Portaal:Vogels

Vogels

De ornithologie of vogelkunde is een specialisatie van de zoölogie die zich bezighoudt met de bestudering van vogels

Roodpootgent

Vogels (Aves) zijn een klasse van warmbloedige, gewervelde dieren die gekenmerkt worden door het bezit van veren, een hol maar sterk skelet en aangepaste voorste ledematen die hen in beginsel het vermogen geven te vliegen. Vogels komen wereldwijd voor, in zeer uiteenlopende milieus. Sommige zijn aangepast aan het leven in water, zoals zeevogels, andere aan het leven op het land, zoals loopvogels en weer andere zijn behendige vliegers. Er zijn meer dan elfduizend soorten beschreven, waarvan meer dan 60% tot de zangvogels behoort.

Vogels zijn volgens de cladistiek de enige nog levende vertegenwoordigers van theropode dinosauriërs. De 19e-eeuwse ontdekking van de fossiele oervogel Archaeopteryx toonde aan dat vogels deel uitmaken van de reptielen; de nauwste nog levende verwanten zijn de krokodilachtigen. Uit DNA-onderzoek blijkt dat de moderne vogels tegen het eind van het Krijt ontstonden en een grote diversificatie ondergingen na de Krijt-Paleogeengrens, een periode waarin alle andere dinosauriërs uitstierven.^[1]

De meeste vogels zijn sociale dieren, die met hun soortgenoten en andere vogels communiceren door middel van zang. Veel soorten vertonen een complex jacht- of foerageergedrag. Vogels kennen een snelle stofwisseling die onder meer begunstigd wordt door hun efficiënte ademhalingssysteem. Vogels brengen nakomelingen voort door eieren te leggen. Eieren worden meestal in een nest gelegd en door de ouders uitgebroed. Na het uitkomen van het ei is er vaak sprake van een periode van ouderlijke broedzorg.

Verschillende gedomesticeerde vogelsoorten zijn voor de mens een bron van eieren, vlees en veren. Sommige zangvogels, papegaaien en andere soorten worden als huisdier gehouden. Door menselijke activiteiten worden ongeveer 1.200 vogelsoorten met uitsterven bedreigd, ondanks inspanningen om ze te beschermen.^[2] Recreatief vogelen is in veel landen een belangrijk onderdeel van ecotoerisme. De wetenschap die vogels bestudeert heet de ornithologie.

Ontdek & verdiep

Uitgelicht

De vink is een zangvogel. In de lage landen is hij de bekendste en meest frequent voorkomende vinkachtige. Zijn zang, waarvan de laatste tonen de "vinkenslag" wordt genoemd, kent vele dialecten.

De vink broedt van half april tot juli. Nesten van deze "randbroeder" vindt men op verschillende hoogtes aan de rand van een bos, open plek of weg. De broedduur bedraagt 12 tot 15 dagen.

Trek

De vink is een van de talrijkste trekvogels. Trekrichting is west tot zuidwest richting Europa, Noord-Afrika en het Midden-Oosten, met stuwing aan de kust. Om in Engeland, of Ierland te overwinteren steken ze de Noordzee rechtstreeks over of bij Cap Gris Nez.

Najaarstrek is van september tot december. Voorjaarstrek begint in februari en gaat door tot mei. Veel hangt af van de breedtegraad en het weer.

De vink is een dagtrekker, en vliegt vooral in de vroege ochtenduren. Sommige vinken zijn standvogels. Hun slag is anders dan bij trekkende soortgenoten en wordt "bogaardzang" of "Vlaamse zang" genoemd.

Lees verder ...

Wist je dat...

Een biddende visarend

...de struisvogel de grootste vogel ter wereld is?
...en de bijkolibrie de kleinste ter wereld en de Goudhaan de kleinste in Europa?

...kolibries achteruit kunnen vliegen?
...en de Noordse stern de langste trektocht maakt?

...kuikens een eitand hebben om uit het ei te kunnen komen?
...en de koekoek andere vogelsoorten hun eitjes laat uitbroeden?

...de Scholekster soms de nationale pechvogel wordt genoemd, vanwege de enorme afname van hun populatie?
...en de Amerikaanse zeearend de nationale vogel is van de Verenigde Staten?

...zangvogels meestal maar een tot twee jaar leven?
...en de gier Andescondor wel zeventig jaar oud worden?

...vogels een kliermaag en een spiermaag hebben?
...en een kip eenentwintig dagen broedt op haar eieren?

...de Schoenbekooievaar de traagste vogel is?
...en de slechtvalk met ruim 300 km/u het snelste dier op aarde is?

...de Koritrap de zwaarst vliegende vogel is?
...en de Kakapo steeds vergeet dat hij door zijn gewicht van vier kilo niet kan vliegen?

Taxonomie

Ordes

Woudaap

Struisvogels – Nandoes – Kasuarissen en emoes – Kiwi's – Stuithoenders – Pinguïns – Duikers – Futen – Buissnaveligen – Roeipotigen – Ooievaarachtigen – Eendvogels – Roofvogels – Hoendervogels – Kraanvogelachtigen – Steltloperachtigen – Zandhoenders – Duiven – Papegaaien – Koekoeksvogels – Uilen – Nachtzwaluwen – Gierzwaluwen en kolibries – Muisvogels – Trogons – Scharrelaarvogels – Spechtvogels – Zangvogels

Vogelgroepen

Vogelbiologie

Bouw en anatomie

Anatomie van een vogel

Voeding

Vogel die een jong voert

Voortplanting

Nest met ei

Gedrag en communicatie

Vogelzang

Vlucht en beweging

Vogelvlucht

Aanpassing en overleving

Camouflage bij een vogel

Vogels en de mens

Vogels kijken

Vogelen

Vogels als huisdier

Papegaai als huisdier

Pluimvee en landbouw

Pluimvee in de landbouw

Sport en recreatie

Valkerij

Vogels in de cultuur

Vogels in de kunst

Bescherming en samenleving

Vogelbescherming

Meewerken

Nieuwe artikelen

Vorige maand toegevoegd

Er waren vorige maand geen nieuwe artikelen toegevoegd.

Deze maand toegevoegd

Er zijn nog geen nieuwe artikelen deze maand toegevoegd.

Nieuw artikel toevoegen

Gewenste artikelen

...

Alle overige nog niet beschreven vogelsoorten (vul aan↓)

Dit kan beter

...

Vul aan!

	Subportalen van Biologie
Beschermde gebieden Dinosauriërs Genetica Herpetologie Insecten Paleontologie Schimmels Vissen Vogels Zoogdieren

Bronnen, noten en/of referenties

↑ (en) Van Tuinen, M. (2009). The Timetree of Life. Oxford University Press, 'Birds (Aves)', pp. 409–411. ISBN 978-0-19-953503-3.
↑ (en) Williams DR, Pople RG, Showler DA. (2013). Bird Conservation: Global evidence for the effects of interventions. Pelagic Publishing. ISBN 978-1-907807-98-5.

[1] (en) Van Tuinen, M. (2009). The Timetree of Life. Oxford University Press, 'Birds (Aves)', pp. 409–411. ISBN 978-0-19-953503-3.

[2] (en) Williams DR, Pople RG, Showler DA. (2013). Bird Conservation: Global evidence for the effects of interventions. Pelagic Publishing. ISBN 978-1-907807-98-5.

[1]

[2]