Klink (stopcontact)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
De EIA RS-453/IEC 60603-11-klink. Onderdelen zijn (boven stereo, onder mono):
1 sleeve, 2 ring, 3 tip, 4 isolatie

Een jack of klink is een elektrische aansluiting waarin een concentrische stekker past, meestal jackplug genoemd. Een driepolige stekker wordt wel TRS-plug genoemd, naar de drie contactvlakken tip (punt), ring en sleeve (huls). Er zijn echter ook tweepolige (zonder ring) en vierpolige (met twee ringen) stekkers.

De TRS-plug is uitgevonden voor het gebruik in telefooncentrales in de 20e eeuw. Deze plug wordt dan ook wel telefoonplug genoemd.

Er zijn klinken met vijf verschillende diameters, namelijk 2,5, 3,5, 4,4, 5.23 en 6,35 mm. Ook de punt en ring kunnen verschillen van vorm. De volgende gestandaardiseerde typen klinken zijn te onderscheiden:

Standaard Diameter Aantal
contacten
Alternatieve
benaming
JISC 6560 2,5 mm 2/3
2,5 mm 4
JIS C 6560 JC35P2 3,5 mm 2 mini-jack
JIS C 6560 JC35P3 3,5 mm 3 mini-jack
JEITA RC-5325A JC35P4 3,5 mm 4
0,173 inch 3 Bantam TT
MIL-P-642/5A 0,206 inch 3
BPO 316 1/4 inch 3 B-Gauge
MIL-P-642/4 1/4 inch 2 telefoonplug
MIL-P-642/2 1/4 inch 3 telefoonplug
EIA RS-453 / IEC 60603-11 1/4 inch 2/3 jackplug

Gebruik[bewerken]

De kleinste klink, 2,5 mm, wordt niet zoveel gebruikt – meestal op mobiele telefoons om bijvoorbeeld een oplader of headset aan te sluiten.

Meestal wordt de (3,5mm-)klink gebruikt in audioapparatuur als alternatief voor tulpstekkers, omdat hij kleiner is. Een ander voordeel van klinken is dat ze meer dan één kanaal kunnen doorgeven. Er zijn namelijk naast mono- ook stereo-klinken (en sommige Creative-geluidskaarten kunnen zelfs drie kanalen doorgeven in verband met 6.1- en 7.1-luidsprekeropstelling).

3,5 mm (mini-jack) is het meest te vinden op geluidskaarten en draagbare audioapparatuur om hoofdtelefoons en microfoons aan te sluiten. De norm is als volgt:

Tweepolig Driepolig Vierpolig
Sleeve aarde aarde aarde
Ring rechts
Ring rechts links
Tip audio links video

Een oudere versie van de 3,5mm-stereoplug heeft een langere sleeve dan gebruikelijk, namelijk 10 mm in plaats van de gebruikelijke 5 mm voor moderne 3,5mm-jacks.

De 4,4mm-klink komt alleen voor bij professionele geluidsapparatuur en wordt dan "bantamplug" genoemd.

6,3 mm (eigenlijk ¼ inch) wordt vanwege het grotere contactoppervlak in consumentenapparatuur gebruikt voor microfoons en hoofdtelefoons, hoewel XLR-aansluitingen betrouwbaarder zijn. De ¼-inchplug is nog steeds "de stekker" voor muziekinstrumenten zoals de gitaar. In de studio worden veelal de MIL-P-642-klinken toegepast, omdat deze een betrouwbaarder contact garanderen. Ondanks dezelfde plugdiameter zijn de MIL-klinken echter niet compatibel met de gangbare EIA RS-453-klink. Een RS-453-klink kan een MIL-jack stukmaken door de grotere diameter van de punt, waarop het veercontact in de MIL-jack veelal niet is berekend. Andersom maakt een MIL-klink geen betrouwbaar contact in een RS-453-jack.

Veel klinken hebben een ingebouwde schakelaar die wordt bediend als er een stekker in de klink wordt gestoken. Deze dient bijvoorbeeld om automatisch de luidspreker uit te schakelen bij het aansluiten van een hoofdtelefoon.

Er bestaan nog meer concentrische stekkers, zoals de tulpstekker en veel verschillende vormen die worden gebruikt voor netvoeding van kleine apparaten, maar deze worden niet als jack of klink aangeduid.