Kauw (vogel)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Kauw
IUCN-status: Niet bedreigd[1] (2012)
Corvus monedula-0002.jpg
Taxonomische indeling
Rijk: Animalia (Dieren)
Stam: Chordata (Chordadieren)
Klasse: Aves (Vogels)
Orde: Passeriformes (Zangvogels)
Familie: Corvidae (Kraaien)
Geslacht: Coloeus meestal: Corvus
Soort
Corvus monedula
Linnaeus, 1758
Verspreidingsgebied
Verspreidingsgebied
Kauw op Wikispecies Wikispecies
Portaal  Portaalicoon   Biologie
Vogels

De kauw (Corvus monedula, ook Coloeus monedula)[2] behoort tot de kraaiachtigen en is een van de kleinste leden van deze familie (34-39 cm lang).

Uiterlijke kenmerken en gedrag[bewerken]

Kenmerkend zijn de grijze kleur van de zijhals en het achterhoofd en de lichtgroen-grijze oogring. Vrijwel volledig zwarte exemplaren komen overigens ook voor. Kauwen komen meestal in groepen of paren voor en foerageren vaak gezamenlijk in weilanden en wegbermen, ook binnen de bebouwde kom. De paarband blijft ook binnen een grotere groep waarneembaar. De roep is een tsjak-tsjak-achtig geluid. In de groep hebben ze veel geluiden waarmee ze communiceren, van vrolijk kwetteren tot zacht tokkelen (kikakaka ko). De bekendste roep is hun naam "kauw kauw". De dieren hebben complexe banden met elkaar en blijven als koppel elkaar trouw voor het leven.

Voedsel[bewerken]

Kauwen hebben een zeer uitgebreid menu, dat voornamelijk bestaat uit kleine ongewervelde dieren (zoals insecten, slakken en spinnen), zaden, granen, eieren en fruit. In de omgeving van de mens doen kauwen zich ook tegoed aan afval en karkassen van overreden dieren.

Kauwen vertonen actief voedseldelen onder soortgenoten, onafhankelijk van het geslacht of de verwantschap tussen gever en aannemer.[3] Dit voedseldelen gebeurt voornamelijk op initiatief van de voedseldonor. Kauwen kennen een uitgebreider voedseldelen dan waargenomen bij andere soorten, zoals chimpansees. De reden voor dit voedseldelen is nog niet volledig duidelijk. Twee hypothesen vinden ondersteuning: 1) een kauw geeft makkelijker aan een andere kauw indien hij er ook van krijgt (reciprociteit); 2) door voedseldelen kopen kauwen rust af en worden ze niet lastiggevallen door soortgenoten (intimidatie).

Kauw als huisdier[bewerken]

Kauwen werden vroeger als huisdier gehouden. Vooral als ze als jong al met de mens in contact komen kunnen ze erg tam worden. Het is wettelijk niet meer toegestaan om kauwen te houden die in de vrije natuur zijn geboren. In gevangenschap geboren en correct geringd mogen zij wel als huisdier worden gehouden.

Het houden van kauwen was niet eenvoudig. Het zijn zeer energieke vogels en in een kooitje kwijnen ze weg. Als ze ouder worden gaan ze vaak een soort paarbinding aan met hun verzorger en mijden anderen in de omgeving. Het dier kan dan zelfs jaloers en agressief reageren op andere mensen.

Voortplanting[bewerken]

In Nederland en België nestelt de kauw meestal in groepen in bomen, elders ook wel op rotswanden en in schoorstenen. De 4-5 eieren worden 16-17 dagen bebroed en de jongen vliegen na ongeveer 30-35 dagen uit.

Verspreiding[bewerken]

Kauwen hebben een zeer ruim verspreidingsgebied. Ze komen voor in vrijwel het gehele palearctische gebied met vier ondersoorten:

  • C. m. monedula: Scandinavië. Noordse kauw
  • C. m. spermologus: westelijk en zuidelijk Europa en noordwestelijk Afrika.
  • C. m. soemmerringii: van oostelijk en zuidoostelijk Europa tot zuidelijk-centraal Siberië en westelijk China. Russische kauw
  • C. m. cirtensis: noordelijk Afrika.

Taxonomie[bewerken]

De kauw wordt meestal gerekend tot het geslacht Corvus. Sinds 1903 zijn er auteurs die de twee kauwensoorten in een apart genus Coloeus zetten. Modern moleculair genetisch onderzoek lijkt deze aparte positie te bevestigen.[4] Daarom staan de kauwen in de IOC-lijst onder het geslacht Coloeus.[2] Deze indeling vindt echter weinig navolging. Op de meeste soortenlijsten staat de kauw nog als Corvus monedula.[5]

Media[bewerken]

Kauwenslaapplaats
Vista-kmixdocked.png
(download·info)
Bronnen, noten en/of referenties
  1. (en) Kauw op de IUCN Red List of Threatened Species.
  2. a b Gill, F., M. Wright & D. Donsker (2010). IOC World Bird Names (version 2.6). (en)
  3. de Kort, S.R., N.J. Emery & N.S. Clayton (2006). Food sharing in jackdaws, Corvus monedula: what why and with whom?. Animal Behaviour, 72 (2), 297-304. [1]
  4. Haring, E., A. Gamauf & A. Kryukov (2007). Phylogeographic patterns in widespread corvid birds. Molecular Phylogenetics and Evolution 45 (2007) 840–862. full text (en)
  5. Corvus monedula op website Avibase