichting. Een geliefde truc is het aanbieden van thuiswerk van enkele uurtjes per week tegen een naar verhouding riante vergoeding. Vaak bestaat dit thuiswerk uit het ontvangen en overboeken van gelden. Via SPAM en gratis banensites wordt hiervoor geadverteerd, waarbij men zich als internationaal bedrijf voordoet. De 'banen' hebben vaak vage titels als 'transactiemanager', 'geldenbeheerder', 'money processor' of 'local processor'. Dit soort oplichting is vaak te herkennen omdat het werk niks anders behelst dan het overboeken van geld (ondernemingen gebruiken daar normaal 'gewoon' een bank of derdengeldbeheerder voor). Andere indicaties zijn slecht Engels of Nederlands, gebruik van standaardzinnen, en het ontbreken van verdere informatie over het bedrijf.

Andere manieren om iemand als katvanger te gebruiken zijn misbruik van een liefdesrelatie zoals romantische fraude of loverboys, of misbruik van openbare veilingsites (te veel betalen voor dure spullen en dan vervolgens vragen het te veel betaalde op een andere rekening terug te storten). Bedreiging en chantage zijn verdere wervingstechnieken in het arsenaal van de crimineel.

Zie ook[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties